ျမန္မာ့သတင္းမ်ားအား ေန႔စဥ္ အီးေမးလ္ျဖင့္ ရယူလိုပါက မိမိ၏အီးေမးလ္အား Heal Burma သို႔ ေပးပို႔ရယူႏိုင္ပါတယ္။
22 Jul 2011 |
|
ပ်က္က်သြားတဲ့ ထိုင္းရဟတ္ယာဉ္ ျပန္ေတြ႕ၿပီပ်က္က်သြားတဲ့ ထိုင္းရဟတ္ယာဉ္ ျပန္ေတြ႕ၿပီ by မန္းစိုိင္းမြန္ ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္ေန့က ပ်က္က်သြားတဲ့ ထိုင္းၾကည္းတပ္ပိုင္ ဘလက္ေဟာ့ ရဟတ္ယာဉ္ကို ဒီကေန့ နံနက္ ၁၁ နာရီမွာေတြ႕ရွိၿပီလို့ ထိုင္းရုပ္သံသတင္းေတြမွာ ေၾကညာသြားပါတယ္။
ဘလက္ေဟာ့ ရဟတ္ယာဉ္ဟာ ထိုင္းနယ္စပ္နဲ့ မီတာ ၃၀၀ အကြာ ၿမိတ္ခရိုင္အတြင္းမွာ ပ်က္က်တာျဖစ္ၿပီး စေနေန့က ထိုင္းပိုင္နက္ထဲမွာ ပထမတစီးပ်က္က်တဲ့ေနရာနဲ့ မီတာ ၅၀၀ ေလာက္သာ ေဝးပါတယ္။ ရဟတ္ယာဉ္နဲ့ပါသြားသူ ၉ ဦးရဲ့ ခနၶာအစိတ္အပိုင္းေတြကို ရဟတ္ယာဉ္ အစိတ္အပိုင္းေတြၾကားမွာ ေတြ႕ရၿပီး ခနၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္း ျပည့္ျပည့္စံုစံုမရွိဘူးလို့ ဆိုပါတယ္။ ေလယာဉ္ပ်က္က်ေနတဲ့ေနရာဟာ မီတာ ၁၁၀၀ ေလာက္နက္တဲ့ ေတာင္ကမ္းပါးဆန္ဆန္ ဆင္ေျခေလ်ာျဖစ္တာေၾကာင့္ ကယ္ဆယ္ေရးတပ္ဖြဲ့ေတြက ရုပ္အေလာင္းေတြကို သယ္တင္လာဖို့ ခက္ခက္ခဲခဲ ႀကိုးစားေနတုန္းျဖစ္တယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ ရဟတ္ယာဉ္ကို ေတြ႕ရွိတာနဲ့ပတ္သက္ၿပီး အမွတ္ ၁ စစ္တိုင္း တပ္မမႉး ဗိုလ္ခ်ုပ္ႀကီး အူဒုန္းေဒ စီတဘြတ္က ဒီကေန့ မြန္းလြဲ ၂ နာရီမွာ မီဒီယာေတြကို တရားဝင္ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ “ရာသီဥတုအေျခအေနက မနက္ကေန ခုခ်ိန္အထိ သိပ္မေကာင္းေသးဘူး။ ေလေၾကာင္းကေန သြားလို့မရေသးဘူးဗ်။ မနက္က ထြက္သြားတဲ့ ေလတပ္က ကယ္ဆယ္ေရး ရဟတ္ယာဉ္ေတြလည္း ရာသီဥတုကို မတိုးနိုင္လို့ျပန္ဆုတ္လာရတယ္။ ေလေၾကာင္းဘက္က အဲဒီကိုမေရာက္ေသးသလို ဟိုဘက္က က်ေနာ္တို့ရဲ့ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ့ေတြကလည္း ရဟတ္ယာဉ္ပ်က္က်ရာေနရာကို အေရာက္ဆင္းသြားဖို့၁ နာရီခြဲေလာက္ အခ်ိန္ယူရမယ္။ ၿပီးရင္ ရုပ္ကလာပ္ေတြနဲ့ အပိုင္းအစေတြကို သယ္ၿပီး မီတာ ၁၁၀၀ အျမင့္ ေတာင္ေပၚကို ေရာက္လာေအာင္ သယ္လာၾကရဦးမယ္။” မိုးေလဝသအေျခအေန ဆိုးေနေသးတာေၾကာင့္ ကယ္ဆယ္ေရး ရဟတ္ယာဉ္ေတြ မပ်ံသန္းနိုင္ေသးခ်ိန္မွာ ေလာေလာဆယ္ ရဟတ္ယာဉ္ဆင္းဖို့ ယာယီကြင္းေတြကို လိုအပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ ေဆာက္လုပ္ ေနတယ္လို့လည္း ေျပာသြားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ထိုင္းရဟတ္ယာဉ္ကို ကူညီရွာေဖြေပးေနတဲ့ ျမန္မာတပ္ဖြဲ့ေတြ ေတာတြင္းမွာ ရိကၡာျပတ္ေနလို့၂၁ ရက္ေန့ညေန ၄ နာရီက ႀကိုးမဲ့စကားေျပာစက္နဲ့ထိုင္းကယ္ဆယ္ေရးစခန္းကို လွမ္းၿပီး အကူအညီ ေတာင္းခဲ့တယ္လို့ ထိုင္းသတင္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီ ျမန္မာတပ္ဖြဲ့ေတြနဲ့ ဆက္သြယ္လို့ ရမရကို မသိရေသးပါဘူး။ နယ္စပ္တြင္ ပ်က္က်သည့္ ရဟတ္ယာဥ္တြင္ပါသြားသူ အားလံုးေသဆံုးနယ္စပ္တြင္ ပ်က္က်သည့္ ရဟတ္ယာဥ္တြင္ပါသြားသူ အားလံုးေသဆံုး by သန္းထိုက္ဦး ျမန္မာႏုိင္ငံ ဘက္ျခမ္းတြင္ မၾကာခင္ ရက္ပိုင္းက ပ်က္က်ခဲ့ေသာ ထုိင္း စစ္တပ္ပိုင္ ဘလက္ေဟာ့ခ္ ရဟတ္ယာဥ္ကို ယေန႔ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ရာ ရဟတ္ယာဥ္ေပၚ လိုက္ပါသြားသည့္ ၉ ဦးစလံုး ေသဆံုးသြားေၾကာင္း ထုိင္း သတင္းမ်ားအရ သိရသည္။
ထိုင္းစစ္တပ္မွ တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားသည္ ျမန္မာစစ္တပ္၏ အကူအညီျဖင့္ ဘလက္ေဟာ့ခ္ ပ်က္က်သည့္ ေနရာသို႔ ယခုလ ၂၀ ရက္ ေန႔က စတင္၍ သြားေရာက္ခဲ့ရာ ဇူလိုင္လ ၁၆ ရက္ေန႔က ထုိင္းႏုိင္ငံ ဖက္ခ်ဘူရီ ခ႐ိုင္ရွိ ကန္ကရာခ်န္ အမ်ိဳးသား ဥယ်ာဥ္တြင္ ပ်က္က်သြားေသာ စစ္ရဟတ္ယာဥ္ႏွင့္ မီတာ ၅၀၀ အကြာအေ၀းတြင္ ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိခဲ့သည္ဟု သတင္းမ်ားက ဆိုသည္။ ဘလက္ေဟာ့ခ္ ရဟတ္ယာဥ္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဘက္ျခမ္းတြင္ ပ်က္က်ခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာ အစိုးရတပ္မ်ားက ပစ္ခတ္ခဲ့ျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း ထိုင္းစစ္တပ္ လံုၿခံဳေရး သတင္းရပ္ကြက္က ေျပာသည္။ ရဟတ္ယာဥ္ ပ်က္က်ခဲ့သည့္ ယင္း ေနရာသည္ ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံး (KNU) တပ္မ်ားႏွင့္ အစိုးရတပ္မ်ား လႈပ္ရွားရာ ေဒသျဖစ္သည္။ ဘလက္ေဟာ့ခ္ ပ်က္က်သည့္ အခ်ိန္တြင္ မိုးသည္းထန္ကာ ေလျပင္းမ်ား တိုက္လွ်က္ရွိရာ ထိုင္း စစ္တပ္သတင္းမ်ားက ရာသီဥတုေၾကာင့္ ပ်က္က်ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ေျပာဆိုထားသည္။ ေသဆံုးသူ ၉ ဦး၏ ႐ုပ္အေလာင္းမ်ားကုိ မၾကာခင္ ရက္ပိုင္းတြင္ ထုိင္းႏုိင္ငံဘက္သို႔ အေရာက္သယ္ယူႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်န္ရစ္သူ မိသားစု၀င္မ်ားလည္း နယ္စပ္တြင္ ေရာက္ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။ ယင္း ေသဆံုးသူမ်ားထဲတြင္ ထုိင္းႏုိင္ငံ ႐ုပ္သံ အမွတ္ ၅ မွ TV သတင္းေထာက္ တဦးလည္း ပါ၀င္ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။ ဇူလိုင္လ ၁၆ ရက္ေန႔က ရဟတ္ယာဥ္ပ်က္က်ခဲ့သျဖင့္ ေသဆံုးသြားသူ ၅ ဦး၏ ႐ုပ္အေလာင္းကို သယ္ယူရန္ အသြားတြင္ အဆုိပါ ဘလက္ေဟာ့ခ္ ရဟတ္ယာဥ္ ထပ္မံ ပ်က္က်ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ပထမ ပ်က္က်ေသာ ရဟတ္ယာဥ္သည္ နယ္စပ္အနီး သစ္ခိုးခုတ္မႈ သတင္းေၾကာင့္ သြားေရာက္ စစ္ေဆးစဥ္ ပ်က္က်ျခင္းျဖစ္ ၿပီး ထိုစစ္ရဟတ္ယဥ္ႏွင့္ လိုက္ပါသြားေသာ စစ္အရာရွိ ၅ ဦး၏ ႐ုပ္အေလာင္းကုိ ယခု ျပန္လည္ သယ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၈ ရက္ေန႔က ထိုင္းစစ္တပ္မွ ဂ်က္ ရိန္းဂ်ား ရဟတ္ယာဥ္တစီး ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္တြင္ ပ်က္က်ခဲ့ ဖူးၿပီး သတင္းဌာနမ်ားႏွင့္ ျမန္မာအတိုက္အခံမ်ားက ျမန္မာစစ္တပ္က ပစ္ခ်ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဆိုခဲ့ၾကသည္။ ထိုင္းစစ္တပ္ကမူ ရာသီဥတု အေျခအေနဆိုးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ေျပာခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က ရဟတ္ယာဥ္ ေမာင္းသူ ၂ ဦး အပါအဝင္ ထိုင္းစစ္သား ၄ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။ လိုင္ဇာအဝင္အထြက္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္စာအုပ္ထုတ္ေပးမႈ ရပ္ဆိုင္းလိုင္ဇာအဝင္အထြက္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္စာအုပ္ထုတ္ေပးမႈ ရပ္ဆိုင္း တရုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ ကခ်င္ျပည္လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (ေကအိုင္အို) ဗဟိုဌာနခ်ုပ္ လိုင္ဇာနဲ့ ကပ္လ်က္ရွိတဲ့ လဂ်ားယန္နယ္စပ္စစ္ေဆးေရးဂိတ္က နယ္စပ္ျဖတ္သန္းသြားလာခြင့္ စာအုပ္ထုတ္ေပးမႈကို ဒီကေန့ ရပ္ဆိုင္းလိုက္တယ္လို့ လိုင္ဇာကလာတဲ့ သတင္းေတြအရ သိရပါတယ္။
နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္စာအုပ္ထုတ္ေပးေနတဲ့ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး (လဝက) စခန္းကို အရင္က လဂ်ားယန္နယ္စပ္စစ္ေဆးေရးဂိတ္မွာ ပူးတြဲဖြင့္လွစ္ၿပီး နယ္စပ္ျဖတ္ ေက်ာ္ခရီးသြားတဦးကို က်ပ္ ၆ဝဝဝ နႈန္းနဲ့ လုပ္ေပးေနရာက ဇြန္လ ၉ ရက္ေန့ ေကအိုင္ေအနဲ့ ျမန္မာအစိုးရစစ္တပ္ေတြအၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္လာခ်ိန္ကစလို့ လဂ်ားယန္ရြာအတြင္းပိုင္းက စစ္ေဘး ေရွာင္တိမ္းသြားတဲ့ လူေနအိမ္တလံုးမွာ ယာယီစခန္းခ် ျပုလုပ္ေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အခုအခါမွာေတာ့ လဂ်ားယန္ရြာမွာ ရွိေနတဲ့ လဝကစခန္းကို ဒီကေန့ ရုပ္သိမ္းေတာ့မယ္လို့ စာအုပ္ကိုယ္တိုင္သြားလုပ္ခဲ့သူတဦးရဲ့ ေျပာၾကားခ်က္ကို ကိုးကားၿပီး လိုင္ဇာေဒသခံတဦးက ေျပာပါတယ္။။ “နယ္စပ္ေဒသကို ျဖတ္ေက်ာ္တဲ့ စာအုပ္အနီလို့ ေခၚတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီစာအုပ္ကို ဒီေန့လုပ္တာ ေနာက္ဆံုးပဲဆိုၿပီး သြားလုပ္တဲ့သူက ေနာက္ဆံုးလုပ္တဲ့သူေလ။ အဲဒီလူ လုပ္ေနရင္း တန္းလန္း ဖုန္းဝင္လာတယ္တဲ့။ ဖုန္းဝင္လာေတာ့ ဆရာ ေနာက္ဆံုးပဲ၊ ဒီစာအုပ္က ေနာက္ဆံုးပဲ။ ဒါၿပီးရင္ သိမ္းမယ္၊ က်ေနာ္တို့ စခန္းသိမ္းေတာ့မယ္ ေျပာတယ္တဲ့။ ေမးၾကည့္ေတာ့ လုပ္လို့မရေတာ့ဘူး၊ စာအုပ္လည္း ကုန္ၿပီ၊ ငါတို့လည္း ျပန္ေတာ့မယ္လို့ ေျပာတယ္တဲ့။ လိုင္ဇာၿမို့နဲ့ တမိုင္ေက်ာ္အကြာမွာရွိ ကြန္ဘာယန္ေက်းရြာနဲ့ ေကအိုင္ေအ တပ္ရင္း ၂၄ အနီးနားကို မေန့က ည (၈) နာရီခြဲမွ ည ၁၁ နာရီဝန္းက်င္အထိ မိုးေမာက္ၿမို့နယ္၊ တံုဖုန္းယန္ၿမို့မွာ တပ္စြဲထားတဲ့ အေျမာက္တပ္က လက္နက္ႀကီးေတြနဲ့ ပစ္ခတ္တာေတြ လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ လိုင္ဇာလူထုမွာ စိုးရိမ္ထိတ္လန့္မႈေတြ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ စစ္ျဖစ္လာရင္ တဖက္ တရုတ္ျပည္ထဲ ဝင္ေရာက္ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္နိုင္ဖို့အတြက္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္စာအုပ္ေတြ မလုပ္ထားရေသးတဲ့ ေဒသခံ လူထုေတြက စာအုပ္ အေရးတႀကီးလိုအပ္လာခ်ိန္မွာ အခုလို လဝက စခန္းကို ရုပ္သိမ္းခဲ့လို့ လူထုေတြ ပိုၿပီး အခက္ၾကံုေတြ႕ရတယ္လို့ လိုင္ဇာကလာတဲ့ သတင္းေတြအရ သိရပါတယ္။ လိုင္ဇာကို လက္နက္ႀကီးမ်ားျဖင့္ လွမ္းပစ္လိုင္ဇာကို လက္နက္ႀကီးမ်ားျဖင့္ လွမ္းပစ္ မေန့ ည ၈ နာရီ ၂ဝ မိနစ္အခ်ိန္မွ စတင္ၿပီး ကခ်င္ျပည္လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ ေကအိုင္ေအ ဌာနခ်ုပ္ရွိရာ လိုင္ဇာၿမို့ကို ကာကြယ္ထားတဲ့ ေကအိုင္ေအ တပ္ရင္း ၂၄ ရွိရာ ေတာင္ကုန္းကို ျမန္မာစစ္တပ္က အေျမာက္လက္နက္ႀကီးေတြနဲ့ စတင္ ပစ္ခတ္ေနပါတယ္။
ည ၈ နာရီခြဲခ်ိန္အထိ အလံုး ၂ဝ ေလာက္ က်ေရာက္ေပါက္ကြဲခဲ့ပါတယ္။ အေျမာက္ဆန္ က်ေရာက္ေပါက္ကြဲတဲ့ေနရာဟာ လိုင္ဇာၿမို့နဲ့ ၁ မိုင္ေလာက္သာ ေဝးပါတယ္။ လိုင္ဇာတဖက္ကမ္း တရုတ္ျပည္ဘက္ျခမ္းမွာ တရုတ္အာဏာပိုင္ေတြက သူ့လူထုကို တဖက္ျမန္မာျပည္နယ္စပ္မွာ ေလယာဉ္ပ်ံနဲ့ ဗံုးႀကဲတိုက္ခိုက္မယ္၊ ဗံုးခိုက်င္းေတြ ျပင္ထားဖို့ သတိေပးေျပာဆိုမႈေတြ ဒီကေန့ ညေနပိုင္းက ေျပာဆိုခဲ့လို့ လိုင္ဇာေဒသခံလူထုေတြ ထိတ္လန့္ေနခ်ိန္မွာပဲ အေျမာက္သံေတြ ၾကားလာရတယ္လို့ လိုင္ဇာမွာရွိေနတဲ့ ေဒသခံတဦးက ေျပာပါတယ္။ “ေလာေလာဆယ္ပစ္ေနတဲ့ အေျမာက္သံေတြ လက္နက္ႀကီးေတြက ကြန္ဘာရန္ရြာကို ပစ္တာ။ ကြန္ဘာရန္ ရြာနားမွာ ေကအိုင္ေအ ရင္း ၂၄ ရွိတယ္တဲ့။ အဲဒီေနရာကို တံုဖုန္းယန္ကေန ၁၂၀ နဲ့ ပစ္တယ္တဲ့။ လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးေလးရက္က တက္လာတဲ့ အေျမာက္တပ္ရင္းေတြ၊ လက္နက္ႀကီးတပ္ရင္း ေရာက္လာတယ္ေျပာတယ္။ ၁၂၀ ေတြ ပါေတာ့ အဲဒီလက္နက္ႀကီးေတြနဲ့ ထုေနတာ။ မံုးလြဲေခ်ာင္း ေရအားလ်ွပ္စစ္ အေရွ့ဘက္ျခမ္းေပါ့။ တမိုင္ဝန္းက်င္ေလာက္ေဝးတယ္။ တခ်ိဳ့ေတြက ေျပးေနၾကၿပီ။ ပစၥည္းသိမ္းတဲ့လူက သိမ္း၊ အိမ္တံခါးပိတ္တဲ့လူကပိတ္နဲ့ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့။ ၿမို့ထဲကို အေျမာက္က်လာမယ္ဆိုရင္ ေျပးသင့္လည္း ေျပးရမွာေပါ့။” ဗန္းေမာ္-လိုင္ဇာလမ္းေပၚ တိုက္ပြဲျဖစ္ၿပီး တံတားမိုင္းခြဲဖ်က္ဆီးဗန္းေမာ္-လိုင္ဇာလမ္းေပၚ တိုက္ပြဲျဖစ္ၿပီး တံတားမိုင္းခြဲဖ်က္ဆီး ကခ်င္ျပည္နယ္၊ မိုးေမာက္ၿမို့နယ္၊ တံုဖုန္းယန္္ၿမို့နယ္ခြဲအတြင္း ဗန္းေမာ္-လိုင္ဇာ ကားလမ္းေပၚရွိ ခါလားယန္ေက်းရြာအနီးက ကြန္ကရစ္တံတားမွာ ဇူလိုင္ ၂၁ ရက္ ညပိုင္းက ကခ်င္ျပည္လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (ေကအိုင္ေအ) နဲ့ တံတားေစာင့္ ျမန္မာစစ္သားေတြအၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္ၿပီး ေကအိုင္ေအ အဖြဲ့က အဆိုပါ တံတားကို မိုင္းခြဲဖ်က္ဆီး လိုက္ပါတယ္။
ယမန္ေန့ည ၈ နာရီဝန္းက်င္အခ်ိန္က အရွည္ေပ ၁ဝဝ ဝန္းက်င္ရွိ ခါလားယန္ ကြန္ကရစ္တံတားကို လံုျခံုေရးယူေနတဲ့ ျမန္မာစစ္သားေတြနဲ့ ေကအိုင္ေအ တပ္ဖြဲ့အၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္ၿပီး အဆိုပါတံတားကို ေကအိုင္တပ္ဖြဲ့က ဝင္ေရာက္စီနင္းကာ မိုင္းခြဲဖ်က္ဆီးလိုက္တာေၾကာင့္ တံတား လံုးဝ ပ်က္စီးသြားတယ္လို့ လိုင္ဇာကလာတဲ့ သတင္းေတြအရ သိရပါတယ္။ အဲဒီတံတား မိုင္းခြဲဖ်က္ဆီးခံလိုက္ရတာေၾကာင့္ တံုဖုန္းယန္မွာ ေရာက္ရွိတပ္စြဲေနတဲ့ တပ္ရင္းေတြက မိုင္းခြဲသြားတဲ့ ေကအိုင္ေအအဖြဲ့ ဆုတ္ခြာရာလမ္းေၾကာင္းကို ေမာ္တာ စိန္ေျပာင္းေတြနဲ့ ပစ္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ည ၈ နာရီခြဲခန့္မွ ည ၁၁ နာရီအထိ ၁၂ဝ (မမ) လက္နက္ႀကီးေတြနဲ့ ပစ္ေနခဲ့ရာ လိုင္ဇာၿမို့ေတာင္ဘက္ ၁ မိုင္ေက်ာ္အကြာရွိ ကြန္ဘာယန္ ေက်းရြာနဲ့ တပ္ရင္း ၂၄ တည္ရွိရာ ေတာင္ကုန္းေတြဘက္မွာ အေျမာက္ဆန္ အလံုး ၃ဝ ခန့္ ႀကိုးၾကားႀကိုးၾကား ေပါက္ကြဲခဲ့ပါတယ္။ ဇူလိုင္လ ၂ဝ ရက္ေန့ ညသန္းေခါင္အခ်ိန္ကလည္း ျမစ္ႀကီးနား-လိုင္ဇာလမ္းေပၚရွိ ဝိုင္းေမာ္ၿမို့နယ္ အေရွ့ဘက္ ဂါးဒါယန္ေက်းရြာထိပ္က ကြန္ကရစ္တံတားကို မိုင္းခြဲဖ်က္ဆီးလိုက္တာေၾကာင့္ တံတားလံုးဝပ်က္စီးကာ လမ္းေၾကာင္း ျပတ္ေတာက္သြားပါတယ္။ အခုအခါ ဗန္းေမာ္ကလည္းေကာင္း၊ ျမစ္ႀကီးနားကလည္းေကာင္း လိုင္ဇာကို လာနိုင္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚက အေရးပါတဲ့ တံတား ၂ စင္း ဆက္တိုက္ ဖ်က္ဆီး ခံလိုက္ရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို ေဒသအတြင္း တံတားေတြ မိုင္းခြဲကာ တိုက္ပြဲေတြလည္း ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ အနီးနားေက်းရြာေတြက ျပည္သူလူထုမွာ ျမစ္ႀကီးနား၊ ဝိုင္းေမာ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးေနသလို လိုင္ဇာဘက္ကို ဒီကေန့အထိ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြ ဝင္ေရာက္ေနတယ္လို့ လိုင္ဇာက လာတဲ့သတင္းေတြအရ သိရ ပါတယ္။ ကခ်င္ေဒသတြင္ စစ္ေရး အရွိန္ျမွင့္ကခ်င္ေဒသတြင္ စစ္ေရး အရွိန္ျမွင့္ by သန္းထိုက္ဦး အစိုးရတပ္မ်ား စစ္အင္အား တိုးခ်ဲ႕ေနစဥ္တြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ၀ိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ ပူေမြခ ေခ်ာင္းကူး တံတားကုိ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA) တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားက ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ဗံုးခြဲဖ်က္ဆီးလိုက္သည္။
၀ိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ ဂါးယာယန္ ေက်းရြာႏွင့္ ကဇူး ေက်းရြာၾကား ဆက္သြယ္ထားသည့္ ေပ ၆၀ ခန္႔ အရွည္ရွိေသာ သံကူကြန္ကရစ္ တံတားကို ဖ်က္ဆီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ (KIO) ဌာနခ်ဳပ္ လိုင္ဇာေဒသသုိ႔ အစိုးရတပ္မ်ား ေရာက္မလာႏုိင္ေအာင္ ရည္ရြယ္ေဖာက္ခြဲျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခုရက္ပုိင္းအတြင္း ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ႏွင့္ တျခားေသာ ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ အစိုးရတပ္မ်ားက စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား ပိုလုပ္လာေၾကာင္း KIO တြဲဖက္အတြင္းေရးမႉး ဦးလနန္က ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။ အစိုးရတပ္မ်ားသည္ စစ္အကူအျဖစ္ စစ္သေဘၤာ သံုးစင္းခန္႔ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိလာေၾကာင္း၊ သံခ်ပ္ကာ ကားမ်ား မိုးေမာက္ၿမိဳ႕နယ္ဘက္သို႔ ဦးတည္သြားေနေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။ တျခားေဒသမ်ားတြင္ KIA ၏ လႈပ္ရွားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးလနန္က “က်န္တဲ့ ေနရာေတြမွာလည္း အေသးဖြဲေလးေတြ လုပ္တယ္လို႔ ၾကားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ေနရာမွာဆိုတာ အတိအက်မသိ ရေသးဘူး။ တံတား တစင္း ႏွစ္စင္းေတာ့ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္” ဟု ဆက္ေျပာသည္။ ဇြန္ ၉ ရက္ေန႔မွစတင္၍ မိုးေမာက္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ KIA တပ္မဟာ (၃) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း (၁၅) ႏွင့္ အစုိးရတပ္မ်ား အၾကား တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ယေန႔အထိ တံတား အစင္းေပါင္း ခန္႔မွန္ေျခ ၃၀ နီးပါးခန္႔ KIA က ဖ်က္ဆီးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ ယမန္ေန႔ညေနက ျမန္မာအစိုးရ ေျခလ်င္တပ္ရင္း (၁၄၂) တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားက လိုင္ဇာေဒသရွိ တပ္မဟာ (၅) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း (၂၄) ကုိ ၈၁ မမ လက္နက္ အမ်ဳိးအစားႏွင့္ အလံုး ၂၀ ခန္႔ လွမ္းပစ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ စစ္အစိုးရသည္ မိုးေမာက္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ တာပိန္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းအနီးရွိ KIA တပ္မ်ားအား လံုၿခံဳေရးအရ စိတ္မခ်ရဟု အေၾကာင္းျပကာ ထြက္ခြာရန္ ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး KIA ဘက္ကလည္း ကခ်င္ေဒသတြင္းရွိ အစိုးရတပ္မ်ားအား ထြက္ခြာရန္ ျပန္လည္ေတာင္းဆိုၾကရာမွ မေျပလည္ဘဲ တင္းမာမႈမ်ား စတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ လိုင္ဇာၿမိဳ႕၊ မိုးေမာက္ၿမိဳ႕ စသည့္ ေဒသမ်ားတြင္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ ၁၆၀၀၀ ခန္႔ ရိွေနၿပီး အကူအညီမ်ား အေရးေပၚ လိုအပ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။ ဒုကၡသည္မ်ားကုိ KIA အပါအ၀င္ ေဒသခံ ဘုရားေက်ာင္းတခ်ဳိ႕ႏွင့္ အဖြဲ႔အစည္းတခ်ဳိ႕တို႔က ကူညီေနေသာ္လည္း လံုေလာက္မႈ မရွိဟု ဆုိသည္။ ကခ်င္စစ္ေျပး ဒုကၡသည္မ်ားကုိ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ရွိ အာဏာပိုင္တခ်ဳိ႕ကလည္း ေဆး၀ါးမ်ား ကူညီေထာက္ပံ့ေပးခဲ့ေၾကာင္း ကယ္ဆယ္ေရး ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဆလန္ကဘာ ဒြဲပီဆာအား ကိုးကား၍ ကခ်င္သတင္းဌာန (KNG) အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ယမန္ေန႔က ေဖာ္ျပထားသည္။ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ ဖဲြ႔စည္းခ့ဲသည့္ KIA သည္ ၁၉၉၄ တြင္ အစုိးရႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆုိၿပီး ႏွစ္ဘက္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲခ့ဲသည္။ အပစ္ရပ္ၿပီးေနာက္ပုိင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းရိွ KIA ထိန္းခ်ဳပ္သည့္ ေဒသမ်ားတြင္ ပဋိပကၡတခ်ဳိ႕ ျဖစ္ပြားခ့ဲေသာ္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ကုိ ၁၇ ႏွစ္ၾကာ ထိန္းသိမ္းထားႏုိင္ခ့ဲသည္။ ကခ်င္ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ တ႐ုတ္က ေဆး၀ါးပစၥည္း ေထာက္ပံ့ကခ်င္ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ တ႐ုတ္က ေဆး၀ါးပစၥည္း ေထာက္ပံ့
တရုတ္ႏိုင္ငံ အေနာက္ေတာင္ နယ္စပ္ တစ္ေလွ်ာက္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး အဖြဲ႔ (KIO) ေဒသရွိ ကခ်င္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြ အတြက္ ပထမဆံုး အၾကိမ္ အျဖစ္ တ႐ုတ္ အစုိးရက ယြမ္ေငြ တစ္သိန္းခန္႔ တန္ဖိုးရွိ ေဆး၀ါးမ်ားကို ဇူလို္င္ ၂၁ ရက္ေန႕က ေထာက္ပံ့ ေပးပို႔ လိုက္တယ္လို႔ ဒုကၡသည္ ကယ္ဆယ္ေရး အဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။ KIO ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ေဒသမ်ားမွာ ကခ်င္ နဲ႕ တျခား တိုင္းရင္းသား ဒုကၡသည္ေပါင္း ၁၆၀၀၀ ေက်ာ္ အတြက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ ယင္ဂ်န္းခရိုင္ အာဏာပိုင္ေတြက အခုလုိ ကူညီလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တေလာကလည္း အဲဒီ ယင္ဂ်န္း ခရိုင္ရွိ ဂ်င္းေဖာ ကခ်င္ လူမႈ အဖြဲ႔အစည္းက လိုင္ဇာရွိ ဒုကၡသည္မ်ား အတြက္ ဆန္အိတ္ ၁၀၀ ႏွင့္ သြပ္ျပားမ်ား ကူညီေပးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဇြန္လဆန္းက စတင္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ KIO ၾကား တုိက္ပြဲေတြ အရွိန္ တိုးျမႇင့္လာတဲ့ အတြက္ KIO ထိန္းခ်ဳပ္ရာ ေဒသမ်ားသို႔ ေနာက္ထပ္ ဒုကၡသည္ အမ်ားအျပား ထပ္မံ ေရာက္ရွိလာေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ အစိုးရတပ္က KIO ဌာနခ်ဳပ္ဖက္ကို လက္နက္ႀကီးနဲ႔ပစ္အစိုးရတပ္က KIO ဌာနခ်ဳပ္ဖက္ကို လက္နက္ႀကီးနဲ႔ပစ္
KIO ကခ်င္လြတ္လပ္ေရး အဖြဲ႔ ဌာနခ်ဳပ္ရွိရာ လိုင္ဇာနဲ႔ ၁၀ မိုင္အကြာက ေနရာကို ျမန္မာ အစိုးရတပ္ေတြက မေန႔ညက လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္ခဲ့ေၾကာင္း KIO အဖြဲ႔ ေျပာခြင့္ရသူ ဦးလာနန္းက RFA ကိုေျပာပါတယ္။ မေန႔က ၂ နာရီခြဲက ေနျပီးေတာ့ ည ၁၀ နာရီ ေလာက္အထိ လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္တယ္။ ခလရ ၁၄၁ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ အားလုံးက အလုံး ၂၀ ေက်ာ္ေလာက္ ျဖစ္မယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ တပ္ရင္း ၂၄ ရွိတယ္။ အဲဒီဖက္ကုိ ခ်ိန္ရြယ္ျပီး ပစ္တယ္ ထင္တာဘဲ။ အတုိင္းသား ၾကားေနရတယ္။ ျမန္မာ အစိုးရတပ္ေတြ စခန္းခ်ထားတဲ့ အနီးတ၀ုိက္က တံတားကို KIA တပ္ေတြက ဗုံးခြဲ ဖ်က္ဆီးရာက အခုလို လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္တာ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း KIA အရာရွိ တခ်ဳိ႕က သုံးသပ္ပါတယ္။ ဒီအေတာအတြင္း ေျမာက္ပုိင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ ခလရ (၂၁) တပ္၀င္း အတြင္း မေန႔က ဗုံးႏွစ္လုံး ေပါက္ကြဲခဲ့ပါတယ္။ အခုလို တပ္တြင္း ဗုံးကြဲတာဟာ ဘယ္သူ႔လက္ခ်က္ ဆိုတာကိုေတာ့ အစိုးရဖက္က ထုတ္မေျပာေသးေပမဲ့ စစ္ေရး ေလ့လာသူေတြ ကေတာ့ KIA ရဲ့ လက္ခ်က္ ျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ အစိုးရတပ္က ကခ်င္ဘက္ လက္နက္ႀကီး ပစ္ခတ္အစိုးရတပ္က ကခ်င္ဘက္ လက္နက္ႀကီး ပစ္ခတ္ by ဖနိဒါ ခ်င္းမုိင္ (မဇိၥ်မ) ။ ။ မည္သည့္ဘက္သို႔ ရည္ရြယ္ပစ္ခတ္မွန္း မသိရေသးေသာ လက္နက္ႀကီး အလံုး ၂ဝ ေက်ာ္ ပစ္ခတ္မႈကို ကခ်င္ျပည္နယ္ ေဒါ့ဖုန္းယန္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ အေျခစုိက္ အစိုးရအေျမာက္တပ္က ၾကာသပေတးေန႔ ညပိုင္းတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ KIO က ေျပာသည္။ KIO ဌာနခ်ဳပ္ရွိရာ လုိင္ဇာၿမိဳ႕မွ ၂၅ မုိင္အကြာရွိ အဆိုပါ အေျမာက္တပ္က မည္သည့္အရပ္သို႔ ခ်ိန္ရြယ္ပစ္ခတ္သည္ကို မသိရေသာ္လည္း ည ၉ နာရီမွ ၁၁ နာရီအတြင္း လက္နက္ႀကီး ေပါက္ကဲြသံမ်ား လိုင္ဇာၿမိဳ႕မွ အတုိင္းသား ၾကားခဲ့ရသည္။ “က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကုိ ပစ္တယ္ထင္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ တပ္ရင္း ၂၄ ကုိ ပစ္တာလား၊ ဘယ္မွာ ထိခုိက္တာရွိမရွိ မသိေသးေတာ့ ေျပာလုိ႔ မရေသးဘူး။ ၈၁ နဲ႔ ၇၆ မမ လက္နက္ေတြ ျဖစ္မယ္ထင္တယ္။ ဘယ္ေနရာမွာ က်တယ္ဆုိတာ အခုထိ စံုစမ္းေနပါတယ္။ အလံုး ၂ဝ ေက်ာ္ေလာက္” ဟု KIO တြဲဘက္အတြင္းေရးမႉး ဦးလနန္က မဇၥ်ိမကုိ ေျပာသည္။ KIO ကို ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု ဆုိသည္။ KIA တပ္မဟာ ၅ လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း ၂၄ မွာ ေဒါ့ဖုန္းယန္အေရွ႕ဘက္၌ တည္ရွိသည္။ ျမစ္ႀကီးနား-ဗန္းေမာ္ကားလမ္းရွိ ေဒါ့ဖုန္းယန္ၿမိဳ႕နယ္ ခလားႏွင့္ ႏြမ္လန္းရြာၾကား ပ်ဥ္ႏွင့္ သံေဘာင္ျဖင့္ လုပ္ထားေသာ တံတား ၂ စင္းကုိ KIO တပ္ဖြဲ႔မ်ားက ၾကာသေတးေန႔တြင္ မိုင္းခြဲခဲ့အၿပီး လက္နက္ႀကီး ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္လာခဲ့သည္ဟု လုိင္ဇာမွ အရာရွိတဦးကလည္း မဇိၥ်မကုိ ေျပာသည္။ “ေဒါဖုန္းယန္ရဲ႕ ခလားနဲ႔ ႏြမ္လန္းရြာ ေအာက္ဘက္က တံတားရယ္၊ အထက္က တံတားရယ္ ေဖာက္ခြဲလုိက္တယ္။ ည ၈ နာရီ ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္မွာ တံတားမုိင္းခြဲတာကုိ အစုိးရဘက္က ဘယ္လုိထင္သလဲ မသိဘူး၊ လက္နက္ႀကီးနဲ႔ ပစ္တယ္။ ၂ စင္းေတာ့ မုိင္းခြဲတယ္။ တစင္းက မုိင္းမကြဲဘူးလုိ႔ ေျပာတယ္” ဟု သူက ဆိုသည္။ ဗုဒၶဟူးေန႔ ညတြင္လည္း ျမစ္ႀကီးနား-ဗန္းေမာ္ကားလမ္းရွိ ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ ဂါးရားယန္ႏွင့္ ကဇူးရြာအၾကား ပေမြျမစ္ေပၚ ေဆာက္လုပ္ထားေသာ ေပ ၃ဝ ခန္႔အရွည္ ကြန္ကရစ္တံတားကုိ မုိင္းခြဲဖ်က္ဆီးခဲ့ေသးသည္။ ယခုရက္ပုိင္းအတြင္း ျမစ္ႀကီးနားႏွင့္ ဗန္းေမာ္ဘက္မွ အစုိးရ စစ္ယာဥ္တန္းမ်ားႏွင့္ စစ္အင္အား တုိးခ်ဲ႕လာသျဖင့္ တံတားမ်ား ဖ်က္ဆီးပစ္ရသည္ဟု ဦးလနန္က ဆုိသည္။ “အစိုးရတပ္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က ႀကိဳတင္စီမံၿပီး လုပ္ရတာပဲ။ စစ္ယာဥ္တန္းေတြလည္း က်ေနာ္တုိ႔ လုိင္ဇာဘက္ကုိ တက္လာတယ္လို႔ သတင္းအတိအက် ရလာတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ လုပ္သင့္လို႔ လုပ္တယ္လို႔ သတ္မွတ္တယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ နမ္တိန္ရြာအနီး ေတာင္ကုန္းတခုေပၚရွိ ကားလမ္းတြင္ ေျမာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ - မပခ လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း ၂၉၈ မွ တပ္ဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ KIO စစ္ယူနီေဖာင္းဝတ္ အစိုးရ တပ္ဖြဲ႔မ်ားအၾကား ဇူလိုင္ ၂ဝ ရက္ ညေနပုိင္းတြင္ မွားယြင္းပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ တနာရီခန္႔ၾကာ တုိက္ပြဲအတြင္း ဒုဗုိလ္တဦး၊ တပ္ၾကပ္တဦးႏွင့္ တပ္သားတဦး ေသဆံုးကာ၊ ၇ ဦး ဒဏ္ရာရရွိေၾကာင္း KIO သတင္းရပ္ကြက္ အဆိုအရ သိရသည္။ ဒဏ္ရာျပင္းဒဏ္သူ ၃ ဦးကုိ မုိးေကာင္း ေဆး႐ံုသို႔ ပုိ႔လုိက္ၿပီး၊ က်န္ ၄ ဦးမွာ ကာမုိင္း ေဆး႐ံုတြင္ ေဆးကုသမႈ ခံယူေနသည္။ “အစိုးရတပ္ေတြ မေကာင္းတာ လုပ္တာေတြကုိ KIO တပ္သားေတြ လုပ္တယ္ ထင္ေအာင္ လုပ္တာလည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ သူတုိ႔က ႐ုိးသားတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလုိစစ္ပြဲကာလေတြမွာ တျခား ကုိယ့္ရဲ႕ ရန္သူရဲ႕ ယူနီေဖာင္း ဝတ္တယ္ဆုိတာက မသမာနည္းပါ၊ ေကာက္က်စ္တဲ့ စဥ္းလဲတဲ့ က်င့္ႀကံမႈ တခုပဲ။ ႐ုိးသားမႈ မရွိဘူး။ သူရဲေဘာေၾကာင္တဲ့ လုပ္ရပ္ပါ” ဟု ဦးလနန္က ေျပာသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လပုိင္းတြင္လည္း ဗန္းေမာ္ကားလမ္းေပၚ၌ KIO ယူနီေဖာင္းဝတ္ အစိုးရတပ္ဖြဲ႔ ခရီးသည္မ်ားကုိ စစ္ေဆးေမးျမန္းမႈ၊ ႐ုိက္ႏွက္မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ကာ၊ လက္ရွိ ဖားကန္႔လမ္းေပၚ တုိက္ပြဲအျပင္ အျခားေနရာမ်ား၌လည္းယခုလို လွည့္စားမႈမ်ားလည္း ရွိႏုိင္သည္ဟု သူက ဆိုသည္။ ဇြန္လ ၉ ရက္တြင္ စတင္ခဲ့သည့္ အစိုးရတပ္ႏွင့္ KIO အၾကား တုိက္ပဲြမ်ားေၾကာင့္ စစ္ေဘးေရွာင္ခဲ့သည့္ ကခ်င္ဒုကၡသည္ ၁၆ဝဝဝ ေက်ာ္အတြက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ ရင္က်န္းခ႐ုိင္ရွိ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔က တ႐ုတ္ယြမ္ေငြ ၈ ေသာင္းခန္႔ တန္ဖိုးရွိ ေဆးဝါးပစၥည္းမ်ား ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေထာက္ပံ့ခဲ့ေၾကာင္း KIO က်န္းမာေရးဌာန အရာရွိတဦး ေျပာဆိုခ်က္အရ သိရသည္။ “ကူးစက္ေရာဂါေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကာကြယ္ေဆးျဖစ္တဲ့ ငွက္ဖ်ားေဆး၊ တုပ္ေကြးေရာဂါေတြကုိ ပံုမွန္ ကူညီေနတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ က်န္းမာေရးဌာနကုိ ပံုမွန္ကူညီေနတဲ့ အဖြဲ႔က စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြ အတြက္ပါ ေသာက္ေဆးေတြ ကူညီတာပါ” ဟု သူက ေျပာသည္။ လိမ္းေဆး၊ ေသာက္ေဆးႏွင့္ ပုိးသတ္ေဆးမ်ားသာ ပါဝင္သျဖင့္ ထုိးေဆးမ်ား လုိအပ္ေသးသည္ဟု ဆုိသည္။ လက္ရွိ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားသည္ ဝမ္းကုိက္၊ ႏွာေစး၊ ေခ်ာင္းဆုိး၊ မ်က္စိနာ၊ အေရျပား ယားယံျခင္း စသည့္ေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားေနသျဖင့္ ပဋိဇီဝ ထုိးေဆးမ်ား လုိအပ္ေနသည္။ ႏွစ္ဖက္ အပစ္ရပ္စဲရန္ ၾကားဝင္ေစ့စပ္ေပးေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းတည္ၿငိမ္ေရးႏွင့္ ညွိႏႈိင္းေရး ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ KIOက ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္ ၃ဝ ရက္ ေတြ႔ဆံုမႈေနာက္ပုိင္း ဇူလုိင္ ၇ ရက္တြင္ ကုိယ္စားလွယ္ တဦးမွတဆင့္ အျပန္အလွန္ စာေပးပုိ႔ခဲ့ကာ ယေန႔ထိ ျပန္လည္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ မရွိေသးေပ။ ကခ်င္စစ္ပဲြေၾကာင့္ ဧရာဝတီသေဘၤာမ်ား ဝင္ေငြ ၃ ဆေက်ာ္ ထိုးက်ကခ်င္စစ္ပဲြေၾကာင့္ ဧရာဝတီသေဘၤာမ်ား ဝင္ေငြ ၃ ဆေက်ာ္ ထိုးက် ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း KIA နွင့္ ျမန္မာစစ္တပ္တို့ ျဖစ္ပြားေနသည့္ တိုက္ပဲြမ်ားေၾကာင့္ ဧရာဝတီျမစ္ ေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ဗန္းေမာ္နွင့္ မနၱေလး လိွုင္းဆဲြ ေနသည့္ သေဘၤာၾကီးမ်ား ၀င္ေငြ ၃ ဆေက်ာ္ထိုးက် သြားေၾကာင္း သိရသည္ ။
ယခင္က ဗန္းေမာ္မွ မနၱေလး ခရီးစဉ္တြင္ သေဘၤာတစ္စီး ကုန္တင္ခ က်ပ္သိန္း ၉၀ ၀န္းက်င္ရရိွေသာ္လည္း ယခု က်ပ္ သိန္း ၂၀ မွ်သာရေတာ့ေၾကာင္း အဆိုပါ သေဘာလၤိွုင္းဝန္ထမ္း အသိုင္းအဝိုင္းကသွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္ သို့ ေျပာသည္။ နွစ္ဘက္စစ္ပဲြအတြင္း ဗန္းေမာ္ျမို့နွင့္ တရုတ္နယ္စပ္ အၾကား သြားလာေရးခက္ခဲေနျပီး ဗန္းေမာ္သို့ တရုတ္ကုန္ အဝင္ နည္းသြားေၾကာင္း ဗန္းေမာ္မွ မနၱေလး အစုန္ခရီးတြင္သေဘၤာမ်ား ကုန္မပါပဲအလြတ္ျပန္ေနရ ေၾကာင္း သူက ဆိုသည္။ “မနၱေလး - ဗန္းေမာ္ခရီးကေတာ့ သိပ္မထူးျခားဘူး ၊ ဗန္းေမာ္ကေန အျပန္ဆိုရင္ေတာ့ ခါလီပဲ ၊ ဗန္းေမာ္ကုန္က တရုတ္ ပစၥည္းအဓိကေပါ့ တရုတ္ပစၥည္းမတင္ေတာ့ အရင္ သေဘၤာတစ္ပတ္ကို သိန္း ၉၀ ေလာက္ရတာ အခု သိန္း ၂၀ ေလာက္ပဲ ရတယ္ ” ဟု ဆိုသည္။ ထိုသို့ ျဖစ္ရျခင္းမွာ ဗန္းေမာ္သို့ တရုတ္ကုန္အဝင္နည္းသြားသည့္ အျပင္ လမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ တရုတ္ ပစၥည္း အဖမ္း အဆီးမ်ား၍ ျဖစ္ေၾကာင္း ဗန္းေမာ္ျမို့ခံ ကုန္သည္တစ္ဦးက ဆိုသည္။ “တရုတ္ပစၥည္းအဝင္နည္းတယ္ ေဈးလည္းနည္းနည္းစီတက္လာတယ္ အခုသေဘၤာေတြ ခါလီျဖစ္ေနတာက အဝင္နည္း တာရယ္ လမ္းမွာအဖမ္းအဆီးမ်ားေတာ့ မတင္ေတာ့တာလည္း ပါတယ္ ” ဟု ဆိုသည္။ ယခုအခါ တရုတ္ - ျမန္မာနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္း ျဖစ္သည့္ ဗန္းေမာ္ - လြယ္ဂ်ယ္လမ္းတြင္ ကားလမ္း ျပတ္ေတာက္ေနသျဖင့္ ဆိုင္ကယ္ျဖင့္သာ ကုန္သြယ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ၃ ရက္ခန့္ကလည္း ၉ မိုင္ေက်ာ္ခန့္သာ ကြာေဝးသည့္ ဗန္းေမာ္ျမို့နွင့္ မံစီျမို့ အၾကားကားအသြား အလာမ်ား ကို အာဏာပိုင္မ်ားက ယာယီပိတ္ခဲ့ေသးေၾကာင္း သိရသည္။ ျမန္မာတပ္အခ်င္းခ်င္း ပစ္ခတ္မႈတြင္ ၃ ဦးေသ၊ ၇ ဦးဒဏ္ရာရျမန္မာတပ္အခ်င္းခ်င္း ပစ္ခတ္မႈတြင္ ၃ ဦးေသ၊ ၇ ဦးဒဏ္ရာရ
ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္က ကခ်င္ျပည္ အေနာက္ဘက္ ျမစ္ၾကီးနား-ဖားကန္႔သြားလမ္းတြင္ ျမန္မာစစ္ေၾကာင္းခ်င္း မွားယြင္းပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ၃ ဦး ေသဆံုးၿပီး ၇ ဦး ဒဏ္ရာရရွိသည္ဟု ေဒသခံမ်ားေျပာသည္။ ည ၆ နာရီခြဲတြင္ လီဒိုလမ္းမ ဒြမ္ဘန္ နယ္ေျမခံ ခလရ ၂၉၈ ျမန္မာစစ္သားမ်ားႏွင့္ ၎တပ္ရင္းမွ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဖြဲ႔ (KIA) စစ္၀တ္စံု ၀တ္ဆင္ထားသူမ်ား နမ္တင္ (Namting) ေတာင္ကုန္းတြင္ ဆံုေတြ႔ကာ အခ်င္းခ်င္းပစ္ခတ္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဒဏ္ရာ မ ျပင္းထန္သည့္ ဒုတပ္ၾကပ္ ၁ ဦး ႏွင့္ တပ္သား ၂ ဦးမွာ ကားမိုင္းေဆး႐ံုတြင္ ေဆး၀ါးကုသခံယူေနၿပီး က်န္ျမန္မာစစ္သားမ်ားကို မိုးေကာင္းေဆး႐ံုသို႔ ပို႔လိုက္ေၾကာင္း မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားေျပာျပပါသည္။ ယခု အျဖစ္အပ်က္မွန္ကန္ေၾကာင္း ဖားကန္႔ KIA တပ္ရင္း ၆ မွ အရာရွိမ်ား ကခ်င္သတင္းဌာနသို႔ အတည္ျပဳေျပာၾကားသည္။ ရွမ္းတပ္ကို ဗံုးႀကဲရန္ အစိုးရျပင္ဆင္ရွမ္းတပ္ကို ဗံုးႀကဲရန္ အစိုးရျပင္ဆင္ by ေအးနိုင္ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ (အက္စ္အက္စ္ပီပီ) ဝမ္ဟိုင္းဌာနခ်ုပ္ကို ဗံုးႀကဲတိုက္ခိုက္ဖို့ ဒီကေန့ ေနျပည္ေတာ္ကေန တိုက္ေလယာဉ္ (၇) စီးဟာ ရွမ္းျပည္ နမ့္္စမ္ေလဆိပ္မွာ ဆီျဖည့္ရပ္နားတယ္လို့ ရွမ္းတပ္မေတာ္က ေျပာခြင့္ရသူ ဗိုလ္မႉးစိုင္းလက ေျပာပါတယ္။
ဒီအေျခအေနေတြနဲ့ပတ္သက္လို့ ဗိုလ္မႉးစိုင္းလ ကို ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ရဲ့ခြင္ထဲမွာ ဘာေတြမ်ား ထူးျခားတာ ျဖစ္ေနလဲ။ “ညက ဆက္သြယ္လာတဲ့ အတင္းအရေပါ့။ ဒီေန့ ေနျပည္ေတာ္ကေန တိုက္ေလယာဉ္ ၇ စီး အဲဒီမွာ ထြက္လာၿပီးေတာ့ နမ့္စမ္ ေလယာဉ္ကြင္းမွာ ဆီလာျဖည့္တယ္။ ဆီျဖည့္ၿပီး ဝမ္ဟိုင္းကို ဗံုးႀကဲဖို့ အဲဒီလို သတင္းရထားတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒါ ဝမ့္ဟိုင္းဘက္မွာ မိုးတအားရြာတယ္ဆိုေတာ့ ဒီည သူတို့ ႀကဲျဖစ္ခ်င္မွ ႀကဲျဖစ္မယ္ေလ။” အဲဒါ ဘယ္အခ်ိန္ေလာက္က သတင္းရတာလဲ ဗိုလ္မႉး။ “အခု ညေနပိုင္းေလာက္မွာခင္ဗ်။” အဲဒီေတာ့ ဒီ ေရွ့တန္းနယ္ေျမေတြကေရာ ဘာေတြ ထူးျခားလဲ။ တပ္ေတြရဲ့ လႈပ္ရွားမႈကေရာ ဘယ္လို ရွိပါသလဲ။ “က်ေနာ္တို့ ဝမ့္ဟိုင္းအျပင္ဘက္မွာေတာ့ ေနရာတကာ တိုက္ပြဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။” ဝမ့္ဟိုင္းဌာနခ်ုပ္က ဗိုလ္မႉးတို့အတြက္ ဘယ္ေလာက္ အေရးပါ ပါသလဲ။ ဘာအတြက္ အေရးပါတာပါလဲ။ “က်ေနာ္တို့ ဝမ့္ဟိုင္းဌာနခ်ုပ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူခါစတုန္းက က်ေနာ္တို့ တည္ေဆာက္ခဲ့တယ္ေလ။ အဲဒီမွာ က်ေနာ္တို့နယ္ေျမ စိုးမိုးေရးအတြက္ေရာ တျခား ကြပ္ကဲမႈေရာ အလည္ဗဟိုက်တဲ့ ေနရာေလ။” ဒီ လႊမ္းျခံုတဲ့ ေနရာတခုကို ဗိုလ္မႉးတို့ ဘယ္လိုမ်ိဳး ကာကြယ္မလဲ ဘယ္ေလာက္အထိေအာင္ ျပင္ဆင္ထားပါသလဲ။ “က်ေနာ္တို့ကေတာ့ တတ္နိုင္သေလာက္ေတာ့ ခုခံသြားမွာပဲ။ ဒါေပမယ့္ လက္လႊတ္ရလည္း အဲဒါအတြက္ က်ေနာ္တို့မွာ ဘာက်န္ခဲ့မလဲဆိုရင္ အေဆာက္အဦေတြပဲ က်န္မွာပါ။ အဲဒီမွာ ဘာအေဆာက္အဦ ရွိလဲဆိုေတာ့ အဲဒီ ခန္းမတို့၊ အိမ္ရာတို့၊ ၿပီးေတာ့ ခေနာက္စိမ္း စက္ရံုတို့၊ ေရအားလ်ွပ္စစ္တို့ ဒီေလာက္ပဲ က်န္မွာပါ။ အခုက သူတို့ မရမခ်င္း တိုက္တာက အဲဒီ က်ေနာ္တို့ ဌာနခ်ုပ္ က်သြားလည္း က်ေနာ္တို့က ၿပိုကြဲသြားတာ မဟုတ္ဘူးေလ။ ဌာနခ်ုပ္ကို လႊတ္ေပးရမယ္ေလ။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ့္အျမင္နဲ့ ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ သူတို့ ဌာနခ်ုပ္ရရင္ ကိုးကန့္ကို တိုက္တုန္းကလို သူတို့က အျပစ္ဖို့စရာေတြ သူတို့က ၾကံစည္မွာေပါ့။ ဥပမာ မူးယစ္ေဆးဝါးခ်က္တဲ့ စက္ရံုရွိတယ္။ အဲဒီမွာ ပစၥည္းေတြ ရတယ္။ ေနာက္ ဘိန္းေတြလာခ်ထားမယ္၊ ဘိန္းျဖဴတို့၊ ဘိန္းမဲတို့ အဲဒီ စိတ္ၾကြေဆးတို့၊ အဲဒါ တခုခုေတာ့ သူတို့ လုပ္မယ္လို့ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။” ျမန္မာဘက္ပို႔မည့္ လက္နက္မ်ား မဲေဆာက္တြင္မိျမန္မာဘက္ပို႔မည့္ လက္နက္မ်ား မဲေဆာက္တြင္မိ ျမန္မာျပည္ဘက္သုိ႔ သြားေရာက္ပို႔ေဆာင္မည့္ လက္နက္မ်ားကို ထိုင္းရဲမ်ားက ယမန္ေန႔ ညေနပိုင္းတြင္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕၌ ဖမ္းဆီးလိုက္သည္။
ဖမ္းဆီးရမိသည့္ လက္နက္မ်ားမွာ M 16 အမ်ိဳးအစား ေသနတ္တလက္၊ ေမာင္းျပန္ ႐ိုင္ဖယ္ ၅ လက္ႏွင့္ က်ည္ဆန္မ်ား၊ ဆက္စပ္ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ယင္း လက္နက္မ်ားကို ဖိဆန္ႏုလြတ္ခ႐ိုင္မွတဆင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံသား ႏိုင္နလုလံုး ဘူဆလာခန္က သယ္ယူလာစဥ္ မဲေဆာက္အနီးရိွ ေဟြ႔ယာအု စစ္ေဆးေရးဂိတ္တြင္ အဖမ္းခံရျခင္းျဖစ္သည္။ ဘူဆလာခန္က “ဒီပစၥည္းေတြက မဲေဆာက္-ျမ၀တီနယ္စပ္က လူေတြဆီ သြားပို႔ေပးဖို႔ အခေၾကးေငြ ဘတ္ ၂ ေထာင္နဲ႔ ဒီပစၥည္းေတြကို သယ္လာတာပါ” ဟု ထိုင္းရဲထံတြင္ ထြက္ဆိုခဲ့သည္။ သတင္းေထာက္မ်ား၏ အေသးစိပ္ ေမးျမန္ခ်က္မ်ားကိုမူ ဘူဆလာခန္က ေျဖၾကားရန္ ျငင္းဆိုခဲ့သည္။ ၎၏ ထြက္ဆိုခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အမႈကြင္းဆက္မ်ား အေသးစိပ္ရရိွရန္ ဆက္လက္စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္သြားရမည္ဟု မဲေဆာက္ရဲတပ္ဖြဲ႔မွ ရဲဗိုလ္မႉးႀကီး ေဒခ်ာ၀ထနဖႏံု က ေဒသခံသတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာသည္။ ၎က “ဒီလက္နက္ေတြက ျမန္မာဘက္က တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြဆီ သြားပို႔ၾကတာမ်ားတယ္။ ဒီအမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဆက္လက္ေဖာ္ထုတ္ စစ္ေဆးသြားမွာျဖစ္တယ္။ အခုဖမ္းမိတဲ့ လက္နက္ေတြက ထိုင္းစစ္တပ္နဲ႔ တျခားလက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔ေတြက ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ လက္နက္ေတြ ဟုတ္မဟုတ္လည္း စစ္ေဆးသြားမွာ ျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။ ကရင္ျပည္နယ္ ျမ၀တီအေျခစိုက္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔တခုမွ အမည္မေဖာ္လိုသည့္ တာ၀န္ရိွသူတဦးက “ျမ၀တီနယ္စပ္မွာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ ၃ ဖြဲ႔ရိွတယ္။ လိုအပ္တဲ့ လက္နက္ခဲယမ္းေတြကို ဟိုဘက္ကမ္း (ထိုင္း) ကပဲ ၀ယ္ရတယ္။ က်ေနာ္တို႔အဖြဲ႔လည္း ဒီလိုပါပဲ။ အခုလို အဖမ္းခံရတဲ့ ျပႆနာအမ်ားစုက သူတို႔အခ်င္းခ်င္း ျပန္ၿပီး အတို႔အေထာင္လုပ္လို႔ ျဖစ္တာမ်ားတယ္” ဟု ဆိုသည္။ ျမန္မာဘက္သို႔ လက္္နက္ပြဲစားမ်ား လာေရာက္ပို႔ေဆာင္သည့္ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ားမွာ အသံုးျပဳၿပီးသား တပတ္ရစ္မ်ား ျဖစ္ေသာ္လည္း လိုအပ္ခ်က္အရ တန္ဖိုးေငြ အဆမတန္ေပး၍ ၀ယ္ယူ အသံုးျပဳေနရသည္ဟုလည္း ၎က ေျပာသည္။ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရိွ လက္နက္ပြဲစားတဦးက “ျမ၀တီအပါအ၀င္ ျမန္မာနယ္စပ္မွာရိွတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ခြဲေတြကမ်ားေတာ့ ၀ယ္အားနဲ႔ ေရာင္းအားမွာ ၀ယ္အားက မ်ားတယ္” ဟု ေျပာသည္။ M 16 ေသနတ္ တပတ္ရစ္၊ အရည္အေသြး ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေကာင္းေသးလွ်င္ တလက္ ထိုင္းဘတ္ ၂ ေသာင္းေက်ာ္ (က်ပ္ ၅ သိန္းေက်ာ္)၊ ယင္းက်ည္ဆန္ တေတာင့္လွ်င္ ၁၃ ဘတ္ (၃၃၀ က်ပ္ခန္႔)၊ AK 47 ေသနတ္ အရည္အေသြး ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေကာင္းေသးလွ်င္လည္း ဘတ္ ၂ ေသာင္းေက်ာ္ႏွင့္ ယင္းက်ည္ဆန္ တေတာင့္လွ်င္ ၁၅ ဘတ္ (၃၈၀ က်ပ္ခန္႔)၊ M 79 က်ည္မွာ တလံုးကို ဘတ္ ၁ ေထာင္ေက်ာ္ (က်ပ္ ၂ ေသာင္းခြဲေက်ာ္) ေစ်းေပါက္ေၾကာင္း အဆိုပါ လက္နက္ပြဲစားက ရွင္းျပသည္။ ၎က ဆက္လက္၍ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရိွ လက္နက္ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားသည့္ ေစ်းကြက္သည္ သာမန္လူမ်ား လုပ္ကိုင္၍ရသည့္ လုပ္ငန္းမဟုတ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားသည္။ အစိုးရတပ္ေတြ SSA/SSPP ဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ အနီးဆံုးကို ေရာက္လာၿပီအစိုးရတပ္ေတြ SSA/SSPP ဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ အနီးဆံုးကို ေရာက္လာၿပီ By ႏိုင္ကြန္းအိန္ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီကိုထိုးစစ္ဆင္ေနတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ ရွမ္ျပည္ေတာင္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ ၀မ့္ဟိုင္း ဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ တစ္ဖာလုံသာသာေလာက္ဆီအထိ နီးကပ္လာေနၿပီလို႔ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေျပာပါတယ္။ အဲဒီလို တိုက္ပြဲေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနသလို ၀မ့္ဟိုင္းေဒသနဲ႔ အနီး၀န္းက်င္က ေဒသခံေတြဟာ အိုးအိမ္ေတြကိုစြန္႔ခြာၿပီး စစ္ေဘးလြတ္ရာကို တိမ္းေရွာင္ေနၾကတယ္လို႔ လည္း ဆိုၾကပါတယ္။ အခုလို SSA ေျမာက္ပိုင္း တပ္အေပၚ ထိုးစစ္ေနတဲ့အေပၚ SSA ေတာင္ပိုင္းတပ္ဖြဲ႔ ေတြက စစ္ေရးအကူေပးဖို႔ ဆိုတာကေတာ့ မူအရ ေဆာင္ရြက္စရာကိစၥရပ္ေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ေသးတယ္လို႔ ေျပာဆိုေနတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒီသတင္းအျပည့္စုံကို ထိုင္းအေျခစိုက္ သတင္းေထာက္ ကိုႏိုင္ကြန္းအိန္က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း ေက်းသီးၿမိဳ႕နယ္ထဲက ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ ၀မ့္ဟိုင္းဌာနခ်ဳပ္ကို ထိုးစစ္ဆင္ေနတဲ့ ျမန္မာတပ္ေတြဟာ ေနာက္ဆုံးရရွိတဲ့သတင္းအရ ဌာနခ်ဳပ္ရဲ႕ တစ္ဖာလုံအကြာမွာ ေရာက္ရွိေနတယ္လို႔ ပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြက ေျပာပါတယ္။ ၀မ့္ဟိုင္းဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ အနီးကပ္ဆုံးေနရာကို ေရာက္ရွိလာတဲ့ အေနအထားကို ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴးစိုင္းလွက အခုလို ေျပာပါတယ္။ “ဘာမွမေ၀းေတာ့ဘူး။ အေရွ႕ဘက္မွာ တစ္ဖာလုံ ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ပဲ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီဘက္ကေန ပိတ္ေနတာပဲေလ။ အနီးကပ္ဆုံးကေတာ့ အေရွ႕ဘက္ ပါခီးလမ္းခြဲေပါ့။ အဲဒီလမ္းခြဲဆိုတာက ၀မ့္ဟိုင္းအေရွ႕ဘက္ ပါခီးလမ္းခြဲဘက္မွာ သူတို႔ရွိတဲ့ေနရာကို က်ေနာ္တို႔ဘက္က ေျပာက္က်ား သြားပစ္ေသးတယ္။ သူတို႔က ေအာ္ေျပာတာေတာင္ ၾကားရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ၀မ့္ဟိုင္းအ၀င္ဂိတ္ေပါ့။” ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီတို႔ဟာ မေန႔က တိုက္ပြဲ ၂ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့တယ္လို႔လည္း ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴးစိုင္းလွက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီတိုက္ပြဲေတြရဲ႕ ထိခိုက္က်ဆုံးမႈကိုေတာ့ အတည္ျပဳ ေျပာၾကားျခင္းမရွိပါဘူး။ ၀မ့္ဟိုင္းဌာနခ်ဳပ္ကို ထိုးစစ္ဆင္ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ၀မ့္ဟိုင္းေဒသနဲ႔ အနီး၀န္းက်င္ရြာက ေဒသခံေတြဟာ စစ္ေဘးလြတ္ရာကို တိမ္းေရွာင္ေနရတယ္လို႔ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴးစိုင္းလွက ေျပာပါတယ္။ “၀မ့္ဟိုင္းေဒသခံေတြဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ဌာနခ်ဳပ္ထဲကိုတင္ ထြက္ေျပးလာၾကတဲ့သူ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသား အပါအ၀င္ဆိုရင္ တစ္ေထာင္ေက်ာ္ေနၿပီ။ အားလုံး ေရွာင္ထြက္ၾကရၿပီေလ။ အဲဒီမွာ တိုက္ပြဲ အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္ေနတာ စိုးရိမ္ရလို႔ အားလုံးထြက္ေျပးကုန္ၾကၿပီ။ အိမ္တံခါးေတြကိုပိတ္ၿပီးေတာ့ အိမ္ယာေတြကိုစြန္႔ၿပီးေတာ့ ထြက္သြားၾကတာေပါ့။ ဒီပတ္၀န္းက်င္ တိုက္ပြဲနဲ႔နီးတဲ့ရြာဆိုရင္ ရြာေပါင္း ၂၀ ေလာက္ ရွိမယ္ခင္ဗ်။” အခုလို ေျမာက္ပိုင္း SSA တပ္ဖြဲ႔အေပၚ ျမန္မာစစ္တပ္ကေန ထိုးစစ္ဆင္ေနခ်ိန္မွာ တျခား မဟာမိတ္ တပ္ေတြအေနနဲ႔ စစ္ေရးအရ ကူညီတာေတြ မေတြ႔ရေသးဘူးလို႔လည္း ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ တပ္မွဴးတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရွမ္းေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ ေျမာက္ပိုင္းတပ္ေတြ ေပါင္းစည္းလိုက္ၿပီလို႔ SSA ေတာင္ပိုင္းတပ္ ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရြက္ဆစ္ကေန တရား၀င္ေျပာဆိုမႈေတြ လည္း ရွိေနပါတယ္။ အခု လက္ရွိအေျခအေနအရ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ ဌာနခ်ဳပ္အတြက္ အနီးကပ္ဆုံး အေရးႀကီးတဲ့အခ်ိန္မွာ SSA ေတာင္ပိုင္းတပ္ေတြ ဘာေၾကာင့္ စစ္ေရးအကူအညီ မေပးတာလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းအေပၚမွာ SSA ေတာင္ပိုင္းအဖြဲ႔ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴးစိုင္းေလာင္ဆိုင္က အခုလို ေျပာပါတယ္။ “ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ေျမာက္ပိုင္းတပ္ကေတာ့ မူအရက်ေနာ္တို႔ ေပါင္းစည္းဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တို႔ႏွစ္ဘက္က လူႀကီးေတြက အျမင္ျခင္း တူေနၾကတယ္။ သေဘာျခင္းလည္း တူေနၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႔ တကယ့္တကယ္ ေပါင္းစည္းႏိုင္ဖို႔က မူအရသေဘာတူညီမႈ ရရွိတာထက္ပိုၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ ကိစၥရပ္ေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ပါေသးတယ္။ ဆိုေတာ့ အခု ရွမ္းေျမာက္ပိုင္းတပ္ေတြကို အစိုးရတပ္ေတြက စစ္အင္အားနဲ႔ အလုံးအရင္း တိုက္ခိုက္လာတာကို က်ေနာ္တို႔ကလည္း တတ္ႏိုင္တဲ့နည္းလမ္းကေန ေျမာက္ပိုင္းတပ္ေတြကို အကူအညီေတြ အျပန္အလွန္ ေပးပါတယ္။” ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင္လ ၁၁ ရက္ကေနစၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီတို႔ဟာ ၀မ့္ဟိုင္း ေဒသေတြမွာ တိုက္ပြဲေတြ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုတိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ စစ္ေဘးရန္ကို ေၾကာက္လို႔ ထြက္ေျပးလာတဲ့ရြာသားေတြဟာ ေတာေတာင္ေတြထဲ၊ ၿခံ၀န္းေတြထဲမွာ၊ ေတာင္ယာေတြထဲမွာ ေရွာင္တိမ္းေနၾကရသလို ေငြေၾကးတတ္ႏိုင္သူေတြကေတာ့ မိုင္းရွဴး မိုင္းယန္ၿမိဳ႕ဘက္ကို တိမ္းေရွာင္သြားတာ ရွိေနတယ္လို႔လည္း ဗိုလ္မွဴးစိုင္းလွက ေျပာပါတယ္။ ေတာေတာင္ထဲမွာတိမ္းေရွာင္ေနၾကတဲ့ စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ကူညီေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ကင္းမဲ့ေနတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြအေပၚမွာ ထိုးစစ္ဆင္တိုက္ခိုက္ေနတာေၾကာင့္ ေဒသခံျပည္သူေတြအေနနဲ႔ စစ္ေဘးလြတ္ရာ နယ္စပ္ေဒသဘက္ကို စစ္ေျပးဒုကၡသည္အျဖစ္ တိမ္းေရွာင္လာတာ မ်ားျပားလာေနတယ္လို႔ ဒုကၡသည္အကူညီေပးေရး အဖြဲ႔ေတြက ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတဲ့ ေကအိုင္အို ေခၚ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ ေဒသဘက္မွာဆိုရင္ စစ္ေျပးဒုုကၡသည္ေပါင္း ၁၇,၀၀၀ ရွိတယ္လို႔ ေကအိုင္အိုဘက္က စစ္တမ္းေကာက္ယူထားသလို ကရင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ နယ္စပ္ဘက္ကိုေရာက္ေနတဲ့ ကရင္ျပည္နယ္ဘက္က ဒုကၡသည္ေပါင္းဟာ ၈,၀၀၀ နဲ႕ ၁၀,၀၀၀ ဒုကၡသည္အကူညီေပးေရး အဖြဲ႔ေတြကေန စစ္တမ္းေကာက္ယူထားပါတယ္။ SSA ေျမာက္ပုိင္းဌာခ်ဳပ္ ၀မ္ဟိုင္းကို ၀ုိင္းထားစဲSSA ေျမာက္ပုိင္းဌာခ်ဳပ္ ၀မ္ဟိုင္းကို ၀ုိင္းထားစဲ
SSA (ေျမာက္ပိုင္း) တပ္ရဲ႕ ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ ၀မ့္ဟုိင္းဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ (၅) မိုင္အကြာမွာ ျမန္မာအစုိးရတပ္က တပ္ရင္း(၁၄) ရင္း စစ္အင္အား (၁) ေထာင္နီးပါးနဲ႔ အနီးကပ္ ၀ုိင္းထားၿပီး ၀မ့္ဟုိင္းဌာနခ်ဳပ္ ေလးဘက္ေလးတန္မွာ စုစုေပါင္း တပ္ရင္း(၄၀)ေလာက္ ခ်ထားတယ္လို႔ SSA (ေျမာက္ပိုင္း) တပ္ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရသူ ဗိုလ္မွဴး စိုင္လက RFAကို ေျပာပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္မွာ SSA (ေျမာက္ပိုင္း) တပ္ေတြကို ျဖတ္ေလးျဖတ္နည္းနဲ႔ ပိတ္ပင္ထားၿပီး ဂ်ဴလိုင္ (၂၀) (၂၁) ရက္ ေတြမွာ အစိုးရတပ္ဘက္က ထိုးစစ္ေတြ လုံး၀ရပ္ထားၿပီး SSA (ေျမာက္ပိုင္း) တပ္ဘက္ေတာ့ ေျပာက္က်ား အလစ္သုတ္ တိုက္ခုိက္မႈ တခ်ဳိ႕ ရွိေနပါတယ္။ SSA (ေျမာက္ပိုင္း) တပ္ဘက္ကေတာ့ ၀မ့္ဟုိင္းဌာနခ်ဳပ္ မက်ေအာင္ ခုံခံသြားမယ္ လို႔ ဆုိပါတယ္။ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အား အတုမခိုးရန္ ေကဒါတပ္သားမ်ားအား ဗိုလ္ခု်ပ္ပန္ဖွ တားျမစ္မိန့္ထုတ္ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အား အတုမခိုးရန္ ေကဒါတပ္သားမ်ားအား ဗိုလ္ခု်ပ္ပန္ဖွ တားျမစ္မိန့္ထုတ္ သွ်မ္းျပည္တပ္မေတာ္ ဗဟိုဌာနခု်ပ္အားသိမ္းပိုက္ရန္ ျမန္မာအစိုးရတပ္မွ အျပင္းအထန္ထိုးစစ္ဆင္တိုက္ ခိုက္မႈတြင္ လူသတ္မႈ၊ မုဒိန္းက်င့္မႈ၊ ပစၥည္းလုယက္မႈ ခိုးယူမႈမ်ားကူ်းလြန္ေနေသာေၾကာင့္ သွ်မ္း ေကဒါ တပ္သားထု တရပ္လံုး ထိုကဲ့သို့မလုပ္ရန္ - SSPP/ SSA စစ္ဦးစီးခု်ပ္ ဗိုလ္ခု်ပ္ပန္ဖွ မွ ယခုကဲ့သို့အမိန့္ ထုတ္ ျပန္ တားျမစ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ယခုလ ၁၉ ရက္ေန့ ရက္စဲြပါထုတ္ျပန္ေသာ အဆိုပါစစ္ေရးအမိန့္ျပန္တမ္းကို အေထြေထြအတြင္း ေရးမႉး ခု်ပ္ရံုး ၊ သွ်မ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီမွ ထုတ္ျပန္ျခင္းျဖစ္ျပီး ပါတီအေထြေထြအတြင္းေရးမႉးအေနျဖင့္ဗိုလ္ခု်ပ္ ပန္ဖွ ကိုယ္တိုင္လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည္။ စစ္ပဲြျဖစ္ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ေယာက္က်ားေတြ့လွ်င္ပစ္သတ္၊ မိန္းမေတြ့လွ်င္ မုဒိန္းက်င့္ခြင့္ေပးထားသည့္ ျမန္မာစစ္တပ္အၾကီးအကဲမ်ား၏ ခြင့္ျပုခ်က္ကို ရႈပ္ခ်ထားျပီး မိမိတပ္သား ေကဒါမ်ားအားလံုး လူမို်းခဲြျခား ေရးမူဝါဒနွင့္စိတ္ဓါတ္မ်ားလံုးဝမရိွေစရဟုလည္း ထုတ္ျပန္ထားသည္။ “ သွ်မ္းျပည္တိုင္းခု်ပ္ ဗိုလ္ခု်ပ္ေအာင္သန္းထြဋ္က လားရိွုးစစ္တိုင္းရံုးမွာ ဗူ်ဟာမႉး၊ စကခ မႉးေတြကို ေျပာ တယ္။ စစ္ပဲြျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ ေယာက်ာ္းေတြ့ရင္ သတ္ပစ္၊ မိန္းမေတြ့ရင္ လုပ္ခ်င္တာလုပ္တဲ့။ တဆင့္စကား တဆင့္နားနဲ့ လူထုက ျပန္ၾကားေတာ့ ရြာထဲမွာ ဘယ္သူမွမေနခ်င္ၾကဘူး။ ေတာေတာင္ေတြထဲ ထြက္ေျပး ပုန္းေရွာင္ေနၾကတယ္။ ဗမာစစ္သားေတြကို မေတြ့ခ်င္ၾကလို့ေလ” ဟု SSPP ေျပာခြင့္ရပုဂၢိုလ္ ဗိုလ္မႉးစိုင္းလ က ေျပာသည္။ သွ်မ္းျပည္တပ္မေတာ္သားမ်ားအားလံုး - မည္သည့္လူမို်းကိုမဆို မသတ္ျဖတ္ရ၊ လူ့အခြင့္အေရးမ်ား မခို်း ေဖာက္ရ၊ ျပည္သူပိုင္ပစၥည္းမ်ား အခမဲ့ လံုးဝ မယူရ ၊ လူထုအားဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးျဖစ္ေစမည့္အလုပ္ လံုးဝမလုပ္ ရဟု အဓိက အခ်က္ ၄ ခ်က္ျဖင့္ တားျမစ္ထားျပီး အဆိုပါ စည္းကမ္းခ်က္အား ကူ်းလြန္ခို်းေဖာက္ပါကစစ္ေရး ဥပေဒအရ အေရးယူျခင္းခံရမည္ဟုလည္း ညွြန္ၾကားထားသည္။ တိုးခဲ့်ျမို့နယ္ခဲြသစ္ကင္းစခန္းအား အမည္မသိ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ့ပစ္ခတ္ ပုလိပ္တဦးေသတိုးခဲ့်ျမို့နယ္ခဲြသစ္ကင္းစခန္းအား အမည္မသိ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ့ပစ္ခတ္ ပုလိပ္တဦးေသ သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ကာလိျမို့နယ္ခဲြ ျမို့တြင္း ေဈး အနီး ယေန့မနက္ပိုင္း၌ ပစ္ခတ္မႈတခု ျဖစ္ပြားရာ ျမန္မာနိုင္ငံရဲတပ္ဖဲြ့ ရဲသားတဦးေသဆံုးသြားေၾကာင္း သိရပါသည္။ “ေဈးအနားမွာဘဲ ဒီမနက္လာပစ္တာ၊ ပုလိပ္တေယာက္ေသသြားတယ္။ ေဒသခံမဟုတ္ဘူး။ ရဲကင္းကိုဘဲ လာေခ်ာင္းပစ္ျပီး ျပန္ထြက္သြားတယ္။ ဘယ္နွစ္ေယာက္လာလဲ ဘယ္တပ္ဖဲြ့လဲဆိုတာမသိဘူး။ ရဲ အသိုင္း အဝိုင္းကေတာ့ ယြက္စစ္အဖဲြ့လို့ဘဲေျပာတာ” - ကာလိေဈး အနီးေနထိုင္သူ လူလတ္ပိုင္းအမို်းသမီးတဦးက ေျပာပါသည္။ ဂူ်လိုင္ ၂၂ ရက္ ယေန့မနက္ ၀၆:၀၀ နာရီက အမည္မသိလက္နက္ကိုင္ အဖဲြ့တဖဲြ့ ကာလိျမို့နယ္ခဲြေဈးၾကီး အနီး ရဲကင္းအား ဝင္ေရာက္ပစ္ခတ္ရာ ရဲသား တဦးေသဆံုး ေၾကာင္း ကာလိေဒသခံမ်ားက ေျပာပါသည္။ “က်ေနာ္တို့ ကာလိက အရင္ကလို ေနလို့မေကာင္းေတာ့ဘူးဗ်ာ့၊ ျမို့နယ္ခဲြအဆင့္ တိုးခဲ့်ျပီး ေဆာက္လုပ္ေရး စီမံကိန္းနဲ့တကြ အစိုးရဌာနတခို့် လာေရာက္ရံုးစိုက္တဲ့ေနာက္ပိုင္း ေမွာင္ရိပ္ခိုမႈေတြ သူခိုး ဓါးျပေတြ အရမ္း ေပါ လာတယ္။ လံုျခံုမႈ လံုးဝ မရိွဘူး” - ဟု ရပ္မိရပ္ဖ တဦးက ေျပာပါသည္။ ၂၀၁၀ နွစ္ေနွာင္းပိုင္းမွ ယေန့ထိ ကာလိျမို့နယ္ခဲြတြင္ သူခိုးမ်ား၊ ေဖါက္ထြင္းေရးသမားမ်ား အထူးေပါ မ်ား ေသာေၾကာင့္ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာ ဆိုင္ရာမ်ားပင္ အျခားလံုျခံုေရးတပ္ဖဲြ့မ်ား ညအိပ္ဧည့္စာရင္းစစ္ရန္ေျပာ လာပါက မည္သူမွ် လက္ခံပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းမရိွေၾကာင္း၊ မိမိအိမ္ဝန္း လံုျခံုေရးအတြက္ စိုးရိမ္ရ သည္သာမကသူခိုးဓါးျပနွင့္ပတ္သက္ဆက္နြယ္သူဟု အထင္မခံနိုင္ေၾကာင္း အဆိုပါပုဂၢိုလ္ကေျပာပါသည္။ ကာလိေက်းရြာအုပ္စုသည္ သွ်မ္းျပည္တပ္မေတာ္(ယခင္ေျမာက္ပိုင္းအပစ္ရပ္)တပ္မဟာ ၇ မွ ေခါင္းေဆာင္ စဝ္ကိုင္ဖနွင့္အတူ ျပည္သူ့စစ္အသြင္ေျပာင္းျပီး လပိုင္းအၾကာတြင္ အေရွ့အလယ္ပိုင္း တိုင္းစစ္ဌာန ခု်ပ္ ယာယီ တိုင္းမႉး ဗိုလ္မႉးခု်ပ္ျမတ္ထြန္းဦးက ကာလိေက်းရြာအုပ္စုအား၂၀၁၀ နွစ္ေနွာင္းပိုင္းက ျမို့နယ္ခဲြ အဆင့္တိုးျမွင့္သတ္မွတ္လိုက္သည့္ေနာက္ပိုင္း ယခုကဲ့သို့ ေမွာင္ရိပ္ခိုမႈမ်ားတေန့တျခား ပိုမိုမ်ားလာခဲ့သည္။ ျပီးခဲ့သည့္ ဧျပီလကလည္း ကာလိျမို့နယ္ခဲြ ခလရ ၁၅၁ (တိုးခဲ့်တပ္ရင္း ) တပ္ရင္းမႉး ဗိုလ္မႉးလွဝင္း လက္ ေအာက္ တပ္ခဲြမႉး သက္နိုင္လင္းက သွ်မ္းရိုးရာရွင္ျပုပဲြ ပဲြခင္းအတြင္း လက္နက္ၾကီးျဖင့္ ပစ္ခတ္ေသာေၾကာင့္ လူ ၅ ဦးထက္မနည္းေသဆံုးခဲ့၏။ ကိုရင္တပါးလည္း ဒဏ္ရာအျပင္းအထန္ရကာ လြယ္လင္ေဆးရံုသို့ ပို့ ေဆာင္ ကုသရသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကား၏။ သို့ေသာ္ အစိုးရပိုင္ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာကမူ သွ်မ္းျပည္ တပ္မေတာ္ ယြက္စစ္တပ္ဖဲြ့၏ လက္ခ်က္ဟု ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ဒီေကဘီေအစခန္းကို နယ္ျခားေစာင့္ႏွင့္အစိုးရပူးေပါင္းတပ္ လက္နက္ႀကီးျဖင့္ပစ္ဒီေကဘီေအစခန္းကို နယ္ျခားေစာင့္ႏွင့္အစိုးရပူးေပါင္းတပ္ လက္နက္ႀကီးျဖင့္ပစ္ by ေနာ္နုိရင္း ကရင္ျပည္နယ္ လွိဳင္းဘြဲၿမို့နယ္ၿမိုင္ႀကီးငူေဒသနဲ့ ၄-၅ မိုင္အကြာမွာ အေျခစိုက္တဲ့ ဒီေကဘီေအစခန္းကို နယ္ျခားေစာင့္နဲ့အစိုးရ ပူးေပါင္းတပ္ေတြက လက္နက္ႀကီးေတြနဲ့ ဆက္လက္ပစ္ခတ္ေနပါတယ္။
ၿပီးခဲ့ ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္ကစၿပီး ၿမိုင္ႀကီးငူရဲ့အေရွ့ဘက္ ၅ မိုင္အကြာ ဝါကလယ္ေတာင္မွာရွိတဲ့ ဒီေကဘီေအတပ္စခန္းကို ဗိုလ္ခ်ုပ္ဖားနြံဦးေဆာင္နဲ့ နယ္ျခားေစာင့္နဲ့အစိုးရ ပူးေပါင္းတပ္ေတြက စတင္ ထိုးစစ္ဆင္တာျဖစ္ပါတယ္။ မေန့ကလည္း တိုက္ခိုက္ေနၿပီး ဒီေန့မွာလည္း ၿမိုင္ႀကီးငူရဲ့အေရွ့ေတာင္ဘက္ ၄ မိုင္ေလာက္အကြာမွာရွိတဲ့ ထီးလာနဲ ရြာကို အဆိုပါ ပူးေပါင္းတပ္ ေတြက လက္နက္ႀကီးနဲ့ လွမ္ပစ္ေနတယ္လို့ ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး ဘားအံခရိုင္ ဥကၠ႒ ပဒိုေစာေအာင္ေမာင္ေအးက ေျပာပါတယ္။ “ဒီေန့ကေတာ့ ၿမိုင္ႀကီးငူနားမွာ ရွိတဲ့ ထီးလာနဲရြာကို ဘီဒီအက္ဖ္ တပ္ရင္း ဗိုလ္ခ်ုပ္ဖားနြံဦးေဆာင္ ဦးေဆာင္တဲ့အဖြဲ့နဲ့ လိုက္သိန္းအဖြဲ့ေတြက လက္နက္ႀကီးေတြနဲ့ ေတာႀကိုေတာင္ၾကားထဲမွာ လိုက္ၿပီးေတာ့ လွမ္းထုတာ ရွိတယ္ေနာ္။ ကန္ညီေနာင္ဘက္မွာ ရွိတဲ့ ဒီေကဘီေအေတြကို လွမ္းပစ္တာ။ သူတို့က နီးနီးကပ္ကပ္ မပစ္ရဲေတာ့ သံသယရွိတဲ့ ေနရာေတြကို လက္နက္ႀကီးနဲ့ လွမ္းလွမ္းၿပီးထုတာ စခန္းအထိေတာ့ မက်ဘူး။” ပူးေပါင္းတပ္ေတြက ဒီေကဘီေအတပ္စခန္းရွိရာကို လက္နက္ႀကီးေတြနဲ့ ခန့္မွန္းပစ္ခတ္ေနၿပီး ဒီေကဘီေအတပ္ဘက္ကေတာ့ ေျပာက္က်ားစနစ္နဲ့ ျပန္လည္တိုက္ခိုက္မႈေတြ လုပ္ေနတယ္လို့ ပဒိုေစာေအာင္ေမာင္ေအးက ေျပာပါတယ္။ အခုတိုက္ခိုက္ခံရတဲ့ ဒီေကဘီေအတပ္ဖြဲ့ဝင္ေတြဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လတုန္းကမွ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ကေန ခြဲထြက္ၿပီး ဒီေကဘီေအတံဆပ္ ျပန္လည္တပ္ဆင္တဲ့ ဒု ဗိုလ္မႉးႀကီး ဗိုလ္ဘိဦးေဆာင္တဲ့ တပ္ဖြဲ့ဝင္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရနဲ့ နယ္ျခားေစာင့္ ပူးေပါင္းတပ္ေတြ သံုးရက္္ဆက္တိုက္ လက္နက္ႀကီးေတြနဲ့ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ အဲဒီေဒသတဝိုက္မွာရွိတဲ့ ရြာသားတခ်ိဳ့ ၿမိုင္ႀကီးငူေဒသကို ေရႊ့ေျပာင္းလာၾကတယ္လို့ ၿမိုင္ႀကီးငူေဒသခံတဦးက ေျပာပါတယ္။ “မေန့ည ၄ နာရီေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ကေန စၿပီးေတာ့ ပစ္တယ္။ တညလံုးရယ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။ ၾကာၾကာတခါ ၾကာၾကာတခါ အဲဒီလိုပဲ ပစ္တယ္။ ရြာသားေတြကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ ၿမိုင္ႀကီးငူဘက္ ေျပာင္းေရႊ့ၾကတာေပါ့။” ဒီပစ္ခတ္မႈအတြင္း ႏွစ္ဘက္ ထိခိုက္က်ဆံုးမႈ ရွိမရွိကိုေတာ့ အတိအက်မသိရေသးပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင္ ၂၀ ရက္ေန့အေစာပိုင္းကလည္း ကရင္ျပည္နယ္ ပိုင္က်ံဳၿမို့နယ္အတြင္းရွိ ထီးပယ္ရြာအနီးမွာ နယ္ျခားေစာင့္တပ္နဲ့ ကရင္အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္တို့ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားၿပီး နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ့ဝင္ ၁ ဦး က်ဆံုးသြားတယ္လို့ ပဒိုေအာင္ေမာင္ေအးက ေျပာပါတယ္။ DKBA အခ်င္းခ်င္း တိုက္ပြဲျဖစ္DKBA အခ်င္းခ်င္း တိုက္ပြဲျဖစ္ by သန္းထိုက္ဦး ကရင္ျပည္နယ္ လိႈင္းဘြဲ႔ၿမိဳ႕နယ္ ၿမိဳင္ႀကီးငူ အထူးေဒသရွိ ထီးလာနဲရြာတြင္ တိုးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ိဳးသား တပ္မေတာ္ (DKBA) တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ား အခ်င္းခ်င္း ယေန႔ နံနက္က တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
နယ္ျခားေစာင့္တပ္မွ ခဲြထြက္သြားသည့္ DKBA တပ္ရင္း ၄ ရင္းကို ဦးေဆာင္ေနသူ တပ္ရင္းမႉး ဒု ဗုိလ္မႉးႀကီး ေစာဘိ (ဗိုလ္ဘိ) ၏ တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားအား DKBA ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း တဦးျဖစ္သည့္ ဗိုလ္မႉးႀကီး ေစာခ်စ္သူ (ဗိုလ္ခ်စ္သူ) တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားက သြားေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ေၾကာင္း ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံး (KNU) ဘားအံခ႐ိုင္ ဥကၠ႒ ဖဒို ေစာေအာင္ေမာ္ေအးက ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။ အစိုးရကို သစၥာခံထားေသာ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အမွတ္ (၁၀၁၉) တပ္ရင္းမႉး ေစာလိုက္သိန္႔ ဦးေဆာင္ေသာ တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ား အပါအ၀င္ ဗိုလ္ဖားႏြီးတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားႏွင့္ ဗိုလ္ခ်စ္သူတပ္တို႔ ပူးေပါင္း၍ သြားေရာက္ တုိက္ခိုက္ခဲ့ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။ တိုက္ပြဲတြင္ ႏွစ္ဖက္ စစ္သည္အင္အား ၄၀၀ ခန္႔ ရွိေၾကာင္း၊ ေသဆံုး ထိခိုက္ ဒဏ္ရာ ရသူမ်ား၏ အေျခအေနမ်ားကို စံုစမ္းဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ေစာေအာင္ေမာ္ေအးက ဆက္ေျပာသည္။ KNU တပ္မဟာ (၇) မွ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေစာေဂ်ာ္နီက ယင္း တုိက္ပြဲအေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆက္လက္ျဖစ္ပြား လာႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလတြင္ ခြဲထြက္သြားေသာ ဗိုလ္ဘိ ဦးေဆာင္သည့္ ကရင္ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္ရင္း ၄ ရင္းကို ျပည္လည္စည္း႐ံုးရန္ ဗိုလ္ခ်စ္သူက ဇူလိုင္လဆန္းပိုင္းတြင္ ႀကိဳးပမ္းၿပီးေနာက္ ႏွစ္ဖက္ စစ္ေရးတင္းမာ၍ ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသ အျပင္ဘက္တြင္ ေနရာယူထားခဲ့ၾက ျခင္းျဖစ္သည္။ လိႈင္းဘြဲ႕ၿမိဳ႕နယ္ ပုိင္က်ဳံၿမိဳ႕နယ္ခြဲတြင္ ဇူလိုင္လ ၂၀ ရက္ေန႔ကလည္း KNU တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ား ရင္ဆုိင္ တိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသးေၾကာင္း သိရသည္။ ယင္း တုိက္ပြဲတြင္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔၀င္တဦး က်ဆံုးခဲ့ၿပီး ၆၀ မမ လက္နက္ အမ်ဳိးအစား တလက္ႏွင့္ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ားကို သိမ္းဆည္းရမိေၾကာင္း ေစာေအာင္ေမာ္ေအးက ေျပာသည္။ ဇြန္လကုန္တြင္ ဗိုလ္ဘိ၏ အဖြဲ႔က ၿမိဳင္ႀကီးငူေဒသရွိ တခြက္ဖိုးရြာအနီး အေျခစိုက္သည့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အမွတ္ (၁၀၁၁) ကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ရာ တပ္ရင္းမႉး ဒု ဗိုလ္မႉးႀကီး စိုးႏိုင္ က်ဆံုးခဲ့သည္။ ကရင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေသာ တုိက္ပဲြ၊ မၿငိမ္မသက္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အစုိးရက သတင္းထုတ္ျပန္ျခင္း မရိွေသးေပ။ ယမန္ႏွစ္ ၾသဂုတ္လတြင္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ တပ္ဖြင့္ပြဲ အခမ္းအနားမ်ားကို လိႈင္းဘြဲ႔ၿမိဳ႕နယ္ ၿမိဳင္ႀကီးငူ ေဒသ၊ ပိုင္က်ံဳၿမိဳ႕နယ္ ထန္းတပင္ေက်းရြာ၊ ျမ၀တီၿမိဳ႕နယ္ မဲပလဲ့ေဒသ၊ ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္ ထီးဟူးသံ ေက်းရြာႏွင့္ ကြင္းကေလးေဒသတို႔တြင္ စစ္အစိုးရက ဦးေဆာင္၍ က်င္းပခဲ့သည္။ DKBA သည္ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ KNU မွ ခဲြထြက္ၿပီးေနာက္ စစ္အစိုးရႏွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲကာ တျဖည္းျဖည္း အင္အားႀကီးမားလာသည့္ လက္နက္ကုိင္ တပ္ဖဲြ႔ တဖြဲ႔ျဖစ္သည္။ ျမန္မာအစိုးရကို စစ္လက္နက္ပစၥည္း ေထာက္ပံ့ေနသည့္ အိႏၵိယအစိုးရကို ကန့္ကြက္ဆႏၵျပျမန္မာအစိုးရကို စစ္လက္နက္ပစၥည္း ေထာက္ပံ့ေနသည့္ အိႏၵိယအစိုးရကို ကန့္ကြက္ဆႏၵျပ by ခင္ေမာင္လတ္ အိႏၵိယအစိုးရအေနနဲ့ျမန္မာစစ္အစိုးရကို စစ္လက္နက္ေတြကူညီေနမႈကို ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြက နယူးေဒလီၿမို့လယ္ရွိ ဂ်န္တားမန္တားလမ္းမမွာ ကန့္ကြက္ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒီကေန့ဆႏၵျပပြဲကို ဘားမားစင္တာ ေဒလီက စီစဉ္ျပုလုပ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ကခ်င္၊ ကရင္နဲ့ရခိုင္အဖြဲ့အစည္းေတြအပါအဝင္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအင္အားစု ၁၀၀ ခန့္ပါဝင္ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။ ဆႏၵျပရတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို ဘားမားစင္တာေဒလီက ကိုကင္မ္က “ျမန္မာျပည္မွာ အုပ္ခ်ုပ္ေနတဲ့ နအဖစစ္အစိုးကို လက္နက္ေပးတာဟာ အခု နယ္စပ္ေဒသေတြမွာ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာေရာ ရွမ္းျပည္မွာပါ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတာကို အားေပးအားေျမွာက္ျပုတာျဖစ္တယ္။ အဲဒီ လက္နက္ေတြနဲ့ပဲ က်ေနာ္တို့ ျမန္မာနိုင္ငံသားေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ သတ္မွာျဖစ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို့ အိႏၵိယအစိုးရဆီကို ေတာင္းဆိုတဲ့အေနနဲ့ ဆႏၵျပတာ ျဖစ္ပါတယ္” လို့ ေျပပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖြဲ့ခ်ုပ္ ျမန္မာနိုင္ငံက မသင္းသင္းေအာင္ကလည္း “က်မတို့ ဆႏၵျပျခင္းအားျဖင့္ တကယ္ပဲ အက်ိဳးမယုတ္ဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုရင္ က်မတို့ရဲ့အသံ က်မတို့ရဲ့ ဆႏၵအမွန္ကို အိႏၵိယအစိုးရကေနၿပီးေတာ့ သိတယ္။ အိႏၵိယနိုင္ငံ ျပည္သူေတြက ၾကားသိတဲ့အခါမွာ သူတို့ေတြနဲ့ သူတို့ရဲ့လုပ္ရပ္ဟာ တကယ္ပဲ မမွန္ကန္ဘူး၊ ဒီလိုမ်ိဳးလက္နက္ေတြကို ပို့ေနတာဟာ က်မတို့ ျမန္မာနိုင္ငံ ျပည္သူေတြက လံုးဝမႀကိုက္ဘူး၊ မလိုလားဘူး ကန့္ကြက္တယ္ ဆိုတာကို သူတို့ သိဖို့အတြက္ က်မတို့ မွန္ကန္တဲ့ လုပ္ရပ္တခု ျဖစ္တယ္” လို့ ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာေက်ာင္းသားမ်ားဒီမိုကရက္တစ္ရဲ့ နိုင္ငံျခားေရးတာဝန္ခံ ကိုဇင္နိုင္ကလည္း “အိမ္နီးခ်င္းနိုင္ငံေတြ အားလံုးကို ၾကည့္ပါ။ တရုတ္၊ လာအို၊ ထိုင္း၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အိႏၵိယ ဘယ္နိ္ဳင္ငံနဲ့မွ စစ္ျဖစ္ဖို့ အလားအလာ မရွိပါဘူး။ ဒါဆိုရင္ အခု ဗမာျပည္အစိုးရကို လက္နက္ေတြ ေထာက္ပံ့ေနတာ ဗမာျပည္အစိုးရက လက္နက္ေတြ အကူအညီေတာင္းေနတာ ယူေနတာ ဘာလုပ္ဖို့လဲ။ လက္နက္နဲ့ မတရာအာဏာသိမ္းၿပီး ျပည္သူလူထုကို ဖိႏွိပ္ညႇဉ္းပန္းႏွိပ္စက္ ဆန့္က်င္တာ၊ ျပည္သူလူထုရဲ့ ဆႏၵမပါဘဲနဲ့ တက္အုပ္ခ်ုပ္ေနတဲ့ အစိုးရမ်ိဳးကို ေထာက္ခံတာဟာ ဗမာျပည္သူလူထုကို ေစာ္ကားတာပါ” လို့ ေျပာပါတယ္။ လက္ရွိျမန္မာနိုင္ငံအတြင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တိုင္းရင္းသား အင္အားစုေတြအေပၚ စစ္ေရးအရ ထိုးစစ္ဆင္မႈေတြျပုလုပ္ေနစဉ္ အိႏၵိယနိုင္ငံအေနနဲ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို စစ္လက္နက္ေတြကူညီ ေနတာဟာ လူသားမဆန္တဲ့ လုပ္ရပ္ျဖစ္တယ္လို့ဒီကေန့ဆႏၵျပပြဲက အိႏၵိယအစိုးရကို ကန့္ကြက္ေျပာဆိုၿပီး သက္ဆိုင္ရာ အိႏၵိယဝန္ႀကီးခ်ုပ္ရံုးနဲ့သတင္းနဲ့စာနယ္ဇင္းေတြသိရွိဖို့ထုတ္ျပန္ ေၾကညာခ်က္ေတြ ေပးပို့သြားခဲ့ၾကပါတယ္။ စစ္လက္နက္အေထာက္အပံ့ ရပ္ဆုိင္းေရး အိႏၵိယ အစုိးရကုိ ဆႏၵျပစစ္လက္နက္အေထာက္အပံ့ ရပ္ဆုိင္းေရး အိႏၵိယ အစုိးရကုိ ဆႏၵျပ ျမန္မာအစုိးရကုိ စစ္လက္နက္ ပစၥည္း ေထာက္ပံ့ေနတာေတြ ရပ္တန္႔ေပးဖုိ႔ အိႏၵိယေရာက္ ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုေတြက အိႏၵိယ အစုိးရကုိ ဒီကေန႔ မနက္ပိုင္းက နယူးေဒလီၿမိဳ႕ရွိ ဂ်န္တားမန္တား ပန္းၿခံအနီးမွာ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆုိခဲ့ၾက ပါတယ္။ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား စုေပါင္း ပါ၀င္တဲ့ လူငါးဆယ္ေက်ာ္ခန္႔က ဆႏၵျပခဲ့တာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဆႏၵျပပြဲမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ျမန္မာႏုိင္ငံ) သဘာပတိ အဖြဲ႔ဝင္ မသင္းသင္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။ “အိႏၵိယႏုိင္ငံက က်မတို႔ တုိင္းျပည္က ျပည္သူျပည္သားေတြ တုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးေတြကုိ အခု လက္ရွိမွာပဲ က်မတုိ႔ ၾကားေနရတဲ့ သတင္းေတြအရ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ စသျဖင့္ေပါ့။ တုိင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ ဖိႏွိပ္ ႏွိပ္စက္ၿပီးေတာ့မွ တုိက္ခုိက္ သတ္ျဖတ္ေနတဲ့ ဒီလုိတုိက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနၿပီးေတာ့မွ ဒီစစ္အစုိးရရဲ့ လက္ထဲကုိ လက္နက္ေတြကုိ ထည့္ေပးလို႔ သူတုိ႔ လက္နက္ေတြကုိ ပံ့ပုိးတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မုိလုိ႔ လာၿပီးေတာ့ စုရုံး ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။” နယူးေဒလီကုိ အေမရိကန္ သမၼတ အုိဗားမား လာေရာက္ခဲ့စဥ္ကလည္း ျမန္မာ့အေရးကုိ ပုိမုိ လုပ္ေဆာင္ေအာင္ အိႏၵိယ အစုိးရကုိ တုိက္တြန္းခဲ့သလုိ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဟီလာရီကလင္တန္ကလည္း ၿပီးခဲ့တ့ဲ ရက္ပုိင္းက အိႏၵိယႏုိင္ငံ ခ်င္ႏုိင္ၿမိဳ႕မွာ ျမန္မာျပည္ ဒီမုိကေရစီ အေရးကုိ ကူညီ ေထာက္ခံေပးဖို႔ ေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေပၚ ထားရွိတဲ့ မူဝါဒနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း မသင္းသင္းေအာင္က အခုလုိ ေျပာပါတယ္။ “အိႏၵိယႏုိင္ငံဟာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံနဲ႔က partner ေတြ ျဖစ္တယ္။ ႏွစ္ႏုိင္ငံလုံးက ဒီမုိကေရစီ ႏုိင္ငံႀကီးေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အခါ က်ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမုိကေရစီ ျပန္လည္ ထြန္းကားဖုိ႔ အေရးမွာ အေမရိကန္ အစုိးရဟာ တကယ္ပဲ တစုိက္မတ္မတ္ ေထာက္ခံအားေပးေနတဲ့ အစုိးရတခု ျဖစ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ သူရဲ့ ပါတနာ သူရဲ့ မိတ္ေဆြ အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ့ ပံ့ပုိးမႈဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမုိကေရစီ ျပန္လည္ ထြန္းကားဖုိ႔ အရမ္း အေရးႀကီးတယ္ ဆုိတာ နားလည္ သေဘာေပါက္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မုိလို႔ သူတုိ႔နဲ႔ အတူတူပဲ ကမာၻ႔ အသုိင္းအဝုိင္းနဲ႔ အတူတူပဲ အိႏၵိယႏုိင္ငံက ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈကုိ ေပးေစခ်င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ လည္း အၿမဲတမ္း တုိက္တြန္းတာလို႔ က်မထင္ပါတယ္။” အိႏၵိယႏုိင္ငံ မီဇုိးရမ္းျပည္နယ္ အေျခစုိက္ ေခါႏုသုန္သတင္းဌာနရ့ဲ ဒီလ (၁၁) ရက္ေန႔ သတင္းအရ အိႏၵိယ အစုိးရဘက္ကေန စစ္ကုန္တင္ကား ၅၂ စင္းနဲ႔ စစ္လက္နက္ေတြကုိ ျမန္မာ အစုိးရဘက္ကုိ ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့တယ္လုိ႔ ပါရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီဆႏၵျပပြဲ ျပဳလုပ္ေနစဥ္မွာပဲ အိႏၵိယ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ႏုိင္ငံျခားေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို လိပ္မူၿပီး သဝဏ္လႊာ ေပးပုိ႔ခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။ စစ္လက္နက္ မကူရန္ အိႏၵိယကို ေတာင္းဆုိစစ္လက္နက္ မကူရန္ အိႏၵိယကို ေတာင္းဆုိ by ထြန္းထြန္း နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ျမန္မာအစိုးရသစ္က ကခ်င္ႏွင့္ တိုင္းျပည္အေရွ႕ပိုင္း တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ား၌ ထိုးစစ္ ဆင္ေနသျဖင့္ အိႏၵိယအစိုးရအေနႏွင့္ စစ္လက္နက္ မကူညီရန္ အိႏၵိယရွိ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။
ၿမိဳ႕ေတာ္နယူးေဒလီရွိ ဂ်န္တားမန္တားအရပ္၌ ေသာၾကာေန႔ ေန႔လယ္ပိုင္းတြင္ ဆႏၵျပေတာင္းဆိုရာ အိႏၵိယ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း ၄၆ ဖဲြ႔၊ တသီးပုဂၢလ ၄၉ ဦးႏွင့္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈ ၂၄ ဖဲြ႔ အပါအဝင္ လူဦးေရ ၁ဝဝ ေက်ာ္ ပါဝင္ခဲ့သည္။ “အိႏၵိယ အစိုးရ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကို စစ္လက္နက္ ေထာက္ပံ့တာကို က်မတုိ႔ မလိုခ်င္ဘူး။ ဘာ့လို႔လဲဆုိေတာ့ ဒါက အျပစ္မဲ့တဲ့သူေတြကို သတ္ေနတာ။ ဒါေၾကာင့္ မလိုခ်င္တာ။ ဒါကလည္း က်မတု႔ိ အိႏၵိယအစိုးရကို ေပးခ်င္တဲ့ သတင္းစကားပါပဲ” ဟု ဆႏၵျပပဲြကို ဦးေဆာင္စီစဥ္ခဲ့သည့္ Burma Centre (Delhi) မွ ဆက္သြယ္ ညွိႏႈိင္းေရးမႉး မစၥစ္ Alana Golmei က မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။ အိႏၵိယအစိုးရက စစ္လက္နက္ ေထာက္ပံ့ျခင္းႏွင့္ ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္ျခင္းသည္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသား ေဒသမ်ားတြင္ စနစ္တက် လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းႏွင့္ ထိုးစစ္ဆင္တိုိက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ အားေပးအားေျမႇာက္ ျဖစ္ေနသည္ကို မလိုလားေၾကာင္း စုေပါင္းေၾကညာခ်က္တြင္ ေရးသားထားသည္။ ထို႔အျပင္ ႏုိင္ငံေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ သတင္းေထာက္မ်ားႏွင့္ ျပည္သူမ်ားအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈႏွင့္ ထုိးစစ္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္ဟုလည္း ဆိုသည္။ “သူတုိ႔ (အိႏိၵယ) အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြား ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ရရွိေရးအတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ သူေတြနဲ႔ ဆက္ၿပီးေတာ့ လိုခ်င္တာေတြ ေပး၊ ဝယ္ခ်င္တာေတြ ေရာင္းမယ့္ အေနအထား။ ေနာက္တခါ ဆိုးတာကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ စင္ျမင့္မွာ ျမန္မာအုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ား အလြန္လိုခ်င္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအရ ကာကြယ္မႈ၊ သံတမန္ေရးအရ ကာကြယ္မႈ ေတြကို အိႏၵိယအစိုးရက ေတာက္ေလွ်ာက္ လုပ္လာေတာ့ ဒါလည္းပဲ ဆက္လုပ္ေနမယ္လို႔ က်ေနာ္က ထင္တယ္”ဟု NCGUB ညြန္႔ေပါင္းအစိုးရ ျပန္ၾကားေရးဝန္ၾကီး ေဒါက္တာတင့္ေဆြက မဇၥ်ိမကို ေျပာဆိုသည္။ အိႏၵိယဘက္မွ စစ္လက္နက္မ်ား တင္ေဆာင္ထားသည့္ ျမန္မာစစ္ကား ၅၂ စီး ဇူလုိင္ ၇ ရက္တြင္ ျမန္မာျပည္တြင္း ဝင္ေရာက္ခဲ့သည့္အေပၚ ယေန႔ဆႏၵျပပြဲက ကန္႔ကြက္ခဲ့ေသးသည္။ မဏိပူရျပည္နယ္ မိုးေရးၿမိဳ႕မွ စစ္ကိုင္းတိုင္း တမူးၿမိဳ႕မွတဆင့္ ဝင္ေရာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။ “က်မတို႔အေနနဲ႔ အိႏၵိယဘက္ကေန ျမန္မာဘက္ကို စစ္ကား ၅၂ စီး ပို႔ခဲ့တယ္ဆုိတာကိုပဲ သိရတယ္။ အေသးစိတ္ မသိရေသးဘူး။ က်မတို႔ ဒီသတင္းေတြကို နယ္စပ္မွာရွိတဲ့ သတင္းေအဂ်င္စီေတြကေန ရတာပါ။ အခုကိစၥကေတာ့ က်မတုိ႔ ဆႏၵျပတဲ့ထဲမွာပါတဲ့ ကိစၥရပ္တခုပါ။ ဒါက အိႏၵိယက ျမန္မာႏုိင္ငံကို စစ္လက္နက္ ေထာက္ပံ့ေနတဲ့အထဲက အစိတ္အပိုင္းတခုပါ” ဟု မစၥစ္ Alana Golmei က ေျပာသည္။ အဆုိပါ စစ္ကား ၅၂ စီးကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ မဇၥ်ိမကလည္း သီးျခားအတည္ျပဳႏုိင္ျခင္း မရွိေသးေပ။ “အိႏၵိယက ဒီလိုအခ်ိန္မ်ဳိးမွာေပါ့ေလ။ လက္နက္ပစၥည္းေတြ ျမန္မာျပည္ပို႔တယ္ဆိုတဲ့ သတင္းက မွန္ခဲ့လို႔ရွိရင္ေတာ့ ဒီဟာဟာ မျဖစ္သင့္တဲ့ ကိစၥျဖစ္တယ္။ အခ်ိန္ေရြးမႈလည္း အင္မတန္မွ လြဲမွားတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သိတဲ့အတုိင္း ျမန္မာျပည္မွာ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ တိုက္ပြဲေတြက အနည္းဆံုး ျပည္နယ္ ၃ ခုမွာေတာင္ ျဖစ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ လက္နက္ေတြ ေပးတယ္ဆုိေတာ့ ဒါဟာ မွားယြင္းတဲ့ အခ်ိန္ေရြးခ်ယ္မႈ” ဟု ေဒါက္တာတင့္ေဆြက ဆိုသည္။ အိႏၵိယအေနျဖင့္ ၎တို႔အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ လက္နက္ႏွင့္ ခ်ဥ္းကပ္ျခင္းမွာ မွားယြင္းေၾကာင္းႏွင့္ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ဒီမိုကေရစီႏွင့္ အၾကမ္းမဖက္မႈ ကိုင္စြဲခဲ့ျခင္း၊ ဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကားရာ ေဒသျဖစ္သည့္အတြက္ နဂိုရွိရင္းစြဲ အရည္အခ်င္းမ်ားႏွင့္သာ ခ်ဥ္းကပ္သင့္သည္ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။ “လက္နက္ေရာင္းတာကေတာ့ ဘယ္ေနရာေရာင္းေရာင္း ရတယ္။ ခုနေျပာတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ ဘာသာေရး အဆံုးအမေတြကို တျခားႏုိင္ငံေတြ လုပ္မရဘူး။ ဆိုလိုခ်င္တာက အိႏၵိယဟာ သူ႔ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ အရည္အေသြးေတြကို သံုးၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး၊ သူ႔အက်ဳိးစီးပြား ျဖည့္ဆည္းေအာင္ လုပ္သင့္တယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္” ဟု သူက ဆုိသည္။ ျမန္မာ့ေျမေပၚတြင္ အေျခခ် လႈပ္ရွားေနသည့္ အိႏၵိယအေရွ႕ေျမာက္ျပည္နယ္ ခဲြထြက္ေရး သူပုန္မ်ားအား ႏွိမ္နင္းရန္ အတြက္ အိိႏၵိယအစိုးရက ျမန္မာစစ္အစိုးရကို လက္နက္မ်ား ေစ်းေပါေပါႏွင့္ ယခင္က ထုတ္ေရာင္းခဲ့စဥ္ ကလည္း ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကေသးသည္။ သို႔ေသာ္ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ မတ္လထဲတြင္ အိႏၵိယ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး ပရာနတ္ဘ္ မူကာဂ်ီးက ၎တို႔အစိုးရအေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ လက္နက္ေထာက္ပံ့ခဲ့သည္မွာ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း အေမရိကန္ ဝါရွင္ၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြတြင္ ျငင္းဆိုခဲ့သည္။ ဆြီဒင္ႏိုင္ငံ Stockholm အျပည္ျပည္ဆိ္ုင္ရာဌာန - SIPRI မွ သုေတသနပညာရွင္ Siemon Wezeman အဆုိအရ ၂ဝဝ၆ ေအာက္တိုဘာလထဲတြင္ ၇၅ ႏွင့္ ၁ဝ၅ မီလီမီတာေသနတ္မ်ား တင္ပို႔ခဲ့ၿပီး T-55 တင့္ကားမ်ား၊ သံခ်ပ္ကာကားမ်ား၊ ေမာ္ေတာ္ကားမ်ားႏွင့္ ရဟတ္ယာဥ္မ်ားလည္း ပို႔ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း ဝီကီလိခ္ေၾကးနန္း မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပပါရွိေသာ္လည္း သီးျခား အတည္ျပဳခ်က္ မရရွိေသးေပ။ ယင္းအျပင္ ၂ဝ၁ဝ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းက အိႏၵိယ-ျမန္မာ သေဘာတူညီခ်က္တြင္ ႐ိုင္ဖယ္ေသနတ္မ်ား၊ သံခ်ပ္ကာ ကားမ်ားႏွင့္ ကင္းလွည့္ေလယာဥ္မ်ား ေထာက္ပံ့ရန္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ေၾကင္း မစၥတာ Wezeman က ဝီကီလိခ္တြင္ ေျပာၾကားထားသည္။ ယေန႔ဆႏၵျပပြဲအၿပီးတြင္ အိႏၵိယအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက လက္မွတ္ေရးထိုး ကန္႔ကြက္လႊာ ၂ ေစာင္အား ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာမန္မိုဟန္ဆင္းထံ ေပးပို႔ခဲ့ၾကသည္။ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးရန္ ဟီလာရီ ကလင္တန္ ေတာင္းဆုိႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးရန္ ဟီလာရီ ကလင္တန္ ေတာင္းဆုိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အတုိက္အခံမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးျခင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးျခင္းမရွိလွ်င္ ႏိုင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ိုင္း၏ ယံုၾကည္မႈ ဆံုးရႈံးေနမည္ဟု အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္က ယေန႔ ေျပာၾကားလုိက္သည္။
“က်မတုိ႔ အေလးအနက္ထားတာက အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ဆုိးဆုိးရြားရြား ခံစားေနရတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂၀၀၀ ေက်ာ္ကို ျခြင္းခ်က္မရွိ အစုိးရက လႊတ္ေပးဖုိ႔ပဲ” ဟု ဟီလာရီ ကလင္တန္က အင္ဒုိနီးရွားႏိုင္ငံ ဘာလီကြ်န္းတြင္ က်င္းပေသာ အာဆီယံ-အေမရိကန္ ဝန္ႀကီးမ်ားအဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေျပာၾကားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ လူနည္းစု တုိင္းရင္းသားမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးအတုိက္အခံမ်ားႏွင့္ အဓိပၸာယ္ရွိၿပီး အားလံုးပါ၀င္သည့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္သင့္ေၾကာင္းလည္း ဟီလာရီ ကလင္တန္က ေျပာသည္။ ဟီလာရီ ကလင္တန္က စစ္လက္နက္ ထိမ္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စုိးရိမ္မႈ ျမင့္မားလာေၾကာင္းလည္း မိန္႔ခြန္းတြင္ ထည့္သြင္းေျပာၾကားသည္။ ယမန္ႏွစ္က ဒံုးက်ည္ထိပ္ဖူးမ်ား၊ စစ္လက္နက္ခဲယမ္းမ်ား တင္ေဆာင္လာသည္ဟု ယူဆရသည့္ ေျမာက္ကုိးရီးယား သေဘၤာ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဦးတည္ ခုတ္ေမာင္းလာသည္ကို တားဆီးခဲ့သည္ဟု အေမရိကန္ အရာရွိမ်ားက ေျပာသည္။ အဆုိပါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံက အႏုျမဴလက္နက္ ပိုင္ဆုိုင္လုိသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိသည္ဟု စိုးရိမ္ဖြယ္မ်ား တုိးလာေစခဲ့သည္။ ႏ်ဴကလီးယား မျပန္႔ပြားေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ျခင္းခံေနရသည့္ ျမန္မာအစုိးရအေနျဖင့္ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ေလးစားလုိက္နာရန္ ဟီလာရီ ကလင္တန္က သတိေပးသည္။ “ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ို္င္းရဲ႕ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈ ျပန္ရဖုိ႔ကို သူတုိ႔လွမ္းမလား၊ တေလွ်ာက္လံုး သြားေနတဲ့ လမ္းေဟာင္းပဲ ဆက္ေလွ်ာက္မလား၊ ေရြးခ်ယ္စရာက ရွင္းပါတယ္” ဟု ဟီလာရီ ကလင္တန္က ေျပာသည္။ ယမန္ႏွစ္က ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပခဲ့ၿပီး စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွ အရပ္သားအစုိးရသုိ႔ အာဏာလႊဲေျပာင္းျခင္း၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္မွ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ျခင္းမ်ား ရွိေသာ္လည္း ဟန္ျပေျပာင္းလဲျခင္းသာ ျဖစ္ၿပီး စစ္တပ္မွ အာဏာကို တဖက္လွည့္ႏွင့္ ထိမ္းခ်ဳပ္ထားဆဲဟု အမ်ားက ယံုၾကည္ေနၾကသည္။ ယခုေဆြးေႏြးေနဆဲျဖစ္သည့္ ျမန္မာကုိ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြက္ အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒ ရာထူးေပးေရး မျဖစ္သင့္ေၾကာင္းကိုလည္း ဟီလာရီ ကလင္တန္က အရိပ္အျမြက္ ထည့္သြင္းေျပာဆုိခဲ့သည္။ “အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ေတြဟာ ေဒသတြင္းမွာ ဦးေဆာင္ႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မူရွိတဲ့၊ လုပ္ႏိုင္ကုိင္ႏုိင္စြမ္းရွိတဲ့ ဥကၠ႒ ႏိုင္ငံကို ေရြးခ်ယ္ႏိုင္မယ္လုိ႔ က်မတုိ႔ ယံုၾကည္တယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။ အေမရိကန္ သမၼတ အုိဘားမား အစုိးရသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေျခအေန တုိးတက္လာေစရန္ ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ္လည္း သိသာျမင္သာသည့္ တုိးတက္ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိေပ။ ဘာလီကြ်န္း ေဆြးေႏြးပဲြ မတိုင္မီ ဇူလိုင္လ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ကေလးစစ္သားကိစၥ၊ အဓမၼ အလုပ္ခိုင္းေစမႈ၊ မတရား ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္ ေထာင္ခ်ျခင္းမ်ား၊ စစ္တပ္က လက္နက္တခုသဖြယ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား မုဒိန္းျပဳက်င့္သည့္ကိစၥမ်ား အပါအ၀င္ ျပည္သူမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားကို က်ဴးလြန္ ခ်ိဳးေဖာက္ေနျခင္းမ်ားအတြက္ အေမရိကန္ ေအာက္လြႊတ္ေတာ္က ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားသည့္ စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ႔မႈ သက္တမ္းကို ေနာက္ထပ္ တႏွစ္တုိးခဲ့သည္။ ေဒၚစုနဲ႔ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို ၀န္ႀကီးကလင္တန္ တိုက္တြန္းေဒၚစုနဲ႔ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို ၀န္ႀကီးကလင္တန္ တိုက္တြန္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲက ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလုံးကို ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေရး မွာလည္း အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရး ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေတာင္းဆိုေၾကာင္းနဲ႔ ႏ်ဴကလီးယား မျပန္႔ပြားေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏ်ဴကလီးယား ျပႆနာအတြက္ စုိးရိမ္ပူပန္မိေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟယ္လာရီကလင္တန္ (Hillary Clinton) က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ အဖြဲ႔၀င္ ၁၀ ႏိုင္ငံပါရွိတဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားအဖြဲ႔ အာဆီယံ (ASEAN) ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အဓိကက်တဲ့ စိန္ေခၚမႈတခုနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရၿပီး ဒီျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံ ဘာလိီကၽြန္းမွာ က်င္းပေနတဲ့ ေဒသတြင္း လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ အစည္းအေ၀း Regional Security Forum ကို တက္ေရာက္လာတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ေတြကို ၀န္ႀကီး ကလင္တန္က ေျပာဆိုလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ တဆက္ထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အာဆီယံ ဥကၠဌ တာ၀န္ေပးအပ္ဖို႔အတြက္ ဘယ္လို အေတြးအေခၚနဲ႔ လက္ခံခြင့္ျပဳမွာလဲ ဆိုတဲ့ေမးခြန္းနဲ႔အတူ အဲဒီလိုျမန္မာႏုိင္ငံကို အာဆီယံ ဥကၠဌ တာ၀န္ေပးအပ္မယ္ဆိုရင္ အာဆီယံအသင္းရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑နဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာ ပိုၿပီးတိုးတက္လာမယ့္ အေျခအေနရွိသလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းေတြကို ေမးျမန္းသြားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္ျပိီး အာဆီယံအဖြဲ႔ကို ရည္ညႊန္းေျပာဆိုရာမွာ ၀န္ႀကီးကလင္တန္က “ေရြးခ်ယ္ရမယ့္ နည္းလမ္းက ရွင္းပါတယ္၊ လိုအပ္တဲ့ လုပ္ငန္းအဆင့္ေတြကို ေဆာင္ရြက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ ယုံၾကည္မႈကိုယူမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ အခုလက္ရွိအတိုင္းပဲ ဆက္သြားမလား ဆိုတာပါပဲ” - လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သိသာထင္ရွားတဲ့ တိုးတက္မႈမရွိဘဲ ႏိုင္ငံေရးအရ ေရွ႕မတိုးႏိုင္ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥေတြဟာ အာဆီယံအဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ စည္းလုံးညီညြတ္မႈနဲ႔ အနာဂါတ္ေရးေတြကို စိန္ေခၚေနေၾကာင္း၊ အလုပ္မပါတဲ့ အေျပာသက္သက္ကို ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက လက္မခံႏုိင္ေၾကာင္း ၀န္ႀကီး ကလင္တန္က ေျပာဆိုပါတယ္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အာဆီယံ ဥကၠဌတာ၀န္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြရဲ႕ တုံ႔ျပန္ခ်က္ေတြထဲမွာ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေျပာခြင့္ရပုဂၢဳိလ္ ဦးဉာဏ္၀င္းက “ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္မွန္တဲ့အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ဖို႔လိုေၾကာင္း၊ အဓိကလိုအပ္ခ်က္က ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရး ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလုံးကို လႊတ္ေပးၿပီး စစ္မွန္တဲ့ပါတီစုံစနစ္ ထြန္းကားတဲ့ႏိုင္ငံျဖစ္လာရင္ အားလုံးကလက္ခံၾကမယ္လို႔ ထင္ျမင္ေၾကာင္း ေျပာဆိုပါတယ္။ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအင္အားစု ပါတီက ဦးခင္ေမာင္ေဆြကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အေျပာင္းအလဲတခုဆီကို သြားတဲ့ေနရာမွာ ဘယ္ေလာင္လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္နဲ႔ အားလုံးေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့အတိုင္း ျဖစ္လာမလဲ ဆိုတာကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာရဦးမယ့္ အေနအထားမွာ ရွိေနဆဲပါပဲလို႔ ေျပာဆုိပါတယ္္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မႏွစ္ကက်င္းပခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြၿပီး စစ္အစိုးရကေန အရပ္သားအစိုးရအသြင္ ကူးေျပာင္းခဲ့တယ္ဆိုေပမဲ့ အဲဒီအသြင္ေျပာင္းမႈဆိုတာ အေပၚယံပဲ ျဖစ္ၿပီး လက္ေတြ႔မွာ စစ္တပ္ကအာဏာကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားဆဲပဲျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူေတြက သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ အာစီယံကို အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး သတိေပးအာစီယံကို အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး သတိေပး ျမန္မာအစုိးရအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ျပန္လႊတ္ေပးေရးနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးေရးကို ျငင္းဆန္ေနမယ္ ဆုိရင္ အာစီယံရဲ႕ စည္းလံုးညီညြတ္မႈကို ထိခုိက္လာႏုိင္ေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္က ဒီကေန႔ ေျပာလုိက္ပါတယ္။
အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံ ဘာလီကၽြန္းမွာ ျပဳလုပ္ေနတဲ့ အာစီယံ ေဒသဆုိင္ရာ လံုျခံဳေရးညီလာခံ မိန္႔ခြန္းေျပာရာမွာ မစၥက္ကလင္တန္က အခုလို ေျပာလိုက္တာပါ။ ဒါ့ျပင္ ျမန္မာကို အာစီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒ တာဝန္ေပးမယ္ဆုိရင္ အဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑ က်ဆင္း မသြားေအာင္ တာဝန္ယူႏုိင္ မယူႏုိင္ဆိုတာကို အာစီယံအေနနဲ႔ ထည့္သြင္း စဥ္းစားသင့္တယ္ လုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာ့အေရးဟာ အာစီယံအတြက္ အဓိက ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းရမယ့္ စိမ္ေခၚမႈတခု ျဖစ္တယ္လုိ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာ အစုိးရ အေနနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ ယံုၾကည္ ကိုးစားမႈနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အဝန္းအဝိုင္းရဲ႕ လက္ခံ ယံုၾကည္မႈကို ျပန္ရေအာင္ လုပ္မလား၊ ဒါမွမဟုတ္ လက္ရွိ သြားေနတဲ့ က်ရံွဳးမႈ လမ္းေၾကာင္းကို ဆက္လုိက္မလား ဆုိတဲ့ ၂ ခုထဲက တခုကို ေရြးခ်ယ္ဖုိ႔သာ ရွိေတာ့ေၾကာင္းလည္း မစၥက္ ကလင္တန္က ေျပာပါတယ္။ ဆက္လက္ၿပီး ျမန္မာအစုိးရရဲ႕ ထြက္ေပါက္ မရွိ ေခ်ာင္ပိတ္မိေနတဲ့ အေနအထားဟာ အာစီယံရဲ႕ အနာဂတ္ကို ထိခုိက္ လာေစႏုိင္ေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံတကာ အဝန္းအဝုိင္းက လုိလား ေတာင္းဆုိေနတဲ့ အတုိင္း ျမန္မာ အစုိးရ ေဆာင္ရြက္လာေရး အတြက္ စည္းရံုး ဆြဲေဆာင္ရာမွာ အာစီယံ အဖြဲ႔ရဲ႕ အကူအညီ လိုအပ္ေၾကာင္း မစၥက္ ကလင္တန္က ေျပာပါတယ္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မစၥက္ကလင္တန္ဟာ အာစီယံအစည္းအေဝးအတြင္း ျမန္မာ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးဝဏၰေမာင္လြင္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုဖို႔မရွိဘဲ၊ အာရွ-ပစိဖိတ္ေရးရာ အေမရိကန္ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Kurt Campbell ကသာ အခုသီတင္းပတ္ေစာေစာပိုင္းမွာ ဦးဝဏၰေမာင္လြင္ကို ေတြ႔ဆံုခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္ အရာရွိေတြက ေျပာပါတယ္။ ေၾကာင္နတိုးဆည္ေရ ေဖါက္လုိ႔ သီးႏွံပ်က္စီးေၾကာင္နတိုးဆည္ေရ ေဖါက္လုိ႔ သီးႏွံပ်က္စီး မေကြးတိုင္း ငဖဲၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း အခု ရက္ပိုင္းမွာ မိုးအဆက္မျပတ္ ရြာၿပီး ေရမ်ားလာတာေၾကာင့္ ေၾကာင္နတိုးဆည္က ဆည္ေရ ေဖါက္ခ်လိုက္တဲ့ အတြက္ စကုၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရိွ ေက်းရြာ ၄၀ ေလာက္က စိုက္ပ်ိဳးထားတဲ့ သီးႏွံေတြ ပ်က္စီးခဲ့ပါတယ္။
ေဒသခံတစ္ဦး။ ။ "စကုၿမိဳ႕ရဲ့အထက္မွာက ေရႊစက္ေတာ္ ငဖဲ ၿမိဳ႕နယ္ ေၾကာင္နတိုးဆည္ ဆိုတာ ရွိတယ္။ အဲဒီဆည္က မိုးရာသီမွာ မိုးမ်ားလာလို႔ရွိရင္ ဆည္မွာ ေရဖြင့္ခ်လိုက္တာက ေအာက္ဖက္မွာ ရွိတဲ့ ကိုင္းေတြ ယာေတြထဲမွာ ရွိတဲ့ အသီးအႏွံေတြကေတာ့ ေတာက္ေလွ်ာက္ ပ်က္စီးတာပဲဗ်။ ႏွမ္းဆိုရင္ ႏွမ္းေတာင္ေတြက ပံုထားတာေတြ ပ်က္စီးတာေတြရွိတယ္။ ေျပာင္းဆိုရင္ ေရ၀င္သြားတယ္ ဆိုရင္ ေရာင္းလို႔ မရေတာ့ဘူး။ တိုင္ေတာင္ပဲေတြ တျခား ကိုင္းသီးႏွံေတြ မံုလာဥခင္းတို႔ အားလံုး ပ်က္စီးကုန္တယ္။ အခုဆို ေတာက္ေလွ်ာက္ေရက မက်ေသးဘူး။ စကုၿမိဳ႕ေပၚ မန္းကင္းရပ္ကြက္ေပါ့။ အိမ္သာေတြ ေရတံုကင္ေတြ အားလံုးျမဳပ္သြားတယ္။" တကယ္ေတာ့ အဲဒီဆည္ကေန ေရေဖါက္ခ်လို႔ အခုလို ေရနစ္ေနရတာ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္းလို ျဖစ္ေနေပမဲ့ အာဏာပိုင္ေတြက အခုအခ်ိန္ အထိ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္မေပးခဲ့ေၾကာင္း သူက ေျပာပါတယ္။ ဒီဆည္မွာ မိုးမ်ားလာလို႔ထိမ္းမထားႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ႀကိဳၿပီးေတာ့ ေရလႊတ္တာတို႔ မလုပ္ပဲနဲ႔ သူတို႔က ဆည္မထိမ္းႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုမွ ေရဖြင့္ဖြင့္ခ်တဲ့အခါက်ေတာ့ အခု မန္းေခ်ာင္း ၀ဲယာမွာ ရွိတဲ့ ရြာေတြပ်က္စီးတာက ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္းလို ျဖစ္ေနတယ္။ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိလို႔ ပ်က္စီး ဆံုးရွံဳးသြားတယ္ဆိုတာ တမ်ိဳးေပါ့ဗ်။ ဒါေတြက အာဏာပိုင္ေတြက စီမံခန္႔ခြဲမွဳ အစီအမံေကာင္းမယ္ဆိုရင္ ကာကြယ္တားဆီးႏိုင္ပါလ်က္နဲ႔ သူတို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ အလုပ္မလုပ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ပ်က္စီး ဆံုးရွံဳးရတယ္ဆိုတာ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ေဒသခံေတြ အမ်ားႀကီးႏွစ္နာတယ္။ မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ ေျပာခ်င္တယ္ဗ်။ ပ်က္စီးဆံုးရွံဳးသြားတဲ့ စိုက္ပ်ိဳးသီးႏွံ ဧက အနည္းဆံုး ရာဂဏန္း ရွိတယ္လို႔ လည္း သူက ေျပာပါတယ္။ ေၾကာင္နတိုးဆည္ဟာ ဧက ၅ေသာင္းေလာက္ကို ေရေပးေ၀ေနတာ ျဖစ္ၿပီး မိုးရာသီမွာ ေရေဖါက္ခ်ရတဲ့ အဆင့္အထိ ျဖစ္ေနေပမဲ့ ေႏြရာသီ ေႏြစပါး စိုက္ပ်ိဳးခ်ိန္မွာ ေရကို လံုေလာက္ေအာင္မေပးႏိုင္ဘူးလို႔လည္း သိရပါတယ္။ စံခ်ိန္တင္မိုးေၾကာင့္ ရခိုင္ၿမိဳ႕နယ္ ၇ နယ္တြင္ ေရႀကီးစံခ်ိန္တင္မိုးေၾကာင့္ ရခိုင္ၿမိဳ႕နယ္ ၇ နယ္တြင္ ေရႀကီး by ေက်ာ္ခ ခ်င္းမုိင္ (မဇၥ်ိမ)။ ။ စံခ်ိန္တင္ မိုုးေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕နယ္ ၇ ခုအတြင္း လယ္ယာေျမမ်ား ေရျမဳပ္ကာ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ျပတ္ေတာက္မႈမ်ား ရွိခဲ့သည့္အျပင္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ေစ်းမ်ားလည္း ပိတ္လိုက္ရသည္။ ဇူလိုင္ ၁၈ ရက္မွစ၍ အဆက္မျပတ္ မိုးရြာသြန္းခဲ့သျဖင့္ ေျမာက္ဦး၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ သံတြဲ၊ ေတာင္ကုတ္၊ ဂြ၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားႏွင့္ အနီးတ၀ိုုက္ ”ေရပင္လယ္ႀကီး” ျဖစ္ေနသည္ဟုု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။ ေျမာက္ဦးတြင္ အဆိုုးဆံုုးျဖစ္ကာ အထက္တန္းေက်ာင္းသားတဦး ေရနစ္ေသဆံုးခဲ့သည္။ ၿမိဳ႕ေပၚရွိရပ္ကြက္မ်ားတြင္ ေရအျမင့္ ၄ ေပထိ တက္ခဲ့ၿပီး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းႏွင့္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၌ သြားေရာက္ခိုလႈံရသူမ်ား ရွိလာသည္ဟုု ၿမိဳ႕ခံမ်ားက ေျပာသည္။ “မိုးက ၄ ရက္ေလာက္ရွိၿပီ၊ ဆက္တိုက္ရြာေနေတာ့ ေရက အခု ရင္ဆို႔ေလာက္ရွိတယ္။ ၿမိဳ႕ထဲမွာ ဘယ္မွ သြားလို႔ မရဘူး။ ေလွနဲ႔သြားရင္ေတာ့ ရရဲ႕။ တျခားၿမိဳ႕ရြာေတြနဲ႔ေတာ့ အဆက္အသြယ္ျပတ္သြားၿပီ။ ဘယ္မွ သြားလို႔ မရေတာ့ဘူး။ ပင္လယ္ျပင္ႀကီးထဲမွာလိုပဲ” ဟု ၿမိဳ႕ခံ အထက္တန္းေက်ာင္း ဆရာတဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။ သူက ဆက္ၿပီး “ေက်ာင္းေတြ ေရျမဳပ္ေနလို႔ ပိတ္ထားတယ္။ စာသင္လို႔ မရဘူး၊ ၿမိဳ႕ထဲေတာင္ သြားလို႔လာလို႔ မရဘူး ျဖစ္ေနတယ္” ဟု ဆိုသည္။ ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္တြင္ တိုင္းထြာခဲ့သည့္ မိုးေရခ်ိန္အရ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၌ ယခင္စံခ်ိန္ေဟာင္း ၈ ဒႆမ ၉၀ လက္မကို ၉ ဒႆမ ၃၇ လက္မျဖင့္ ၃၃ ႏွစ္ၾကာ စံခ်ိန္ကို ခ်ဳိးခဲ့ေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ မိုးေလဝသ ဇလေဗဒဌာနကို ကိုးကား၍ ၂၂ ရက္ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ေတာင္ကုတ္၌လည္း ႏွစ္ေပါင္း ၁၅ ႏွစ္ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္သည့္ စံခ်ိန္ေဟာင္း ၁၃ ဒႆမ ၀၇ လက္မကို ၂၉ ဒႆမ ၁၀ လက္မျဖင့္ စံခ်ိန္ခ်ဳိးခဲ့ေၾကာင္း ၂၂ ရက္ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာ၌ ေဖာ္ျပထားသည္။ စိုက္ပ်ဳိးလယ္ေျမ ဧကေပါင္း ေသာင္းခ်ီ ေရနစ္ျမဳပ္ေနသလို ေရႀကီးသျဖင့္ ကၽြဲ၊ ႏြား၊ တိရစၦာန္မ်ား ထားရန္ေနရာႏွင့္ အစားအစာ အခက္ႀကံဳေနၾကသည္မွာ တနလၤာေန႔ကတည္းကပင္ ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ ေက်ာက္ေတာ္၊ သံတြဲ၊ ေတာင္ကုတ္၊ ဂြ၊ ဗူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္မ်ားႏွင့္ နယ္မ်ားတြင္လည္း ေရႀကီးမႈဒဏ္ကို ႀကံဳေတြ႔ေနရသည္။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕တြင္ အဂၤါေန႔မွစ၍ ေရတက္ေနသျဖင့္ ေက်ာင္းမ်ား ပိတ္ထားရသလို အေျခခံ စားေသာက္ကုန္ျဖစ္သည့္ ဆန္၊ ဆီ၊ ဆားမ်ား ဝယ္ယူရန္ပင္ အခက္ေတြ႔ေနၾကသည္။ “ေရက မက်ေသးဘူး။ လယ္ကြင္းဆိုတာ ျမင္ေတာင္မျမင္ရေတာ့ဘူး။ ရြာေတြေတာင္ ကၽြန္းေတြလိုပဲ ျမင္ရတယ္။ ဟိုတစု ဒီတစု တျပင္လံုး ေရခ်ည္းပဲ” ဟု ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕သူ တဦးက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။ ေရမ်ားဖံုးလြမ္းေနသျဖင့္ သံတြဲႏွင့္ ေတာင္ကုတ္ ကူးသန္းသြားလာေနသည့္ ကားလမ္းမႀကီးတြင္ ကားမ်ား ျဖတ္သန္းသြားလားျခင္း မရွိေတာ့ေပ။ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕ခံတဦးကလည္း “မုုိးကေတာ့ ဆက္တိုုက္ရြာတုုန္းပါပဲ။ ဆက္ရြာရင္ အႏၱရာယ္ရွိႏုုိင္တယ္။ အငတ္ေဘးျပႆနာလိုုေပါ့။ အခုုလည္း ေစ်းထဲမွာ စားေသာက္ကုုန္ေတြက နည္းနည္း ရွားလာတယ္။ စားေသာက္ကုုန္ေတြက လမ္းေတြ ခက္ခဲေတာ့ ရွားလာတာ။ ေရျမဳပ္ေနေတာ့ သြားလာရခက္ခဲလိုု႔ ေစ်းေရာင္းစားတဲ့ သူေတြလည္း သိပ္မလာၾကေတာ့ဘူး” ဟုု ဆုုိသည္။ ၁၇ မိုင္ ရွည္လ်ားသည့္ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္းေတာ ကူးသန္းသြားလာေနသည့္ အဓိကဆက္သြယ္ေရး လမ္းမႀကီးသည္လည္း ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕မွ အသြား ၈ မိုင္အကြာတြင္ ေတာင္က်ေရ တိုက္စားမႈေၾကာင့္ အပ်က္အစီး ႀကီးမားသည္ဟုု ဘူးသီးေတာင္ ၿမိဳ႕ခံမ်ားက ေျပာသည္။ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕ေပၚရွိ ၿမိဳ႕စည္ပင္ေစ်းႀကီး ၅ ေပခန္႔ ေရနစ္ျမဳပ္ေနသလို၊ ေစ်းအနီးရွိ ေတာင္ပူဇာဆိပ္ကမ္းႏွင့္ ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္ ၄ ခု ခန္႔တြင္ ေရႀကီးေနသည္။ အနည္းဆံုုး အနီးပတ္၀န္းက်င္ ရြာေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္မွာ ေရႀကီးမႈႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ေနရသည္ဟုု ၿမိဳ႕ခံမ်ားက ေျပာသည္။ “လူေတြဘယ္မွ သြားလို႔ မရၾကေတာ့ဘူး။ ပင္လယ္ျပင္ႀကီးလို ျဖစ္ေနတယ္။ ဦးဇင္းတို႔ေတာင္ အ႐ုဏ္ဆြမ္း အခက္အခဲနဲ႔ ႀကံဳေနရတယ္။ ကိုယ္တိုင္ခ်က္ၿပီး ဘုန္းေပးေနရတယ္” ဟု ဘူးသီးေတာင္မွ သံဃာတပါးက မဇၥ်ိမကို မိန္႔ၾကားသည္။ သံတြဲၿမိဳ႕တြင္လည္း အမွတ္ ၁၊ အမွတ္ ၄ ရပ္ကြက္မ်ား အပါအဝင္ နယ္ရြာ ၉ ရြာတြင္ ေရႀကီးေနသည္ဟု သိရသည္။ ထို႔အျပင္ စံခ်ိန္တင္မိုးႀကီးမႈေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ကားလမ္းမ်ား ပ်က္စီးေနသျဖင့္ ျပည္နယ္ထဲသို႔ ရန္ကုန္မွတဆင့္ ကုန္စည္မ်ား ပို႔ေဆာင္ေနသည့္ ကုန္ကားမ်ား ရပ္ဆိုင္းခဲ့ရသည္မွာ ၂ ရက္ရွိခဲ့ၿပီဟု ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ရဲမာန္ေအာင္ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးမွ တာဝန္ရွိသူတဦးက ေျပာသည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေရႀကီးေနစဥ္ ပဲခူးတိုင္း ကဝၿမဳိ႕နယ္ထဲရွိ ေက်းရြာ ၂၀ ခန္႔တြင္ ေရတက္ခဲ့သလို စိုက္ပ်ဳိးထားသည့္ မ်ဳိးစပါးမ်ားပါ ေရျမဳပ္ကုန္သည္။ အလားတူ ဧရာဝတီတိုင္း ဟသၤာတၿမိဳ႕ေပၚ ေရႀကီးေရလွ်ံျဖစ္သျဖင့္ ရပ္ကြက္တခု အပါအဝင္ ေစ်းႏွင့္ ေက်ာင္းတေက်ာင္း ပိတ္ခဲ့ရသည္ဟု စုံစမ္းသိရွိရသည္။ ေနျပည္ေတာ္ မိုုးေလ၀သဌာနက ရခိုုင္တြင္ ေဒသအလုုိက္၊ ကခ်င္၊ ကရင္ႏွင့္ မြန္ျပည္နယ္၊ ပဲခူးႏွင့္ တနသၤာရီတိုုင္းတြင္ ဆက္လက္မိုုးႀကီးႏိုုင္ေၾကာင္း ဇူလိုုင္ ၂၂ ရက္ မနက္ ၇ နာရီ တုုိင္းထြာခ်က္အရ သိရေၾကာင္း ထုုတ္ျပန္ထားသည္။ ထို႔အျပင္ ျမန္မာ့ကမ္း႐ိုုးတန္းႏွင့္ ကမ္းလြန္တြင္လည္း မိုုးသက္ေလျပင္းက်၍ လႈိင္းႀကီးႏုုိင္ကာ မိုုးသက္ေလျပင္းက်စဥ္ တနာရီလွ်င္ မိုုင္ ၄၀ မွ ၄၅ မိုုင္အထိ ျပင္းထန္ႏုုိင္ေၾကာင္း သတိေပးခ်က္ ထုုတ္ျပန္ထားသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႕ေရၾကီး ရပ္ကြက္တခ်ိဳ႕ေရျမဳပ္ လုနီးပါးျဖစ္ေနရခိုင္ျပည္နယ္ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႕ေရၾကီး ရပ္ကြက္တခ်ိဳ႕ေရျမဳပ္ လုနီးပါးျဖစ္ေန by ခိုင္သဇင္ ရခိုင္ၿပည္နယ္ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕တြင္ ယခုရက္ပိုင္းအတြင္း မိုးအဆက္မၿပတ္ရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ေရၾကီးၿပီး ရပ္ကြက္တခ်ိဴ႕ ေရၿမဳပ္ လုနီးပါး ၿဖစ္ေနေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားေျပာသည္။
မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ကိုင္းရွည္ရပ္ကြက္၊ ဂူတာရပ္ကြက္ ၊ ေဆးရုံကြက္သစ္ ၊ ရဲစခန္းအနီး အနား ရပ္ကြက္တခ်ိဳ႕တြင္ ေရလႊမ္းမွဳခံေနရသည္ဟုလည္း ေဒသခံ တစ္ဦးမွ ေျပာသည္။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးက "ဟုတ္ပါတယ္ မိုးကေန႕စဥ္လိုလိုရြာေနတယ္။ ဒီေန႕ဆို ပိုဆိုးတယ္ ညဦးပိုင္း ေလာက္တည္းက မိုးေတာ္ေတာ္လည္းကို ရြာတယ္။ အခုဆိုရင္ ရပ္ကြက္တစ္ခ်ိဳ႕ေရၿမဳပ္ ေနၿပီး ရက္ကြက္တစ္ခုနဲ႕ တစ္ခု ကူးသြားလုိ႕ေတာင္မရဘူး ၿဖစ္ေနတယ။္ ေၿမနိမ့္ပိုင္းက ေဒသခံေတြကေတာ့ ဘုန္းၾကီး ေက်ာင္းတစ္ခ်ိဳ႕ နဲ႕ စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ ေနရတယ္။ ကားလမ္း အဆက္အသြယ္ေတြလည္း လံုး၀ မရေတာ့ဘူးေပါ့ " ဟုေၿပာသည္။ ထို႕အျပင္ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ေတာင္ကုတ္ ၊ မအီ ၊ ရမ္းျဗဲ၊ အမ္း၊ ေက်ာက္ျဖဴမွ တဆင့္ ရန္ကုန္သို႕ ဆက္ သြယ္သြားလာေနရေသာ ကိုင္းရွည္ တံတားသည္လည္း ယခုအခါေရျမဳပ္ လုနီးပါးျဖစ္ေနသည္ဟု ေတာင္ကုတ္ ျမိဳ႕ခံတစ္ဦးမွ ေျပာသည္။ ဒီကိုင္းရွည္တံတားေရၿမဳပ္ရင္ ေတာင္ကုတ္တစ္ၿမိဳ့လံုး ၿမဳပ္သြားနိင္ပါတယ္ ဟု အဆိုပါေဒသခံမွေျပာသည္။ ေတာငိကုတ္ျမိဳ႕နယ္အတြင္း ႏွစ္စဥ္ ေရၾကီးေသာ္လည္း ယခုႏွစ္ေလာက္ ေရမၾကီးဟုလည္းဆိုသည္။ မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းမွဳေၾကာင့္ ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႕ ငါး၊ပုဇြန္ေမြးျမဴေရးသမားမ်ားအတြက္ လုပ္ငန္း ပ်က္စီးမွဳ ရွိခဲ့သည္ဟု ငါးပုဇြန္ေမြးျမဴေရးသမားတစ္ဦးမွယခုလိုေျပာပါသည္။ ငါး ၊ ပုဇြန္ ကန္ေတြဆိုရင္လည္း ေရၾကီးလို့ ပုဇြန္ေတြ ၿပန္လြတ္သြားေပါ့၊ ေရကန္ေတြ ဆိုလည္း အကုန္လံုး ေရငန္ေတြ ၀င္ကုန္တယ္ေလ။ ပ်က္စီးမွဳ ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္ခင္ဗ်။ ဟု ေျပာသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႕သည္ ငါးပုဇြန္ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္း တြင္က်ယ္စြာလုပ္ကိုင္ေနေသာေဒသ တစ္ခုျဖစ္သည္။ ယခုလိုမိုးၾကီးေရလ်ွံသည့္ အတြက္ ေရတြင္းေရကန္မ်ား အတြင္းသို႕ မသန္႕ရွင္းေသာေရမ်ား ၀င္ေရာက္မွဳေၾကာင့္ ေသာက္သံုးေရ ၿပသနာရွိနိုင္ျပီး ၀မ္းေလွ်ာ ၊ ၀မ္းပ်က္ ေရာဂါေတြ ၿဖစ္ လာနိင္သည္ဟု က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းတစ္ဦးမ ွေၿပာသည္ ။ အလားတူ ရခုိင္ၿပည္နယ္မွ သံတြဲ ၊ ဂြ၊ ေျမပံု၊ ေက်ာက္ေတာ္ ၊ ေၿမာက္ဦး ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္လည္း မိုးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းျပီး ေရၾကီးေနေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားမွေျပာပါသည္။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေရႀကီးေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေရႀကီး by ဘုန္းခုိင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ မိုးအဆက္မျပတ္ရြာၿပီး ဒီေရပါတက္ခဲ့သည့္အတြက္ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ဒီကေန႔ ေရၾကီးၿပီး ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕မ ေစ်းၾကီးအပါအ၀င္ စာသင္ေက်ာင္းႏွင့္ အစိုးရ႐ံုးဌာနမ်ား ပိတ္လိုက္ရသည္။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း မိုးရြာၿပီး ႐ုတ္တရက္ဒီေရတက္ခဲ့သည့္အတြက္ ၿမိဳ႕ေပၚတခြင္လံုး ေရလႊမ္းမိုး ခံရျခင္းျဖစ္သည္။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕ေပၚ ေရၾကီးေနရသည့္အေျခအေနကို ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕ခံက “ဒီကေန႔ မနက္ တစ္နာရီထိုးေလာက္ကေန မိုးေရတက္တာေရာ ဒီေရတက္တာေကာ ေရာၿပီးတက္သြားေတာ့ ၿမိဳ႕ထဲကို လွ်ံ၀င္လာတာ ခင္ဗ်။ ေက်ာင္းေတြေရာ ႐ံုးေတြေရာ ပိတ္ထားလိုက္ရတယ္။ ၿမိဳ႕ရဲ႕အျမင့္ဆံုးေနရာဆို သမိုင္း၀င္ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားေလ သံုးေပေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ တက္သြားတယ္။ ျမႇဳပ္သြားတာကေတာ့ တမိုင္တိုးခ်ဲ႕ကြက္သစ္ရယ္ ေဆး႐ံုကြက္သစ္ရယ္ ေနာက္က အထက္တန္းေက်ာင္းၾကီးေရွ႕က ကြက္သစ္ရယ္ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕မေစ်း ေစ်းႀကီးကေတာ့ ေခ်ာင္းနားနီးေတာ့ ညတစ္နာရီထိုးေလာက္ကတည္းက ေရ၀င္တယ္ ခင္ဗ်။ အဲဒီမွာေတာ့ အပ်က္အစီး အဆံုးအရွဳံးမ်ားတယ္ေပါ့။ အထည္ဆိုင္တို႔ အလွကုန္ပစၥည္းဆိုင္ေတြ ပါသြားတယ္” ဟု ေျပာသည္။ အလားတူ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းက ကင္ေဒါင္ေက်းရြာႏွင့္လားမူးေမာ္ ေက်းရြာမ်ားတြင္လည္း ေရၾကီးေနၿပီး ကေဒါင္ေက်းရြာက လယ္ဧက (၁၀၀)နီးပါးႏွင့္ လားမူးေမာ္ေက်းရြာက လယ္ဧက (၅၀) ေက်ာ္ ေရနစ္ျမႇဳပ္ေနၿပီး ေက်းရြာသားမ်ား သြားေရးလာေရး အခက္ေတြ႔ေနရေၾကာင္းႏွင့္ ပေတာင္း-ေတာင္ကုတ္ကားလမ္း ၀ဲဘက္ျခမ္းက ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာလည္း ေရၾကီးေနေၾကာင္း ေေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း အခုလိုေရၾကီးေရလႊမ္းမိုးမႈ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည့္အေျခအေနကို အမ်ားျပည္သူ သိရွိႏိုင္ေအာင္ တာ၀န္ရွိအာဏာပိုင္မ်ားဘက္က ၾကိဳတင္သတင္းထုတ္ျပန္ျခင္းမရွိသလို ေရနစ္ျမွဳပ္သြားသည့္ ရပ္ကြက္မ်ားအတြက္ ကယ္ဆယ္ကူညီေပးျခင္းလည္းမရွိတဲ့ အေျခအေနကိုလည္း ေဒသခံေနာက္တဦးက “အာဏာပိုင္ေတြက ၾကိဳတင္ေၾကညာထားျခင္းလည္း မရွိဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကယ္ဆယ္ေရးေတြလည္း မရွိဘူး။ အဲလိုပဲ ကိုယ့္အခ်င္းခ်င္းေပါ့ နီးစပ္ရာစက္ေလွဆြဲငွား တင္ တခ်ဳိ႕အိမ္ေတြလည္း အေပၚထပ္ထိ ျမွဳပ္သြားတာေတြရွိတယ္ ခင္ဗ်။ အိမ္ေျခ ၁၀၀ ေလာက္က လူေနလို႔ကို မရေတာ့တာ ဒါေၾကာင့္ နီးစပ္ရာ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းနဲ႔ ဘိုးဖြားရိပ္သားတို႔မွာ ေျပာင္းေနၾကတယ္။ ကားေတြ စက္ပစၥည္းေတြလည္း ျမင့္တဲ့ေတာင္ကုန္းမွာ ေျပာင္းထားရတာေပါ့” ဟု ေျပာသည္။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း (၄) ႏွစ္ၾကာကာလအတြင္းမွာ အခုလို ႐ုတ္တရက္ ေရၾကီးသြားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ၿမိဳ႕မေစ်းႀကီးတြင္းက အထည္ဆိုင္၊ အလွကုန္ဆိုင္ႏွင့္ ကုန္ေျခာက္ဆိုင္မ်ားရွိ ပစၥည္းမ်ား ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးခဲ့ရသလို ေဒသတြင္း စပါးကုန္သည္မ်ား ေလာင္ထားသည့္ စပါးမ်ား၊ စိုက္ပ်ိဳးၿပီးစ မိုးစပါးလယ္ေျမမ်ားပါ ေရနစ္ျမႇဳပ္ ပ်က္စီးခဲ့တာေၾကာင့္ ကာလတန္ဖိုး သိန္းေထာင္ခ်ီ ဆံုး႐ႈံးနစ္နာခဲ့ရေၾကာင္း ေဒသခံစီးပြားေရးသမာမ်ားက ေျပာသည္။ ျမန္မာေငြတန္ဖုိးျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ပုစြန္တင္ပို့နႈန္း က်ဆင္းျမန္မာေငြတန္ဖုိးျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ ပုစြန္တင္ပို့နႈန္း က်ဆင္း by သူရိန္စိုး ျမန္မာနိုင္ငံ အေနာက္ဘက္ျခမ္း ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို နယ္စပ္ကတဆင့္ တရားမဝင္တင္ပိုဳ့ေနတဲ့ ပုစြန္က်ားဟာ အခုႏွစ္မွာ အရင္ႏွစ္ေတြနဲ့မတူ အဝင္နည္းေနပါတယ္။
ပုစြန္က်ားေဈးဟာ အတက္အက်မရွိေပမယ့္ ျမန္မာေငြတန္ဖိုးတက္ေနတဲ့အတြက္ အခုလို တင္ပို့နိုင္တဲ့နႈန္း က်သြားရတာလုိ့ ေမာင္ေတာၿမို့ ပုစြန္ကုန္သည္တဦးက ေျပာပါတယ္။ “ဒီႏွစ္က က်ေနာ္တို့ဘက္က ပုစြန္ေဈးကေတာ့ ပံုမွန္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဘဂၤလားဘက္ကို တင္သြင္းရတဲ့ အခါမွာ ေငြလဲနႈန္းက်တာေၾကာင့္ ပုစြန္လုပ္ငန္းက က်ေနာ္တို့မွာ အထိနာေနပါတယ္။ အရႈံးေပၚေနပါတယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ ပုစြန္တင္ပို့တာ ေလွ်ာ့သြားတာျဖစ္ပါတယ္။” ဘဂၤလားဘက္မွာ ပုစြန္က်ားအေကာင္ ၂၀ ပါ တကီလိုဆိုရင္ တာကာေငြ ၇၀၀ ေပါက္ေဈးရွိၿပီး အဲ့ဒီလို ျမန္မာဘက္မွာေတာ့ တကီလို က်ပ္ေငြ ၇၀၀၀ ေထာင္ ေပါက္ေဈးရွိတာေၾကာင့္ ေငြလဲနႈန္းနဲ့ ျပန္တြက္လုိက္ရင္ အရႈံးေပၚရတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္ေနရတာလုိ့ ဆုိပါတယ္။ ေငြလဲနႈန္းကေတာ့ ဘဂၤလားေငြ တတာကာကို ျမန္မာေငြ ၁၀ က်ပ္ ျပား ၄၀ ေဈးေပါက္ပါတယ္။ အရင္ႏွစ္ေတြက ရခုိင္ျပည္နယ္က စစ္ေတြ၊ ေက်ာက္ျဖဴ၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ စတဲ့ ၿမို့နယ္ေတြက စီးပြားေရးသမားေတြဟာ ငါးဖမ္းသမားေတြဆီက ပုစြန္ေတြကို ၀ယ္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံကို ျပန္လည္း တင္းသြင္းေနတာလို့ ေမာင္ေတာက ပုစြန္ကုန္သည္က ေျပာပါတယ္။ “အခုက ဘဂၤလားဘက္ကို ျမန္မာဘက္က ပုစြန္အ၀ယ္ဒိုင္ေတြဆီကေနလာတာ မရွိသေလာက္ ျဖစ္သြားတယ္။ ေမာင္ေတာနယ္ထဲက ကိုယ္ပိုင္ ေမြးျမဴေရးကန္ေတြနဲ့ လုပ္ေနတဲ့ ေမြးျမဴေရး ပိုင္ရွင္ေတြေလာက္ပဲ ဘဂၤလားဘက္္မွာ သြားသြင္းေတာ့တယ္။” ျမန္မာဘက္က တရားမ၀င္တင္ပို့တဲ့ ပုစြန္ေတြကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံ တကၠနာနဲ့ ေကာ့စ္ဘာဇာတုိ့က တဆင့္္ စစ္တေကာင္းၿမို့ေတြကို တင္ပို့ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမို့ပတ္ရထားလုပ္ငန္း စိတ္ဝင္စားသူမ်ားကို ဖိတ္ေခၚရန္ကုန္ၿမို့ပတ္ရထားလုပ္ငန္း စိတ္ဝင္စားသူမ်ားကို ဖိတ္ေခၚ by ေရႊေအာင္ ရန္ကုန္ၿမို့ပတ္ရထား လုပ္ငန္းကို စိတ္ဝင္စားၿပီး လုပ္ကိုင္လိုတဲ့ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္ေတြ လာမယ့္ ဇူလိုင္ ၂၆ ရက္ေန့မွာ ေနျပည္ေတာ္က ရထားဝန္ႀကီးဌာနရံုးကို လာေရာက္ၾကဖို့ ျမန္မာ့မီးရထားက သတင္းစာကေန ဖိတ္ေခၚလိုက္ပါတယ္။
ရန္ကုန္ၿမို့ပတ္ ရထား ေျပးဆြဲတဲ့ေနရာမွာ ရထားခ အင္မတန္သက္သာေပမယ့္ ရထားေတြအခ်ိန္မမွန္တာ၊ ေျပးဆြဲတဲ့ရထား ေခါက္ေရနဲ့ ခရီးသည္အေရအတြက္မမ်ွတတာ၊ ရထားတြဲေတြသန့္ရွင္းမႈမရွိတာ စတဲ့အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ေနတာေတြဟာ ျမန္မာ့မီးရထားမွာ နည္းပညာအားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနတာေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ပုဂၢလိကေပးလိုက္ရင္ လက္ရွိအေျခအေနထက္ ပိုၿပီးအဆင္ေျပလာနိုင္တယ္လို့ သံုးသပ္သူေတြရွိသလို၊ ရထားခေတြ အဆမတန္ တိုးလာမွာကို စိုးရိမ္ေနသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၿမို့ပတ္ရထားကို ပုဂၢလိက အၿပီးေပးမွာလား၊ တစိတ္တပိုင္းပဲ လက္တြဲလုပ္ဖို့ စီစဉ္မွာလားဆိုတာေတာ့ သဲသဲကြဲကြဲ မသိရေသးပါဘူး။ ဒီသတင္းနဲ့ပတ္သက္ၿပီး မီးရထားကိုဆက္သြယ္ေပမယ့္ လက္ခံေျဖၾကားမယ့္ သူမရွိပါဘူး။ မီးရထားနဲ့နီးစပ္တဲ့ ရန္ကုန္တိုင္း အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဖုန္းျမင့္ေအာင္ကေတာ့ ပုဂၢလိကေပးလိုက္ရင္ ရလာနိုင္တဲ့အက်ိဳးတခုကို အခုလို ေျပာျပပါတယ္။ “မီးရထားမွာ က်ေနာ့္ မိတ္ေဆြေတြလည္း ရွိပါတယ္၊ အဆက္အသြယ္လည္း ရွိပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ မီးရထား ပ်က္တာေတြက နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္ ရွိတယ္။ ေနာက္ ပစၥည္း မျပည့္စံုတာေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳး နည္းပညာေတြ၊ ပစၥည္းပစၥယ မျပည့္စံုတဲ့အတြက္ ဒီလို ရထားျပုတ္တာေတြ ပ်က္တာေတြ ျဖစ္တာပါ။ က်ေနာ္တို့ ပုဂၢလိကပိ္ဳင္းက်လို့ရွိရင္ ဥပမာ ဒီ နည္းပညာနဲ့ ပစၥည္းပစၥယပိုင္းကေတာ့ သူကေတာ့ ၾကံရည္ဖန္ရည္နဲ့ လုပ္ရေတာ့မွာေပါ့ေနာ္။ အစိုးရပိုင္းက်ေတာ့ အဲဒီေလာက္ႀကီးလုပ္လို့ မရဘူးခင္ဗ်။ အဲဒါလည္း ကြာတာေပါ့။” လက္ရွိမွာ ရန္ကုန္ၿမို့ပတ္ရထားခက ၿမို့တပတ္ အစအဆံုးစီးရင္ ေငြက်ပ္ႏွစ္ဆယ္ပဲ က်သင့္ပါတယ္။ ေန့စဉ္ ရထားေခါက္ေရ ႏွစ္ရာေလာက္ ေျပးဆြဲေပးေနၿပီး ရထားစီးခရီးသည္ တသိန္းသံုးေသာင္းေက်ာ္ရွိ ေနပါတယ္။ မနၲေလး မူးယစ္ရဲအုပ္က ေငြေပးၿပီး လူသတ္ခိုင္းမနၲေလး မူးယစ္ရဲအုပ္က ေငြေပးၿပီး လူသတ္ခိုင္း by ေရႊေအာင္ မနၲေလးၿမို့၊ ၈၈ လမ္း၊ ၂၃ လမ္းနဲ့ ၂၄ လမ္းၾကား၊ သီရိမာလာ ရပ္ကြက္ရံုးေရွ့မွာ ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္ေန့ ည ၆ နာရီခြဲေလာက္က အမ်ိဳးသမီးတဦးကို အမ်ိဳးသားတဦးက ဓားနဲ့ထိုးသတ္ခဲ့ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးရဲ့ေအာ္သံေၾကာင့္ ရပ္ကြက္က ဝိုင္းဝန္းဖမ္းမ္းမိခဲ့ၿပီး အဲ့ဒီလူရဲ့ ထြက္ဆိုခ်က္အရ မနၲေလးၿမို့ ေျမာက္ပိုင္းခရိုင္ မူးယစ္အထူးရဲတပ္ဖြဲ့က ရဲအုပ္သန္းစိုးက ေငြဆယ္သိန္းေပး သတ္ခိုင္းတာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျဖာင့္ခ်က္ေပးတယ္လို့ မ်က္ျမင္တဦးက ေျပာျပပါတယ္။ အသတ္ခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးဟာ ရဲအုပ္သန္းစိုးရဲ့ မယားၿပိုင္ျဖစ္ၿပီး မနၲေလးမွာ ကြာရွင္းစရိတ္ လာေတာင္းတုန္း အခုလိုအသတ္ခံရတာ ျဖစ္ေၾကာင္း မ်က္ျမင္က ေျပာပါတယ္။ “သူ့ကေလးနဲ့ အဲဒီေကာင္မေလးကို ပိုက္ဆံမေထာက္လို့ အဲဒီေကာင္မေလးက ဗန္းေမာ္ကေန မနၲေလးကို လာၿပီး အဲဒီ မူးယစ္အရာရွိ စိုးသန္းဆီမွာ ပိုက္ဆံေတာင္းတဲ့အခါမွာ စိုးသန္းက မေပးဘဲနဲ့ ေက်ာက္သပိတ္ဘက္က လူသတ္သမားကို ငွားၿပီး သတ္လိုက္တယ္။ အဲဒီ ေကာင္မေလးလည္း ဓားနဲ့ ထိုးသတ္တာ ေသသြားတယ္။ ထိုးသတ္လိုက္တဲ့ တရားခံကို မိၿပီး စစ္လိ္ဳက္ေတာ့ မနၲေလး ေျမာက္ပိုင္းခရိုင္ အထူးမူးယစ္ ရဲအုပ္ စိုးသန္းက ၁၀ သိန္းေပးၿပီး သတ္ခိုင္းတယ္လို့ အစစ္ခံတယ္။ တရားသူႀကီးေတြ ဘာေတြနဲ့ ေျဖာင့္ခ်က္ ယူတဲ့အခါမွာ အဲဒီအတိုင္း ေျပာတဲ့အတြက္ အမွတ္ ၅ ရဲစခန္းမွာ အဲဒီ စိုးသန္းကို ဖမ္းထားတယ္။” ဒီကိစၥနဲ့ပတ္သက္ၿပီး တာဝန္ရွိသူ အမွတ္ ၅ ရဲစခန္းကို ဆက္သြယ္ေမးၾကည့္ေတာ့ တာဝန္မႉးက စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ဆဲျဖစ္တာကိုသာ ေျဖဆိုၿပီး အေသးစိတ္မေျဖပါဘူး။ “က်ေနာ္တို့က အခုက ဘာမွန္းမသိေသးဘူး။ စစ္ေဆးတုန္းပဲ ရွိေသးတဲ့ အတြက္ က်ေနာ္တို့က အတည္ျပုလို့ မရေသးဘူးခင္ဗ်။” သူ့ကို ဘာနဲ့ဖမ္းထားတယ္ ဆိုတာေရာ ေျပာလို့ မရဘူးလား ဆရာ။ “အဲဒါေတာ့ တိုင္းကိုလွမ္းေျပာလိုက္ေနာ္ တိုင္းလွမ္းေမးလိုက္။” ရဲနဲ့ နီးစပ္သူေတြအဆိုအရ အသတ္ခံရသူအမ်ိဳးသမီးဟာ အရင္က ရဲေမတဦး ျဖစ္ၿပီး ရဲအုပ္သန္းစိုးနဲ့ ကိုယ္ဝန္ရွိတာေၾကာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ့က ထုတ္ပယ္ခံထားရတာလို့လည္း ေျပာပါတယ္။ ရဲအုပ္သန္းစိုးဟာ ဘားအံ မူးယစ္တပ္ဖြဲ့ကေန မနၲေလးမွာ တာဝန္က်တာ သံုးႏွစ္ေလာက္ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး ဒီအမ်ိဳးသမီးနဲ့ မနၲေလးမွာပဲ ေတြ႕ခဲ့ၾကတာလို့ ဆိုပါတယ္။ ကြာရွင္းစရိတ္အျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးက သိန္း၂၀၀ ေတာင္းၿပီး ရဲအုပ္သန္းစိုးက သိန္း ၅၀ ေပးဖို့ ညႇိရာမွာ အဆင္မေျပျဖစ္လို့ အခုလို လူငွားသတ္ခိုင္းလိုက္တာလို့လည္း ဆိုပါတယ္။ ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို အတည္ျပုနိုင္ဖို့ မနၲေလးတိုင္း ရဲတပ္ဖြဲ့ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းဖို့ ႀကိုးစားေပမယ့္ မရပါဘူး။ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံထားသည့္ ကေလးစစ္သားကို ျပန္လႊတ္ရန္ ေတာင္းဆိုေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံထားသည့္ ကေလးစစ္သားကို ျပန္လႊတ္ရန္ ေတာင္းဆို by မင္းလြင္ တပ္မေတာ္အရာရွိတဦးကို ပစ္သတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ကေလးၿမို့ အက်ဉ္းေထာင္မွာ ေသဒဏ္က်ခံေနရတဲ့ ကေလးစစ္သား ေမာင္ၿဖိုးစည္သူကို ေသဒဏ္ျပစ္ဒဏ္မွတဆင့္ ကေလးဥပေဒပုဒ္မ ၄၆ အရ ျပစ္ဒဏ္ ေလ်ွာ့ေပါ့ေပးဖို့ မိသားစုဝင္ေတြက ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ေမာင္ၿဖိုးစည္သူဟာ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္မွာ စစ္တပ္ထဲကို အဓမၼ စုေဆာင္းခံရၿပီးေနာက္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး အရာေတာ္ၿမို့နယ္မွာရွိတဲ့ အမွတ္ ၁၀ တပ္မေတာ္ေလ့က်င့္ေရးေက်ာင္းမွာ အေျခခံစစ္သင္တန္း တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း စစ္ဆင္ေရးမွာ မိမိအထက္အရာရွိကို ပစ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ကေလးၿမို့မွာရွိတဲ့ အမွတ္ ၉၄၃ ေထာက္ပံ့ေရးတပ္ စစ္တရားရံုးကေန ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့တာလို့ မိခင္ျဖစ္သူ ေဒၚသန္းသန္းရီက ေျပာျပပါတယ္။ ေမာင္ၿဖိုးစည္သူ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရတဲ့ အခ်ိန္တုန္းက အသက္ ၁၅ ႏွစ္ပဲရွိေသးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၉၉၃ ကေလး သူငယ္ဥပေဒပုဒ္မ ၄၆ အရ ေသဒဏ္ (သို့မဟုတ္) တသက္တက်ြန္းခ်မွတ္နိုင္တဲ့ ျပစ္မႈကို က်ူးလြန္ရင္ေတာင္မွ အမ်ားဆံုး ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္အထိပဲ ခ်မွတ္နိုင္တယ္လို့ ပါရွိတဲ့အတြက္ ကေလးစစ္သား ေမာင္ၿဖိုးစည္သူကို ျပစ္ဒဏ္ေလ်ာ့ေပါ့ေပးဖို့ မိခင္ျဖစ္သူက ေျပာပါတယ္။ “က်မတို့မွာလည္း ကေလးအေဖကလည္း က်န္းမာေရးက မေကာင္း၊ က်မကလည္း က်န္းမာေရးက ခ်ိဳ့တဲ့ေနေတာ့ ဒီသားေလးကို အသက္ ၁၆ ႏွစ္ မျပည့္ေသးတုန္းက သူတို့အေနနဲ့ ကေလးသူငယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးက ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ဥပေဒနဲ့ က်မတို့ကို ညႇိႏွိဳင္းေပးပါလို့ က်မက အနူးအညြတ္ ေတာင္ပန္ခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ နိုင္ငံေတာ္ သမၼတႀကီးကိုလည္း က်မ ဦးညႊတ္ၿပီးေတာ့ ေတာင္းပန္ပါရေစဆိုၿပီးေတာ့၊ က်မသားေလးကို က်မတို့ ရင္ခြင္ထဲကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ျပန္ေရာက္ေစခ်င္တဲ့ ဆႏၵနဲ့ က်မ ေတာင္းပန္ပါတယ္ရွင္။” ေမာင္ၿဖိုးစည္သူဟာ ကေလးအက်ဉ္းေထာင္မွာ ၇ ႏွစ္ေက်ာ္ အက်ဉ္းက်ခံေနရတဲ့အတြက္ က်န္းမာေရး ဆိုးရြားစြာခံစားေနရတယ္လို့လည္း ေမာင္ၿဖိုးစည္သူနဲ့ အက်ဉ္းေထာင္ထဲမွာ အတူေနခဲ့ဖူးတဲ့ အက်ဉ္းသားေဟာင္းတဦးက ေျပာပါတယ္။ “သူ့မွာ မိဘေတြကလည္း ဆင္းရဲတယ္၊ ေထာင္ဝင္စာလည္း မလာနိုင္ဘူး။ ေထာင္ကေပးတဲ့ ရိကၡာေလးနဲ့ပဲ ျဖစ္သလို စားေနရတဲ့အခါက်ေတာ့ က်န္းမာေရးလည္း ခ်ိဳ့တဲ့လာတယ္။ မ်က္လံုးမွာလည္္းပဲ အတြင္းတိမ္ျဖစ္ေနေတာ့ မ်က္လံုးလည္း ေကာင္းေကာင္း မျမင္ေတာ့ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူ့ကို ေသဒဏ္ခ်ထားတယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ျပင္ပကိုလည္း ထုတ္ၿပီး မ်က္စိ ခြဲစိတ္ကုေပးမႈလည္း မရွိဘူး။” အသက္မျပည့္ေသးဘဲ စစ္တပ္ထဲကို အတင္းအဓမၼ အသြင္းခံလိုက္ၿပီး အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွာ ေသဒဏ္ခ်ခံထားရတဲ့ ေမာင္ၿဖိုးစည္သူဟာ တရားဥပေဒအရ နစ္နာမႈရွိေနတဲ့အတြက္ အျမန္ျပန္လႊတ္သင့္တယ္လို့ အဆိုပါ အက်ဉ္းသားေဟာင္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။ “ကေလးသူငယ္ ဥပေဒပုဒ္မ ၄၆ အရဆိုရင္ ေထာင္က ၇ ႏွစ္ပဲ ခ်ရမယ္။ အဲဒီေတာ့ ၇ ႏွစ္ခ်ရမယ့္ဟာကို ေသဒဏ္ခ်ထားတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေသဒဏ္ကို မဖ်က္တဲ့အတြက္ ၇ ႏွစ္က မေရာက္ဘူး။ မေရာက္ပဲနဲ့ အခုေတာ့ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အမိန့္ထြက္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူက အႏွစ္ ၂၀ ကို ေျပာင္းသြားတယ္။ အမွန္မွာက ၇ ႏွစ္ကို ေျပာင္းၿပီးေတာ့ လႊတ္ရမယ့္အစား မလႊတ္ဘဲနဲ့ ေနာက္ထပ္ ၁၃ ႏွစ္ပိုခ်လိုက္သလို ျဖစ္သြားတယ္။ အေတာ္ေလးကို တရားဥပေဒအရ နစ္နာမႈ ရွိတယ္ဗ်။ အခု ျပည္သူေတြ အစိုးရပါလို့ အမည္ခံထားတဲ့ နိုင္ငံေတာ္ သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္အေနနဲ့ ဒါကို ထိထိမိမိ ကာကြယ္ၿပီးေတာ့ ကေလးကို ျပန္လႊတ္ေပးသင့္တယ္။” တပတ္အတြင္း စီးပြားေရးသတင္းတပတ္အတြင္း စီးပြားေရးသတင္း by သူရိန္စိုး စားအုန္းဆီေဈးက်ဆင္း
စားအုန္ဆီတင္သြင္းခြင့္ကို အစိုးရက အရင္က စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တဦးတည္းကို နိုင္ငံျခားက တင္သြင္းခြင့္ျပုခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အခု လုပ္ငန္းရွင္ ၁၀ ဦးေလာက္ကို တင္သြင္းခြင့္ ျပုလိုက္လို့ စားအုန္းဆီေဈး က်ေနတယ္လို့ မနၲေလးကုန္စည္ဒိုင္က ေျပာပါတယ္။ ေဈးက်လာတဲ့ စားအုန္းဆီကို လူသံုးမ်ားလာလို့ တျခားဆီေတြပါ အေရာင္းမထိုင္းေအာင္ ေဈးခ်ေရာင္းေနၾကတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ အေရာလို့ေခၚတဲ့ ပဲဆီနဲ့ စားအုန္ဆီအေရာေဈးဟာ တပိႆာ က်ပ္ ၃၃၀၀ ကေန ၃၀၀၀ အထိ ေဈးက်သြားၿပီး ပဲဆီအသန့္ကေတာ့ က်ပ္ ၄၁၀၀ – ၄၀၀၀ ေရာင္းေနရာက အခု ၃၈၀၀ ေလာက္နဲ့သာ ေရာင္းေတာ့တယ္လို့ မနၲေလး ကုန္စည္ဒိုင္က ဆိုပါတယ္။ တျခားစားေသာက္ကုန္ေတြထဲမွာေတာ့ ၾကက္သြန္နဲ့ အာလူး အေရာင္းအဝယ္ျဖစ္ၿပီး က်န္ကုန္ေတြကေတာ့ အေရာင္းထိုင္းပါတယ္။ သကၤန္းပရိကၡရာဆိုင္မ်ား အလုပ္ျဖစ္ေန ဝါမဝင္ခင္ကာလနဲ့ ဝါဝင္ၿပီး ကာလေတြမွာ သကၤန္းပရိကၡရာဆိုင္ေတြ အလုပ္ျဖစ္ေနၾကၿပီး အဲဒီသကၤန္းေတြဟာ ေက်ာင္းျပန္သကၤန္းေတြ ျဖစ္ေနတယ္လို့ မနၲေလးသားတဦးက ေျပာပါတယ္။ အလႉရွင္ လႉလိုက္တဲ့သကၤန္းကို မူရင္းသကၤန္းတိုက္မွာပဲ ေအာက္ေဈးနဲ့ ျပန္ေရာင္းတဲ့ ေက်ာင္းျပန္သကၤန္းလို့ ဆိုပါတယ္။ ဓာတ္ဆီေဈး ဓာတ္ဆီကေတာ့ တဂါလန္ ၄၆၀၀ ေလာက္ေဈးရွိၿပီး ၉၀ လို့ေခၚတဲ့ တရုတ္ဓာတ္ဆီဟာ ၄၄၀၀၊ ၄၂၀၀ ေလာက္အထိ မနၲေလးမွာ ေဈးက်သြားပါတယ္။ တဂါလန္ ၂၅၀၀ က်ပ္နဲ့ ဆိုင္ေတြမွာ ေရာင္းေပးေနတဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံထုတ္ဆီကေတာ့ ေမွာင္ခိုေဈး ၃၈၀၀၊ ၃၉၀၀ က်ပ္ ေဈးေလာက္ ေပါက္ပါတယ္။ စားေသာက္ကုန္မ်ား ျမန္မာဘက္မတင္ပို့ရန္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အာဏာပိုင္မ်ား အမိန့္ထုတ္ ဘဂၤလားေဒရွ့္ – ျမန္မာ နယ္စပ္ တကၠနာဆိပ္ကမ္းမွာေတာ့ ၾကက္သြန္နီ၊ အာလူး အစရွိတဲ့ စားေသာက္ကုန္ေတြ ျမန္မာဘက္ကို မတင္ပို့ဖို့ အမိန့္ထုတ္ထားၿပီး ဖမ္းဆီးမႈေတြလည္း ရွိေနတယ္လို့ ကုန္သည္တဦးက ေျပာပါတယ္။ မြတ္စလင္ဘာသာေရးပြဲ ဥပုသ္လရာသီ နီးလာတာေၾကာင့္ ဘဂၤလားနယ္စပ္မွာ စားေသာက္ကုန္ ျပတ္လပ္မွာကို စိုးရိပ္လို့ ဘဂၤလားေဒရွ့္ အာဏာပိုင္ေတြက ျမန္မာဘက္ကိုမတင္ပို့ဖို့ ဒီလ ၁၄ ရက္ေန့က အမိန့္ ထုတ္ျပန္ထားတာလို့ ဆိ္ဳပါတယ္။ မိုးရာသီ လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္း ျပတ္ေတာက္မႈေၾကာင့္ စားေသာက္ကုန္ ရွားပါးမႈေၾကာင့္ ဘဂၤလာေဒ့ခ်္နိုင္ငံက စားေသာက္ကုန္တခ်ိဳ့ကို ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာနဲ့ ဘူးသီးေတာင္ၿမို့ေတြက အားထားေနရတာပါ။ ဒီကေန့ ဘဂၤလားေဒရွ့္-ျမန္မာ ေငြလဲနႈန္းကေတာ့ တတာကာကို ၁၀ က်ပ္ ၃၅ ျပား ေဈးေပါက္ပါတယ္ အစိုးရသစ္လက္ထက္ လူ့အခြင့္အေရး တိုးတက္မႈမရွိဟု အာရွလူ့အခြင့္အေရးအဖြဲ့ ေျပာအစိုးရသစ္လက္ထက္ လူ့အခြင့္အေရး တိုးတက္မႈမရွိဟု အာရွလူ့အခြင့္အေရးအဖြဲ့ ေျပာ by ေအးနိုင္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ အရင္တပ္မေတာ္ အစိုးရ ကာလကလိုပဲ လူ့အခြင့္အေရး တိုးတက္လာျခင္းမရွိဘူးလို့ အာရွလူ့အခြင့္အေရးအဖြဲ့က ေျပာပါတယ္။
အာရွလူ့အခြင့္အေရးအဖြဲ့ ေျပာခြင့္ရသူ ဦးမင္းလြင္ဦးကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရသစ္ကာလနဲ့ တပ္မေတာ္အစိုးရ လက္ထပ္တုန္းကနဲ့ေပါ့ေနာ္ လူ့အခြင့္အေရးအေျခအေနကို ႏွိဳင္းယွဉ္ျပပါလား။ တိုးတက္လာတာ ေတြ႕ရလား။ “ဒီ အစိုးရသစ္ တက္လာၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ လူ့အခြင့္အေရး အေျခအေနက တိုးတက္လာသလားလို့ ေမးရင္ေတာ့ မတိုးတက္လာဘူး အရင္အတိုင္းပဲ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ဥစၥာေတြ ရွိေနတယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းလာေအာင္ ေဆာင္ရြက္မႈ မရွိေသးဘူးလို့ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို့လဲဆိုေတာ့ ဥပမာအားျဖင့္ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ့ အခြင့္အေရးေတြနဲ့ ဆိ္ဳင္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြ ရွိေနတယ္။ အဓမၼ ကေလးစစ္သားအျဖစ္ စုေဆာင္းျခင္း ခံေနရတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြ ရွိေနတယ္။ အဓမၼလုပ္အားေပးခံေနရတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြ ရွိေနတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ေပၚတာဆြဲတာေတြ၊ ရြာသူရြာသားေတြကိ္ဳ ႏွိပ္စက္ညႇဉ္းပန္းတာေတြ အစ ရွိသျဖင့္ ေန့စဉ္ ေန့တိုင္း က်ေနာ္တို့ ၾကားသိေနရတာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြကို ထိေရာက္စြာ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးနိုင္ျခင္း မရွိေသးဘူး ဆိုတာလည္း က်ေနာ္တို့ ေတြ႕ရတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ကေလးစစ္သားေတြနဲ့ ပတ္သက္လို့ အိုင္အယ္လ္အိုကို တိုင္တန္းတဲ့ အမႈေတြ ပိုမိုမ်ားျပားလာတယ္။ အိုင္အယ္လ္အိုကေနၿပီးေတာ့ လိုက္လံၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေပးလို့ ျပန္ေရာက္လာတဲ့ ကေလးေတြ တခ်ိဳ့လည္း ျပန္လည္ အဖမ္းခံရတယ္ ဆိုတာေတြကို က်ေနာ္တို့ ၾကားသိေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တိုးတက္မႈ မရွိဘူးလို့ က်ေနာ္တို့က ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်။” အိုင္စီအာစီလိုအဖြဲ့ကို လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ေလာက္က ပိတ္ပင္ထားတာ အခု အစပ်ိဳးၿပီးေတာ့ အစိုးရသစ္ကေနၿပီးေတာ့ လက္ခံတာ ေတြ႕ရတယ္။ အဲဒါကေရာ တိုးတက္မႈ မဟုတ္ဘူးလား။ “အိုင္စီအာစီက အခု အက်ဉ္းေထာင္ေတြအတြင္းကို ဝင္ေရာက္နိုင္တယ္ ဆိုတာက ေသာက္ေရသန့္ ရဖို့ ကိစၥ၊ စားဖိုေဆာင္ဝင္ေရာက္ စစ္ေဆးစီရင္တဲ့ ကိစၥ ဒီေလာက္အထိပဲ သူတို့ လုပ္နိုင္ပါေသးတယ္။ တကယ့္ အက်ဉ္းသားေတြ ရင္ဆိုင္ ၾကံုေတြ႕ေနရတဲ့ ေဆးဝါးကုသမႈနဲ့ဆိုင္တဲ့ လိုအပ္မႈေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အက်ဉ္းေထာင္အတြင္းမွာ တကယ္ ဆရာဝန္နဲ့ အက်ဉ္းသားေတြနဲ့ မ်ွမ်ွတတ ရွိမႈ မရွိမႈ စတဲ့ အေျခခံအခ်က္အလက္ေတြ စစ္ေဆးနိုင္ဖို့အထိေတာင္မွ သူတို့ အေနနဲ့ မေဆာင္ရြက္နိုင္ေသးဘူးဆိုတာ က်ေနာ္တို့ ေတြ႕ရတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း က်ေနာ္တို့ အိုင္စီအာစီနဲ့ အခုလိုမ်ိဳး အစပ်ိဳးဝင္ေရာက္နိုင္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ က်ေနာ္က ေကာင္းတယ္လို့ေတာ့ ေျပာခ်င္ပါတယ္။” အက်ဉ္းသားေတြရဲ့ ေနေရးထိုင္ေရး စားေရးေသာက္ေရးေတြ အခြင့္အလမ္းေတြ ကေရာ ဘယ္လိုမ်ိဳး ျမင္ပါသလဲ။ “က်ေနာ္တို့ အက်ဉ္းေထာင္ေတြအတြင္းမွာ ဒီ အစိုးရကေနၿပီးေတာ့ သတ္မွတ္ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ အက်ဉ္းသားေတြအတြက္ လိုအပ္တဲ့ ရိကၡာကို အျပည့္အဝ မရဘူး ဆိုတာကို က်ေနာ္တို့ သိရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီအက်ဉ္းသားေတြကို ေစာင့္ေရွာက္ေက်ြးေမြးဖို့အတြက္ကို ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနကေနၿပီးေတာ့ ေငြေၾကးသတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ ခ်ေပးတဲ့ အခါမွာလည္း လံုေလာက္မႈ မရွိဘူး ဆိုတာေတြက ၿပီးခဲ့တဲ့ လေတြအတြင္းက အက်ဉ္းေထာင္ေတြ အတြင္းမွာ အစာငတ္ခံ ဆႏၵျပတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကေနၿပီးေတာ့ သက္ေသခံေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အက်ဉ္းေထာင္ေတြရဲ့ လက္ရွိအေျခအေနက ေကာင္းမလာဘဲနဲ့ ဆိုးသည္ထက္ ဆိုးေနတယ္လို့ေတာ့ က်ေနာ္တို့ ေျပာခ်င္ပါတယ္။” ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္း တပတ္ႏွစ္ပတ္အတြင္းမွာ ခ်င္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကေနၿပီး ျပည္ပမီဒီယာ ေရဒီယိုေတြနဲ့ မေျပာဖို့ ဆိုၿပီးေတာ့ ပိတ္ပင္ကန့္သတ္တာ ေတြ႕ရတယ္။ အခု ရက္ပိုင္းမွာေတာ့ ကရင္ျပည္နယ္ထဲမွာ အလားတူ ကန့္သတ္တာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီျဖစ္စဉ္နဲ့ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာရဲ့ နိုင္ငံေရးပါတီေတြရဲ့ လြတ္လပ္ခြင့္ကေရာ ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာအထိ ျမင္ရလဲ။ “က်ေနာ္တို့ ဒီ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒပါ အခ်က္အလက္ေတြအတိုင္း ဖြဲ့စည္းထားတဲ့ အစိုးရက က်ေနာ္တို့ ပထမဦးဆံုးတုန္းကေတာ့ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္တဲ့ သဏၭာန္ေဆာင္တယ္လို့ေတာ့ ဟန္ျပ ေျပာလို့ ရတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရသစ္ေရြးခ်ယ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ ေအာက္ေျခ အဖြဲ့အစည္းေတြကို ျပန္လည္ဖြဲ့စည္းတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို့ အရင္ တပါတီ အာဏာရွင္စနစ္ကအတိုင္းပဲ ဒီၾကံ့ဖြံ့ပါတီ အနိုင္ရဖို့ရယ္၊ အဲဒီလူေတြနဲ့ အေျခခံ ဖြဲ့စည္းတာေတြရယ္ က်ေနာ္တို့ ေတြ႕လာတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီ ဗဟိုကေနၿပီးေတာ့ ခ်ုပ္ကိုင္မႈ အာဏာအဆင့္ဆင့္ကလည္း ျပည္နယ္ေတြကို ခြဲေဝေပးထားတာ မရွိဘဲနဲ့ ျပည္နယ္ေတြရဲ့ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ေတြကိုပါ ကန့္သတ္ေဆာင္ရြက္လာတယ္ ဆိုတာ က်ေနာ္တို့ ေတြ႕ရတယ္။ ဒါေတြကေတာ့ က်ေနာ္တို့ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒမွာ ထည့္ေရးထားတာေတြနဲ့ ဒီ အစိုးရကိုယ္တိုင္ လိုက္နာက်င့္သံုးတာေတြနဲ့က တလြဲေတြ ျဖစ္ေနတယ္ ဆိုတာကို က်ေနာ္တို့ ျမင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ့ဝင္ လူေတြကိ္ဳ နိုင္ငံျခားမီဒီယာေတြနဲ့ အင္တာဗ်ူးမလုပ္ဖို့အတြက္ တားျမစ္ေနတယ္ ဆိုတာကေတာ့ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုပိုင္ခြင့္ကိ္ဳ အတိအလင္း တားျမစ္ပိတ္ပင္တယ္လို့ပဲ က်ေနာ့္အေနနဲ့ ေျပာခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်။” အစိုးရသစ္လက္ထပ္မွာ အရင္တပ္မေတာ္အစိုးလက္ထပ္တုန္းက အာဆီယံမွာ ဝင္ေရာက္သေဘာတူညီခဲ့တဲ့ အာဆီယံ charter ကေရာ ဒီ ျမန္မာအစိုးရကို လူ့အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ေဘာင္က်ဉ္းသထက္ က်ဉ္းသြားေအာင္ ေဆာင္က်ဉ္းေပးနိုင္မယ္ မဟုတ္ဘူးလား။ “အာဆီယံ လူ့အခြင့္အေရး charter မွာ လူ့အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို့အတြက္ ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုတဲ့ တိက်တဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြ က်ေနာ္တို့ ပါဝင္ထားတာ မေတြ႕ရေသးပါဘူး။ လူ့အခြင့္အေရးအဖြဲ့ကို ဖြဲ့စည္းမယ္ဆိုတာ တခုနဲ့တင္ လံုေလာက္တယ္လို့ေတာ့ က်ေနာ္တို့ ေျပာလို့ မရဘူး။ အာဆီယံလူ့အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္အဖြဲ့ ဖြဲ့ၿပီးလို့ရွိရင္ ေဒသတြင္းမွာ ရွိတဲ့ နိုင္ငံေတြရဲ့ လူ့အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈကို ဘယ္လို စံုစမ္းမယ္ အေရးယူမယ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လို ျပင္းထန္စြာသတိေပးမယ္ဆိုတာေတြ ပါမွသာ က်ေနာ္တို့က အာဆီယံ လူ့အခြင့္အေရး charter ကို အာရွနိုင္ငံေတြအတြက္ အက်ိဳးျပုတဲ့ charter တခု ျဖစ္တယ္လို့ က်ေနာ္တို့ ေျပာနိုင္မွာျဖစ္တယ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာကေတာ့ ဘာမွ ထိေရာက္စြာေဆာင္ရြက္နိုင္တဲ့ ကိစၥရပ္တခု မဟုတ္ဘူးဆိုတာကိုပဲ က်ေနာ္တို့ ျမင္ပါတယ္ခင္ဗ်။” မီးေလာင္ေသဆံုးသည့္ အဖြားအိုကိစၥ မေျဖရွင္းေပးသည့္အတြက္ ရြာသားမ်ား မေက်နပ္မီးေလာင္ေသဆံုးသည့္ အဖြားအိုကိစၥ မေျဖရွင္းေပးသည့္အတြက္ ရြာသားမ်ား မေက်နပ္ by ေအးနိုင္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ေရႊဘိုခရိုင္ ေရႊဘိုၿမို့နယ္ထဲက သီလံုးစံျပေက်းရြာမွာ အသက္ ၈၃ ႏွစ္အရြယ္အဖြားအို ေဒၚသိန္းရီဟာ ဒီလဆန္း (၃) ရက္ေန့က အိမ္မွာ မီးေလာင္ဒဏ္ရာနဲ့ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ ဒီေသဆံုးမႈဟာ အဖြားရဲ့ေျမးက ဓာတ္ဆီေလာင္းမီးရွိဳ့တာလို့ ရြာသားေတြက ယူဆၿပီး ေက်းရြာအုပ္ခ်ုပ္ေရးမႉးနဲ့ ရဲကအေရးမယူတဲ့အေပၚ မေက်မနပ္ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ ဒီလ ၃ ရက္ေန့ ည ခုႏွစ္နာရီခန့္ မီးေလာင္မႈကို ေဘးအိမ္ေတြက သိလို့ ၿငိမ္းသတ္နိုင္ေပမယ့္ နာရီပိုင္းေလာက္အၾကာမွာ မီးေလာင္ဒဏ္ရာေတြရတဲ့ အဖြားဟာ ေနာက္ေန့ မနက္ ၂ နာရီေလာက္မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။ သူ့ေျမး ကိုလွိဳင္ဝင္းက သူ့ကိုေခါင္းကေန ဓာတ္ဆီေလာင္းခ် မီးရွိဳ့လိုက္တာလို့ အဖြားက မေသခင္မွာ ရြာသားေတြကို ေျပာခဲ့သလို ကိုလွိဳင္ဝင္းကို ရဲကဖမ္းသြားၿပီဆိုမွ အသက္ထြက္သြားတယ္လို့ ရြာခံ အမ်ိဳးသမီးတဦးက ေျပာပါတယ္။ အေလာင္းကို ၁၁ နာရီေလာက္မွာ သျဂႌုဟ္ၿပီးမွ ေက်းရြာအုပ္ခ်ုပ္ေရးမႉးက ဒီအဖြားဟာ အနာႀကီးေရာဂါရွိလို့ ဓာတ္ဆီနဲ့အရက္ပ်ံေရာၿပီး လိမ္းရာက ေဆးလိပ္ဖြာလိုက္လို့ မီးကူးစက္ေလာင္သြားတာလို့ ေျဖဆိုၿပီးတဲ့ေနာက္ ကိုလွိဳင္ဝင္း ျပန္လြတ္လာပါတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ ရြာသူအမ်ိဳးသမီးတဦးက “အဖြားႀကီးကို ဓာတ္ဆီနဲ့ ေခါင္းကေန ေလာင္းခ်ၿပီးေတာ့ ေအာက္ကေန ဂတ္စ္မီးခ်စ္နဲ့ တင္ရွိဳ့လိုက္တာေပါ့။ အဲဒီလို တင္ရွိဳ့ေတာ့ အဖြားႀကီးက ေလာင္သြားတာ။ တိုင္မွာ တိုင္မွာနဲ့ ဆိုၿပီးေတာ့ ေဘးကလူေတြ ဝိုင္းျငွိမ္းၾကတာေပါ့ဗ်ာ။ ေစာင္နဲ့ ေရစြတ္ အုပ္လိုက္ေတာ့မွ ၿငိ္မ္းသြားတာ။ ဝိုင္းၿပီး လုပ္ရာကိုင္ရာကေနၿပီးေတာ့ အဖြားႀကီးက မနက္ ၂ နာရီထိုးေလာက္ ေရာက္ေတာ့ လွိဳင္ဝင္းကို ဖမ္းသြားၿပီဆိုမွ အဖြားႀကီးက အသက္ထြက္သြားတာ သူက။ အဲဒီက်မွ လူေတြက အေလာင္းကို တခါတည္း ျပင္ဆင္ၿပီးေတာ့ သူတို့ ေန့ ၁၁ နာရီ ထိုးေလာက္ကို မီးသျဂႌုဟ္လိုက္တယ္။ ဘယ္ရဲမွလည္း လာမၾကည့္ရဘူး” လို့ ေျပာပါတယ္။ ေဆးလိမ္းတဲ့ ဓာတ္ဆီဟာ ဒီေလာက္မီးေလာင္စရာ အေၾကာင္းမရွိဘူးလို့ ရြာသားေတြက အခိုင္အမာ တြက္ခ်က္ေနၾကၿပီး အဖြားကို ေခါင္းကေန ဓာတ္ဆီေလာင္းၿပီးမီးရွိဳ့ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီမီးေလာင္မႈကို ရဲက လာေရာက္မစစ္ေဆးတဲ့အေပၚ ရြာသားေတြက အျပစ္ဖို့ ေနၾကပါတယ္။ မီးၿငိမ္းသတ္တဲ့ ေဒသခံေတြက ကိုလွိဳင္ဝင္းရဲ့ အရင္က အဖြားအိုကို မီးရွိဳ့မယ္လို့ ေျပာဆိုႀကိမ္းေမာင္ေျပာဆိုမႈေတြနဲ့ တကယ္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္ကို ေထာက္ျပၿပီး ဒီျဖစ္ရပ္ဟာ လူေသမႈ၊ လူသတ္မႈေတြနဲ့ ကိုလွိဳင္ဝင္းကို စြဲဆိုစစ္ေဆးအေရးယူေစခ်င္ၾကပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ကိုသန္းတင္ က်န္းမာေရးစိုးရိမ္ရႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ကိုသန္းတင္ က်န္းမာေရးစိုးရိမ္ရ by လင္းသန္႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြ အက်ဥ္းေထာင္တြင္ ေထာင္ဒဏ္ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာ္ က်ခံေနရေသာ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္သူ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ကိုသန္းတင္ (ေခၚ) ႀကီးသန္းသည္ အစာအိမ္ေသြးေၾကာေပါက္ ေ၀ဒနာခံစားရ၍ ေဆးရံုတင္ ထားရေၾကာင္း စံုစမ္းသိရွိရသည္။ “အခု ေဆးရံုမွာ ေသြး ၅ ပုလင္း သြင္းထားရတယ္လို႔ သိရတယ္။ ဒီမနက္ပဲ ေလယာဥ္နဲ႔ စစ္ေတြကို လုိက္သြားတယ္” ဟု ကိုသန္းတင္၏ မိသားစု၀င္တဦးက ဧရာ၀တီကုိ ေျပာသည္။ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ကိုသန္းတင္၏ ညီမျဖစ္သူ မသန္းသန္းေဌးသည္ အစ္ကုိ၏ က်န္းမာေရး အေျခအေနကုိ ၾကားသိရၿပီး ယမန္ေန႔က ေလယာဥ္ျဖင့္ အေရးေပၚသြားရန္ စီစဥ္ခဲ့ေသာ္လည္း ရာသီဥတုဆုိးရြားေနသျဖင့္ ခရီးစဥ္ကုိ ဖ်က္ခဲ့ရသည္ဟုဆိုသည္။ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း - ျမန္မာႏိုင္ငံ (AAPP) ၏ အတြင္းေရးမႉး ကိုတိတ္ႏိုင္က “စစ္ေတြေထာင္က ကိုသန္းတင္ကို အေရးေပၚ ေဆးရံုတင္ထားရတယ္လို႔ သိရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အရမ္း စိုးရိမ္တယ္။ မိသားစု လုိက္ရတာကလည္း အရမ္းေ၀းတယ္” ဟု ေျပာသည္။ ယခုအခ်ိန္အထိ ဆရာ၀န္၊ ေဆးမႉး မရွိေသာ အက်ဥ္းေထာင္မ်ား က်န္ရွိေနေသးေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား မ်ားကို မိသားစုႏွင့္ ေ၀းလံၿပီး လမ္းခရီး ခက္ခဲသည့္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားသို႔ ပို႔ထားျခင္းသည္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ တမ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း AAPP က ဆုိထားသည္။ ထုိ႔အျပင္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအား က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအားနည္းျခင္း၊ အာဟာရ ျပည့္မီသည့္ အစားအေသာက္မ်ားကို အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္ မေကၽြးေမြးႏိုင္ျခင္း၊ အေရးေပၚ က်န္းမာေရး အေျခအေန ဆုိးရြားလာမႈမ်ား ရွိသည့္အခါ အခ်ိန္မီ ကုသေပးႏိုင္မႈ အားနည္းျခင္းမ်ား ယခုအစုိးရသစ္ လက္ထက္တြင္ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္ဟုလည္း AAPP က ေထာက္ျပသည္။ ထုိ႔သုိ႔ေသာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအတြင္းသုိ႔ ႏိုင္ငံတကာ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔ (ICRC) ကုိ ျပန္လည္ ၀င္ေရာက္ ေတြ႔ဆံုကူညီခြင့္ ေပးရန္လုိသည္ဟု ဆုိသည္။ “ဟုိတေလာက ICRC ကို ေထာင္တခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေရနဲ႔ မိလႅာ ေကာင္းဖုိ႔ ၀င္ခြင့္ေပးလိုက္တာကလည္း ႏုိင္ငံတကာ ဖိအားေတြ ရွိေနေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအရ အသံုးခ်တဲ့အေနနဲ႔ စတိ သေဘာ ၀င္ခြင့္ေပးလိုုက္တာ။ တကယ္ထိေရာက္တဲ့ အရင္ကလုိ အေျခအေနမ်ိဳးထိ ျပန္ခြင့္ျပဳသင့္တယ္” ဟု ကိုတိတ္ႏိုင္က ေျပာသည္။ AAPP ၏ ဇူလိုင္လ ၂ ရက္ေန႔ထုတ္ စာရင္းအရ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားရွိ က်န္းမာေရး မေကာင္းသည့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား စုစုေပါင္းမွာ ကိုသန္းတင္အျပင္ ၁၅၅ ဦးရွိသည္ဟု သိရသည္။ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္သူ ကိုသန္းတင္ (ႀကီးသန္း) သည္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေရႊ၀ါေရာင္ သံဃာ့ လႈပ္ရွားမႈ မတုိင္မီ ကိုမင္းကိုႏိုင္၊ ကိုကိုိႀကီး၊ ကိုေဌးႂကြယ္၊ ကိုမင္းေဇယ်ာ စသည့္ တျခား ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ မ်ားႏွင့္အတူ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ လမ္းေလွ်ာက္ၿပီး ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းေရးအတြက္ ဆႏၵျပ ခဲ့ၿပီးေနာက္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ တြင္ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရကာ အီလက္ထရြန္းနစ္ အက္ဥပေဒျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၆၅ ႏွစ္ ၆ လ ခ်မွတ္ခံထားရသူျဖစ္သည္။ ခါး႐ိုးအက္သျဖင့္ ကိုေနမ်ဳိးဇင္ တရား႐ံုး မထုတ္ႏုိင္ခါး႐ိုးအက္သျဖင့္ ကိုေနမ်ဳိးဇင္ တရား႐ံုး မထုတ္ႏုိင္ by သဲသဲ နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ အင္းစိန္ေထာင္ထဲ၌ အမႈဆုိင္ေနရသည့္ ေသြးလႉဒါန္းေရးအဖြဲ႔မွ ဗိုလ္ႀကီးေဟာင္း ေနမ်ဳိးဇင္မွာ ေခ်ာ္လဲခဲ့ရာမွ ခါးဆစ္႐ိုးအက္သည့္ ဒဏ္ရာေၾကာင့္ တရား႐ံုးထုတ္သို႔ မလာေရာက္ႏိုင္ေၾကာင္း ဇနီးသည္ႏွင့္ ေရွ႕ေန အဆိုအရ သိရသည္။
အင္းစိန္ အထူးတရား႐ံုးတြင္ ၾကာသပေတးေန႔တိုင္း စစ္ေဆးေနစဥ္ ခါးဆစ္႐ိုး အက္သည့္ေနရာ နာက်င္ကာ မရပ္ႏိုင္၊ မထုိင္ႏိုင္ ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္ ႐ံုးခ်ိန္းမွစ၍ တရား႐ံုးထုတ္ မလာႏိုင္ေတာ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ “ေနာက္ဆံုး ေတြ႔ခဲ့ရတာက ၇ ရက္ေန႔ ႐ံုးခ်ိန္းမွာပါ။ ထမင္းစားခ်ိန္ ထမင္းသြားေကြ်းေတာ့ မထုိင္ႏိုင္လို႔ ပက္လက္ကေလး ေနေနတယ္။ ေထာင္ေဆး႐ံု တက္ေနေပမယ့္ သူ႔ေရာဂါက သက္သာ မလာဘူး။ ေသခ်ာမကုရင္ ေအာက္ပိုင္းေသတဲ့အထိ ျဖစ္သြားႏုိင္တယ္ ဆိုေတာ့ အရမ္းစိုးရိမ္တယ္’’ ဟု ကိုေနမ်ဳိးဇင္၏ ဇနီး မဇင္မ်ဳိးေမာ္က မဇၥိ်မကို ေျပာသည္။ ေထာင္ဝင္စာပါ ထြက္မေတြ႔ႏိုင္ေတာ့ဟု ဆုိသည္။ ေထာင္ေဆး႐ံုတြင္ ဓာတ္မွန္႐ိုက္ခဲ့ရာ ခါး႐ိုးနံပါတ္ ၅ အဆစ္အက္ေၾကာင္း သိရေသာ္လည္း အေသးစိတ္အတြက္ CT scan ႐ိုက္ရန္ႏွင့္ ကြ်မ္းက်င္ဆရာဝန္ျဖင့္ ကုသရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေထာင္ဆရာဝန္က ေျပာျပသည္ဟု ဇူလိုင္ ၇ ရက္ေန႔ ႐ံုးထုတ္စဥ္ ကိုေနမ်ဳိးဇင္ကဆိုသည္။ ေရာဂါမသက္သာသျဖင့္ ျပင္ပတြင္ ေဆးကုသခြင့္ရရန္ တရား႐ံုးသို႔ အာမခံ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ရာ ဇူလိုင္ ၁၄ ရက္တြင္ ပယ္ခ်ခံခဲ့ရသည္။ လိုအပ္သည့္ လူနာေဆးမွတ္တမ္းအား ေထာင္ေဆး႐ံုက ထုတ္မေပး သျဖင့္ အာမခံ မရခဲ့ေၾကာင္း ေရွ႕ေန ဦးလွမ်ဳိးျမင့္က ေျပာသည္။ “ႏိုင္ငံေရးအမႈ မဟုတ္သူေတြကိုေတာ့ ေဆးမွတ္တမ္း ထုတ္ေပးတာ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ေနရတယ္။ ေဆးမွတ္တမ္း မရလို႔ ေထာင္ဆရာဝန္ကို ႐ံုးေတာ္မွာ သက္ေသသြင္းဖုိ႔ ေလွ်ာက္တာလည္း တရား႐ံုးက လက္မခံဘူး။ ဒါ ဥပေဒ ေၾကာင္းအရ ဘယ္လိုမွ မမွ်တဘူး” ဟု သူက ဆုိသည္။ ျပင္ပတြင္ ေဆးကုႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း အသနားခံစာအား ေထာင္အတြင္း ေပးပို႔ေနသည့္ ေဆးစာျဖင့္ တြဲကာ အက်ဥ္းဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမႉးထံ ၾကာသပေတးေန႔တြင္ ေပးပို႔ခဲ့ေသးသည္။ ဧၿပီ ၂ ရက္တြင္ ကိုေနမ်ဳိးဇင္ ဖမ္းဆီးခံရကာ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေစလိုေၾကာင္း သူငယ္ခ်င္းထံ စာေရးခဲ့သည္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ အာမခံ မရသည့္ အီလက္ထေရာနစ္ ပုဒ္မ ၃၃ ျဖင့္ တရားစြဲထားသည္။ ၃၅ ႏွစ္အရြယ္ ဗိုလ္ၾကီးေဟာင္း ေနမ်ဳိးဇင္မွာ တပ္မေတာ္တြင္ ၁ဝ ႏွစ္နီးပါး တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး၊ ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္တြင္ တပ္မွ ထြက္ခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ NLD လူငယ္မ်ား ပါဝင္သည့္ ေသြးကူညီေရးႏွင့္ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ား၌ တက္ၾကြစြာ ပါဝင္လုပ္ကိုင္ခဲ့သလို ေလေဘးသင့္ ကူညီေရးမ်ားႏွင့္ အျခား လူမႈကူညီေရးမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ ၆၅ႏွစ္ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံထားရသူ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား စစ္ေတြ ေဆးရံုၾကီးတြင္ တင္ထားရ၆၅ႏွစ္ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံထားရသူ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား စစ္ေတြ ေဆးရံုၾကီးတြင္ တင္ထားရ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ၆၅ ႏွစ္ ေထာင္ဒဏ္ ခ်မွတ္ခံထားရသူ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ကိုၾကည္သန္းကို အခုအခါ စစ္ေတြေဆးရံုၾကီးတြင္ အတြင္းလူနာ အျဖစ္ တင္ထားရေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။
သူ၏ လုပ္ေဖၚကိုင္ဘက္ တစ္ဦးက နိရဥၥရာသုိ႕ ယခုကဲ့သို႕ ေျပာသည္။ သူ႕ကို ဒီလ ၁၇ ရက္ေန႕က စစ္ေတြေဆးရံုကို တင္ထားရပါတယ္။ သူက နမိုးနီးယား ေသြးေၾကာ ေပါက္တဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ အခု အခ်ိန္ထိ ေသြး (၅) ပုလင္းသြင္းထားရျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုိၾကည္သန္းရဲ႕ လက္ရွိေရာဂါ အေျခအေနကိုလည္းသူက ယခုကဲ့သို႕ ဆက္ေျပာသည္။ သူက်န္းမာေရးက အခုေဆးရံုကို ေရာက္ေနေတာ့ စိုးရိမ္စရာေတာ့ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ရာသီ ဥတု ဆိုးရြားေနတဲ့အတြက္ ေထာင္ထဲကို ျပန္ပို႕ရင္ေတာ့ အေျခအေန ပိုဆိုးရြားသြားႏိုင္ပါတယ္။ အခုလည္း အေျခအေနဆိုုးရြားလာျပီးမွ ေဆးရံုတက္ေရာက္ ကုသခြင့္ရတာဟာ ၀မ္းနည္းစရာ ျဖစ္ပါတယ္ ဟု သူက ေျပာသည္။ ကုိၾကည္သန္းမွာမွာ ၈၈ ေက်ာင္သား ေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦး ျဖစ္ျပီး ရန္ကုန္ သာေကတ ၁၀ ရပ္ကြက္မွ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ပါ၀င္ ပတ္သက္မူေၾကာင့္ ေထာင္ ၆၅ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံထားရသူ ျဖစ္သည္။ ကိုၾကည္သန္း၏ ညီမ ျဖစ္သူမွာ ရန္ကုန္မွာ စစ္ေတြသို႕ လာရန္ စီစဥ္ေနေသာ္လည္း ရာသီဥတု ဆိုးရြားေနမူေၾကာင့္ မလာေရာက္ႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။ " သူညီမက ဒီေန႕ေရာက္မယ္လို႕ ၾကားရပါတယ္။ သူလည္း မိသားစုေတြနဲ႕ ေတြ႕ခ်င္ေနပံုရပါတယ္။" ဟု ေျပာသည္။ ကိုၾကည္သန္း တက္ေရာက္ ေဆးကုသရာ စစ္ေတြ ေဆးရံုၾကီးတြင္ ရဲသား အေစာင့္အၾကပ္ အမ်ားအျပားလည္း ခ်ထားေၾကာင္း သိရသည္။ မြန္ျပည္နယ္ရွိ ရာဘာၿခံမ်ား အစိုးရစစ္တပ္ အဓမၼသိမ္းမြန္ျပည္နယ္ရွိ ရာဘာၿခံမ်ား အစိုးရစစ္တပ္ အဓမၼသိမ္း by ခင္ဦးသာ မြန္ျပည္နယ္အတြင္း ေရးၿမိဳ႕နယ္အနီးရွိ ကၽြဲသုံးညီမ ကၽြန္းေပၚမွ ရာဘာၿခံ ဧက ၃၀၀၀ ေက်ာ္အား အစိုးရ၏ ေဒသခံစစ္တပ္က ေလ်ာ္ေၾကး တစုံတရာမေပးဘဲ အဓၶမသိမ္းယူ လိုက္ေၾကာင္း သိရသည္။ ကၽြဲသုံးညီမ (အေရွ႕၊ အေနာက္)၊ မင္းသား စသည့္ ေက်းရြာမ်ားရွိ ေဒသခံမ်ား၏ ရာဘာၿခံမ်ားအား နယ္ေျမခံ ေရတပ္၏ တပ္ရင္း ၄၃ က သိမ္းပိုက္လိုက္၍ ေဒသခံမ်ားအတြက္ အလုပ္အကိုင္ရွားပါး သြားျခင္းေၾကာင့္ အိမ္ေထာင္စု ၂၀ ေက်ာ္သည္ ထိုင္းႏိုင္ငံဘက္ အျခမ္းသို႔ မၾကာခင္က ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ရေၾကာင္း ထိုင္းႏိုင္ငံ အေျခစိုက္၊ မြန္ျပည္ လူ႔အခြင့္အေရး ေဖာင္ေဒးရွင္း အဖြဲ႔ တာ၀န္ခံ ကိုႏိုင္ဦးမြန္က ဧရာ၀တီကို ေျပာသည္။ “ကၽြဲသုံးညီမ ကၽြန္းေပၚက ဧက ၃၀၀၀ ေက်ာ္ကို ၿပီးခဲ့တဲ့လေတြကပဲ အၿပီး သိမ္းယူလိုက္ပါတယ္။ အလုပ္ေတြ မရွိေတာ့တဲ့ အတြက္ စိတ္ဓာတ္က်ၿပီး ေနရပ္စြန္႔ခြာသူေတြ မ်ားလာတယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။ မြန္ျပည္နယ္ရွိ လူဦးေရ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ရာဘာစိုက္ပ်ဳိးျခင္းျဖင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း ၾကေၾကာင္း၊ ယခုအခါ ရာဘာ ၿခံမ်ားအား အစိုးရ စစ္တပ္က ဆက္တိုက္သိမ္းယူ ေနေၾကာင္း၊ ထိုေဒသမ်ားသည္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲၿပီး တျခား ေဒသမွ ဧည့္သည္မ်ား ၀င္ထြက္သြားလာမႈကို စစ္တပ္က ထိန္းခ်ဳပ္ထား၍ ေဒသခံမ်ား၏ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရမႈ ကိစၥမ်ားအား သိရွိသူ နည္းပါးေၾကာင္းလည္း ၎က ရွင္းျပသည္။ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕နယ္ အပါအ၀င္ သံျဖဴဇရပ္၊ မုဒုံ၊ က်ဳိက္မေရာ၊ ေရး စသည့္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားရွိ ရာဘာၿခံမ်ားကို ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္မွ စတင္သိမ္းယူေနၿပီး ယေန႔အထိ ဧကတေသာင္းေက်ာ္ ရွိၿပီဟု ေဒသခံမ်ားက ဆိုသည္။ မုဒုံၿမိဳ႕နယ္မွ ရာဘာၿခံ ပိုင္ရွင္တဦးကလည္း “က်ေနာ္တို႔ ရာဘာခင္းေပၚမွာ တပ္ေျမ မက်ဴးေက်ာ္ရလို႔ ေရးထားတဲ့ တိုင္ေတြ လာစိုက္တယ္။ အဲဒီလို စိုက္လိုက္ေတာ့ ကိုယ္ပိုင္တဲ့ ရာဘာခင္းမွာ ရာဘာေစး သြားျခစ္ရင္ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရတယ္” ဟု ဆိုသည္။ ေဒသခံမ်ား၏ ရာဘာၿခံမ်ား၌ ယခုအခါ စစ္တပ္ႏွင့္နီးစပ္သည့္ အလုပ္သမားမ်ားကို ၀င္ေရာက္လုပ္ပိုင္ခြင့္ ျပဳထားေၾကာင္း၊ စစ္တပ္၏ လုပ္ရပ္အား ရာဘာစိုက္သူမ်ား စုေပါင္းကာ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ေဒသခံ ႏိုင္ငံေရးပါတီကို တိုင္ၾကား သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။ စစ္တပ္၏ အဓၶမ လုပ္ရပ္မ်ားအား ယခင္အစိုးရ လက္ထက္၌လည္း ႀကဳံခဲ့ရေၾကာင္း၊ ထိုကိစၥမ်ားအား ယခင္က မတားဆီးႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါ အရပ္သား အစိုးရသစ္တရပ္ႏွင့္ လႊတ္ေတာ္တို႔ ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား၏ အေျခအေနမ်ားကို ေျပာဆိုႏိုင္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း မြန္ေဒသလုံးဆိုင္ရာ ဒီမိုကေရစီ ဥကၠ႒ ဦးႏိုင္ေငြသိန္းက ေျပာသည္။ ၎က “ေမာ္လၿမိဳင္ကေန ေရးၿမိဳ႕အထိ ကားလမ္း ဟိုဘက္ ဒီဘက္ စိုက္ထားတဲ့ ရာဘာဧက ၁၃၀၀၀ ၀န္းက်င္ေလာက္ကို စစ္တပ္ပိုင္ ေျမဆိုၿပီး ၿခံစည္း႐ုိး ခတ္ထားတယ္။ စစ္တပ္အတြက္ အေဆာက္အအုံေတြ ေဆာက္လုပ္ဖို႔ သိမ္းတယ္လို႔ သိရတယ္” ဟု ဆိုသည္။ မြန္ျပည္နယ္၌ အစိုးရစစ္တပ္၏ တပ္ရင္းအေရအတြက္ မ်ားျပားလာၿပီး ေနရာေဒသ အႏွံ႔အျပားတြင္ အေျခစိုက္ လာေနေၾကာင္း၊ ထိုတပ္ရင္းမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာ အေဆာက္အုံမ်ား၊ စစ္တန္းလ်ား၊ ၀န္ထမ္းအိမ္ရာ စသည္တို႔ေဆာက္ လုပ္ရန္အတြက္ ဟုဆိုကာ ေဒသခံမ်ား၏ လယ္ေျမမ်ား၊ ရာဘာၿခံမ်ားကို အဓၶမ သိမ္းယူေနေၾကာင္း သူက ဆက္ေျပာသည္။ “စစ္တပ္ အေျခခ်ဖို႔ သိမ္းယူတာကို တားဆီးရင္လည္း ရႏိုင္မထင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေဒသခံေတြ တန္ရာတန္ေၾကး တခုခု ရေအာင္ေတာ့ အစိုးရသစ္ လက္ထက္မွာ လုပ္ေပးႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္” ဟု ဦးႏိုင္ေငြသိန္းက ဆိုသည္။ မြန္ျပည္နယ္၌ ၿမိဳ႕နယ္ ၁၀ ခုရွိၿပီး ၈ ၿမိဳ႕နယ္သည္ ရာဘာစိုက္ပ်ဳိးေရးျဖင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း ျပဳၾကေၾကာင္း၊ ရာဘာၿခံ သိမ္းယူမႈကိစၥကို နယ္ေျမခံ ေျမစာရင္းဌာနႏွင့္ စစ္တပ္တို႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ ၾကေၾကာင္း ေဒသခံမ်ား၏ အဆိုအရ သိရသည္။ ရာဘာၿခံတခု၌ ရာဘာပင္ အေရအတြက္ ၂၀၀ ႏွင့္အထက္ ရွိသည္ဟု သိရၿပီး ရာဘာတပင္လွ်င္ အနည္းဆုံးက်ပ္ ၁ ေသာင္းမွ က်ပ္ ၅ ေသာင္းအထိ တန္ေၾကးရွိေၾကာင္း မြန္သတင္းေအဂ်င္စီ၌ ေရးသားထားသည္။ အက်ယ္ခ်ဳပ္က် ဦးခင္ညြန္႔၏ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနအက်ယ္ခ်ဳပ္က် ဦးခင္ညြန္႔၏ ေနာက္ဆံုးအေျခအေန ဆိုင္းငံ့ ျပစ္ဒဏ္ႏွင့္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ေနေသာ စစ္ေထာက္လွမ္းေရး အႀကီးအကဲ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးခင္ညြန္႔က စား၀တ္ေနေရး အခက္အခဲေၾကာင့္ ဇနီးႏွင့္ သမီးအား စီးပြားလုပ္ကုိင္ႏုိင္ေရး လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ျပဳရန္ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ နီးစပ္သည့္ အသုိင္းအ၀န္းမွ သိရသည္။
ႏုိင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲမ်ားအေနျဖင့္ ၎အား တခ်ိန္က လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္၊ ရဲေဘာ္ရဲဘက္ တေယာက္အေနျဖင့္ သေဘာထားကာ လက္ရွိစား၀တ္ေနေရး အခက္အခဲကုိ စဥ္းစားေပးေစလုိေၾကာင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနမွတဆင့္ ဦးခင္ညြန္႔က ေမတၱာရပ္ခံျခင္း ျဖစ္သည္။ အသက္ ၇၀ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္ေသာ ဦးခင္ညြန္႔သည္ မိသားစု စား၀တ္ေနေရးႏွင့္ ေျမးမ်ား၏ ပညာသင္စရိတ္အတြက္ သစ္ခြပန္း တႏုိင္တပုိင္စုိက္ပ်ိဳးကာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေစ်းသုိ႔သြင္းၿပီး ေျဖရွင္းေနရေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဇနီးျဖစ္သူ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္၀င္းေရႊ ႏွင့္ သမီးျဖစ္သူ မသင္းျမတ္ျမတ္၀င္းတုိ႔အား လြတ္လပ္စြာ စီးပြားရွာခြင့္ျပဳရန္ ေမတၱာရပ္ခံျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ဦးခင္ညြန္႔က မိမိမွာ က်န္းမာေရးလည္း ခ်ိဳ႕ယြင္းေနၿပီး ဘာသာေရးလုပ္ရင္းႏွင့္ ဘ၀ေန၀င္ခ်ိန္ကုိ ျဖတ္ေက်ာ္ေနရေၾကာင္း၊ ဇနီးျဖစ္သူမွာလည္း ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕တြင္ ေနထုိင္သည့္ ၎၏ အသက္ ၉၅ ႏွစ္အရြယ္ မိခင္ႀကီးကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ရန္ ဆႏၵရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။ သားႏွစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဒု ဗုိလ္မႉးႀကီး ေဇာ္ႏုိင္ဦး၊ ေဒါက္တာ ရဲႏုိင္၀င္းႏွင့္ သားမက္ျဖစ္သူ ဦးတင္ထြဋ္တို႔မွာလည္း ယခုအခ်ိန္အထိ ေထာင္ဒဏ္က်ခံေနရဆဲျဖစ္ၿပီး ၎တုိ႔ သုံးဦးအတြက္ပါ သက္ညွာစြာ စဥ္းစားေပးရန္လည္း တင္ျပထားသည္။ ဦးခင္ညြန္႔ မိသားစု၏ လက္ရွိ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရး အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေယာက္ဖေတာ္စပ္ၿပီး အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီ အင္အားစု (NDF) ပါတီ၏ ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္သည့္ ေဒါက္တာ သန္းၿငိမ္းကုိ ဧရာ၀တီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာ ၎အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္တြင္ ေရာက္ရွိေနသည့္အတြက္ မသိရွိေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ ႏွမျဖစ္သူ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္၀င္းေရႊမွာ သစ္ခြပန္းစုိက္ပ်ိဳးရာတြင္ ၀ါသနာပါေၾကာင္း ေျပာသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ အတြင္းကလည္း ဦးခင္ညြန္႔ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ဗီဒီယုိမွတ္တမ္းတခု ထြက္ေပၚလာရာ ထုိမွတ္တမ္းထဲ၌ ရဲခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးခင္ရီက တျခားတေနရာသုိ႔ ေျပာင္းေရြ႕ရန္ ညအခ်ိန္တြင္ လာေရာက္ေခၚျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ဦးခင္ညြန္႔က ပထမပုိင္းတြင္ စိတ္ဆုိးေဒါသထြက္ေနသည့္ ပုံသ႑န္ရွိေသာ္လည္း ေနာက္ပုိင္းတြင္ စိတ္ကုိေလွ်ာ့ကာ စကားလက္ခံေျပာဆုိေနသည္ကုိလည္း ျမင္ေတြ႔ရသည္။ ထုိဗီဒီယုိ မွတ္တမ္းတြင္ ဦးခင္ညြန္႔က စီးပြားေရးလုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ခြင့္မရွိသျဖင့္ ၀င္ေငြမရွိေၾကာင္း၊ ေျမးမ်ားမွာ ေက်ာင္းေနရန္ပင္ အခက္အခဲရွိေၾကာင္း၊ ပုိက္ဆံမရွိသျဖင့္ အိမ္၏ ဧည္ခန္းမီး ပ်က္ေနသည္ကုိပင္ မျပင္ႏုိင္ေသးေၾကာင္း ေျပာဆုိသည္ကုိလည္း ေတြ႔ရသည္။ ဦးခင္ညြန္႔ကုိ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာ ၁၈ ရက္ေန႔က အဂတိလုိက္စားမႈ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ တရားစြဲဆုိကာ ဆိုင္ငံ့ျပစ္ဒဏ္ ေထာင္ဒဏ္ ၄၄ ႏွစ္ခ်မွတ္ၿပီး ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခ်ထားခဲ့သည္။ မၾကာေသးမီကလည္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ခင္ညြန္႔၏ ေထာင္က်ေနသည့္ ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႔၀င္ အရာရွိႀကီးတခ်ိဳ႕ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာသည္ဟု သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚခဲ့သည္။ မဂၤလာျမန္မာ NGO အဖြဲ႔မွ ေဒါက္တာ ဖုန္း၀င္းက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ခင္ညြန္႔ႏွင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ၊ ဒု ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး ေမာင္ေအးတုိ႔ အၾကား ႀကီးမားေသာ ျပႆနာ မရွိႏုိင္ေၾကာင္း၊ ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႔ကုိ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခဲ့ျခင္းမွာလည္း တခ်ိဳ႕ေသာ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရး အရာရွိမ်ားအၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ျပႆနာသာျဖစ္၍ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ခင္ညြန္႔မွာ မၾကာခင္ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာသည္။ ေနျပည္ေတာ္ သတင္းရပ္ကြက္၏ အဆိုအရလည္း ဦးခင္ညြန္႔ႏွင့္ မိသားစုကို မၾကာမီ လႊတ္ေပးမည္ဟု သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚေနသည္။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ မတက္မီ မတ္လအတြင္းက ဦးခင္ညြန္႔အား လႊတ္ေပးရန္ ဒု ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး ေမာင္ေအးက အႀကံျပဳေဆြးေႏြးခဲ့ေသာ္လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊက ပယ္ခ်ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ မယ္ေတာ္ေဆးခန္း ရန္ပုံေငြအတြက္ ျမန္မာစက္ဘီးသမား မိုင္ ၂၈၀၀ ခရီးႏွင္မယ္ေတာ္ေဆးခန္း ရန္ပုံေငြအတြက္ ျမန္မာစက္ဘီးသမား မိုင္ ၂၈၀၀ ခရီးႏွင္ ကေနဒါလူမ်ဳိး တစ္ဦးန႔ဲ ျမန္မာလူမ်ဳိး တစ္ဦးတို႔ဟာ ကေနဒါနိင္ငံ အေနာက္ဖက္ Vancouver ျမိဳ႕ကေန မိုင္ေပါင္း ၂၈၀၀ ခန္႔ရွိတဲ့ ကေနဒါအေရွ့ဖက္က Halifax ျမိဳ႕အထိ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ မယ္ေတာ္ေဆးခန္း အတြက္ ရန္ပုံေငြရွာတဲ့ အေနနဲ႔ နိင္ငံကို ျဖတ္ျပီး ခရီးရွည္ၾကီးကို စက္ဘီးနဲ႔ ခရီး ႏွင္ခဲ့တာ အခု Toronto ျမိဳ႔ကို ဒီကေန႔ ၀င္လာလု နီးျပီလုိ႔ Toronto ျမိဳ႕က ျမန္မာ့အေရး လွဳပ္ရွားေနသူ တစ္ဦးက RFA ကို ေျပာပါတယ္။
စက္ဘီးသမား အလုပ္သမားေရွ႕ေန Rod Germaine နဲ႔ စက္ဘီးသမား ABSDF ရဲေဘာ္ေဟာင္း ကိုစ္ုိးနိင္ တို႔ကို Toronto ျမိဳ႕ရွိ "အေမ့အိမ္" စားေသာက္ဆိုင္မွာ ဂုဏ္ျပဳ ဧည့္ခံျပီး ဆိုင္မွာ ေကာက္ခံရရွိတဲ့ ရန္ပုံေငြေတြအျပင္ ဆိုင္ကေရာင္းခ်လို႔ ရရွိထားတဲ့ ေငြေတြရ့ဲ ၁၀ ရာခိုင္ႏွုုန္းကိုလည္း ေပးလွဴၾကဘို့ စီစဥ္ထားတယ္လို႔လည္း ကိုစည္သူက ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူေတြ နယ္စပ္ဖက္ကေန ခဲရာခဲဆစ္ မဲေဆာက္ရွိ ေဒါက္တာ စင္သီယာေမာင္ရဲ့ မယ္ေတာ္ ေဆးခန္း ကုိ ေဆးကုသဖုိ႔ လာေရာက္ၾကတာ ကို ေတြ႕ရွိရာမွာ ခံစားမိလို႔ အခုလို ရန္ပုံေငြရွာဖုိ႔ ျဖစ္လာရတယ္ ဆိုတာကိုလည္း ကိုစည္သူက ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က ျပည္သူေတြက မဲေဆာက္ တံတားေအာက္ကေန ကားတာယာေတြနဲ႔ ကူးျပီး ေဒါက္တာ စင္သီယာေမာင္ရဲ႕ ေဆးခန္းမွာ လာကုရတာ ျမင္ရေတာ့ က်ေနာ္ မ်က္ရည္က်ခဲ့ရတဲ့ထိ ခံစားရပါတယ္။ ေဒါက္တာ စင္သီယာကုိ ကူညီ ႏုိင္ရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္သူေတြ ကုိ ကူညီႏုိင္တာနဲ႔ အတူတူ ပါဘဲ။ Fund raising ေအာင္ျမင္ေအာင္ မရ ရေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ ၾကိဳးစားေနတာပါ။ Torontoျမိဳ႕ကေန ကိုစိုးနိင္နဲ႔ Rod Germaine တို႔ဟာ ဇြန္လက စတင္ ခရီးႏွင္ခဲ့တဲ့ စက္ဘီးခရီးရွည္ကို ေနာက္ထပ္ မိုင္ ၇၅၀ ခန္႔ စီးနင္းေမာင္းႏွင္ျပီး Halifax ျမိဳ႕မွာ ရန္ပုံေငြရွာပြဲကို အဆုံးသတ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း ကြယ္လြန္ျခင္း အထိမ္းအမွတ္ က်င္းပမည္သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း ကြယ္လြန္ျခင္း အထိမ္းအမွတ္ က်င္းပမည္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးဗိသုကာ ဆရာၾကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္း ကြယ္လြန္ျခင္း (၄၇) ႏွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ က်င္းပဖို႕ မိသားစုဝင္ေတြ ျပင္ဆင္ေနတယ္လို႔ သတင္းရရွိ ပါတယ္။
ရန္ကုန္ျမိဳ႕ စမ္းေခ်ာင္းျမိဳ႕နယ္ ကၽြန္းေတာ ဓမၼာရံုမွာ မနက္ျဖန္ ဇူလိုင္လ (၂၃) ရက္ မနက္ ၇ နာရီ ကေန စတင္ က်င္းပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မိသားစုဝင္တဦးက RFA ကို အတည္ျပဳ ေျပာဆိုခဲ့ျပီး ဖိတ္စာနဲ႔ ဖိတ္ၾကားမွာ မဟုတ္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ဆရာၾကီး သခင္ကို္ယ္ေတာ္မိႈင္း ကြယ္လြန္ျခင္း ႏွစ္လည္ အခမ္းအနားမွာ အရင္ႏွစ္က ကဗ်ာရြတ္ဆိုပြဲ ရွိခဲ့သလို ဒီႏွစ္မွာလည္း ကဗ်ာရြတ္ပြဲရွိတဲ့ အေၾကာင္းနဲ႕ လူငယ္ေတြလည္း တက္ေရာက္ၾကမည့္ အေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ဆရာၾကီးဟာ ၁၈၇၆ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႕မွာ ေမြးဖြားၿပီး၊ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၂၃ ရက္ေန႔မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့တာပါ။ ဆရာၾကီးရဲ့ နယ္ခ်ဲ႕ ဆန္႔က်င္ေရးနဲ႕အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားမႈ၊ ျပည္တြင္း ျငိမ္းခ်မ္းေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ ထင္ရွားသလို၊ စာေပ ကဝိပညာရွိၾကီး တဦး အျဖစ္ အမ်ားက ေလးစား ၾကည္ညိဳၾကပါတယ္။ က်ပ္သိန္းေပါင္း တသိန္း ရန္ကုန္မွာ ႀကံ႕ဖံြ႔ထုတ္ေခ်းက်ပ္သိန္းေပါင္း တသိန္း ရန္ကုန္မွာ ႀကံ႕ဖံြ႔ထုတ္ေခ်း မဇၥ်ိမသတင္းဌာန ။ ။ ေခ်းေငြယူလွ်င္ ပါတီဝင္ရသည့္ က်ပ္သိန္းေပါင္း တသိန္းအား ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္း ထုတ္ေခ်းခဲ့ေၾကာင္း အာဏာရ ႀကံံ႕ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ တုိင္းတာဝန္ခံ ဦးေအာင္သိန္းလင္းက ေျပာသည္။
ၾကာသပေတးမနက္ ၁ဝ နာရီတြင္ ရန္ကုန္တိုင္း ၾကံ႕ဖြံ႔႐ံုးခ်ဳပ္၌ က်င္းပေသာ ၎တို႔ပါတီႏွင့္ အျခား ၅ ပါတီမွ လူငယ္မ်ား ဂ်ပန္သြားေရာက္ခဲ့သည့္ ခရီးစဥ္အေၾကာင္း ရွင္းလင္းသည့္ အခမ္းအနား၌ ေျပာဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ အတိုးႏႈန္း ၂ က်ပ္ ယူသည့္ အေသးစား ေခ်းေငြသိန္းေပါင္း ၇ ေသာင္းႏွင့္ လယ္သမားမ်ားကို စိုက္ပ်ဳိးစရိတ္ ေခ်းေငြ သိန္းေပါင္း ၃ ေသာင္း ထုတ္ေခ်းခဲ့ကာ၊ ရရွိလာမည့္ အတိုးမ်ားကို လူထုက်န္းမာေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္မည္ဟု ဦးေအာင္သိန္းလင္းက ေျပာသည္။ သူသည္ လက္ရွိ ေတာင္ဥကၠလာပ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ျဖစ္ၿပီး၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ေဟာင္းလည္း ျဖစ္သည္။ ေရႊျပည္သာၿမိဳ႕နယ္မွ ၾကံ႕ဖြံ႔ပါတီ စည္း႐ံုးေရးမႉးတဦးက ‘‘ ၿမိဳ႕နယ္ကို ဒီေလာက္ ေငြေခ်းေပးေနတာ၊ ပါတီကိုလည္း သိတတ္ရမွာေပါ့၊ ျပည္သူနဲ႔ အျပန္အလွန္ေပါ့ ဆိုတာမ်ဳိး ျပည္သူကို ေျပာျပတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ကို ေငြေခ်းတယ္။ လူေတြကလည္း ပါတီ ဝင္ၾကတယ္။ ေငြေခ်းလို႔ေလ’’ ဟု ဆုိသည္။ ေျမာက္ဥကၠလာပ ၿမိဳ႕ခံတဦးကလည္း ‘‘က်မတို႔ကို တေယာက္ကို ၃ ေသာင္း ေခ်းတယ္။ က်မတို႔အဖြဲ႔မွာ ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ ပါတယ္။ ေငြေခ်းတာ အေပါင္ေတာ့ မေပးရဘူး။ ဒါေပမဲ့ ပါတီေတာ့ ဝင္ရတယ္’’ ဟု ေျပာသည္။ ဦးေအာင္သိန္းလင္းက ရန္ကုန္၌ (ၿဖိဳးေစတနာ) အခမဲ့ေဆးခန္း ၃၅ ခု ဖြင့္လွစ္ခဲ့သလို သမိုင္းလမ္းဆံုတြင္ ၆ ထပ္ ေဆး႐ံုဖြင့္ကာ အခမဲ့ မ်က္စိခြဲစိတ္ေပးေနၿပီး၊ အင္းစိန္ GTI ၌ အခမဲ့ ေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္းကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ မၾကာမီတြင္ အခမဲ့ သားဖြားေဆး႐ံု ဖြင့္လွစ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ေသးသည္။ ေကာ္မရွင္ အဆင့္ဆင့္ကုိ ဥပေဒမ်ား ပိုမိုရွင္းျပသင့္ေကာ္မရွင္ အဆင့္ဆင့္ကုိ ဥပေဒမ်ား ပိုမိုရွင္းျပသင့္ by ကိုေပါက္ နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ၃၇ ပါတီကိုသာမက ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့သည့္ ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ရပ္ကြက္ ေကာ္မရွင္အဆင့္ဆင့္အား ပိုမိုရွင္းျပသင့္ေၾကာင္း ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (ျမန္မာ) DPM ဥကၠ႒ ဦးသုေဝက ေျပာသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ဦးတင္ေအးက ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ား ရွင္းလင္းမည္ဟု ၂ဝ၁၁ ေရြးေကာက္ပဲြဝင္ ၃၇ ပါတီအား ဇူလိုင္ ၂၇ ရက္တြင္ ေနျပည္ေတာ္သို႔ လာေရာက္ရန္ ဖိတ္ၾကားလိုက္ၿပီးေနာက္ ဦးသုေဝက ထိုသို႔ ေျပာဆုိျခင္း ျဖစ္သည္။ “ဖိတ္စာထဲမွာေတာ့ ဥပေဒေတြ၊ နည္းဥပေဒေတြ ရွင္းျပမယ္ ေျပာတာကိုး။ ဒါေပမဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္း ကေတာ့အဲဒီ ဥပေဒနဲ႔ နည္းဥပေဒေတြကို ခ်ဳိးေဖာက္တာက ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္နဲ႔ သူတို႔အစိုးရ အရာရွိေတြ ျဖစ္ေနတယ္ဗ်။ အမွန္အတိုင္း ေျပာရရင္ ဒီဥပေဒေတြ၊ နည္းဥပေဒေတြကို အဆင့္ဆင့္ ေကာ္မရွင္ ေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္ေတြ၊ရပ္ကြက္ေတြက အရာရွိေတြကို ရွင္းျပဖို႔ေတာင္ ပိုေကာင္းတယ္”ဟု သူက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။ အဆိုပါ ဥပေဒႏွင့္ နည္းဥပေဒမ်ားကို ၂ဝ၁ဝ မတ္လဆန္းတြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ယခုအခါ ပထမဆံုးအႀကိမ္ အျဖစ္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအား ေခၚယူရွင္းလင္းျခင္း ျဖစ္သည္။ တပါတီလွ်င္ ဥကၠ႒ႏွင့္ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး တက္ေရာက္ရန္ ဖိတ္ၾကားသည္။ ေကာ္မရွင္ ဖိတ္ၾကားမႈအၿပီး ဒီမိုကေရစီ မိတ္ေဆြပါတီ ၁ဝ ခုက ၾကာသပေတးေန႔တြင္ ရန္ကုန္၌ ေတြ႔ဆံုညွိႏိႈင္းခဲ့ရာ၊ ၎တို႔ တင္ျပေဆြးေႏြးမည့္ ကိစၥမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးသုေဝက “ၿပီးခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲက ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ေတြကို စုစည္းၿပီး ျပန္တင္ျပမွာေပါ့။ အခုလာမယ့္ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဒါေတြကို ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေပးပါ။ ဥပေဒအတိုင္း လုပ္ပါဆိုတာေတြ တင္ျပမွာေပါ့” ဟု ေျပာသည္။ ၂ဝ၁ဝ ႏိုဝင္ဘာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ မတရားမႈမ်ား မ်ားျပားလွေသာ္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သို႔ တိုင္ၾကားသည့္ အမႈေပါင္းမွာ ၃ဝ သာ ရွိခဲ့သည္။ ၎တို႔အနက္ အာဏာရ ၾကံ႕ဖြံ႔ပါတီက တိုင္ၾကားခဲ့သည့္အမႈမွာ ၂၇ မႈ ျဖစ္သည္။ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ‘ဒီမုိကေရစီမိတ္ေဆြမ်ား ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ လုပ္ငန္း ေကာ္မတီ’အမည္ျဖင့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ား NDF ၊ DPM ၊ ဒီမုိကေရစီႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပါတီ၊ ျပည္ေထာင္စု ဒီမုိကေရစီပါတီႏွင့္ ကရင္၊ ရွမ္း၊ မြန္၊ ခ်င္း၊ ရခုိင္ စသည့္ တုိင္းရင္းသားပါတီ ၁ဝ ပါတီက စုဖဲြ႔ထားကာ မဲဆႏၵနယ္ ၄ဝ တြင္ ဝင္ၿပိဳင္ရန္ ဇူလိုင္ ၁၈ ရက္တြင္ စာရင္းသြင္းခဲ့သည္။ ဇူလိုင္ ၂၇ ရက္ ေကာ္မရွင္ႏွင့္ အစည္းအေဝးတြင္ ၎တို႔ ပါတီမ်ား၏ သေဘာထားမ်ား တင္ျပခြင့္ရမရ မေသခ်ာေသးေပ။ အကယ္၍ ၁ဝ ပါတီကိုယ္စား ေျပာခြင့္ရပါက ဦးသုေဝႏွင့္ NDF မွ တဦးဦး ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေဟာင္း ဦးတင္ေအးမွာ ၂ဝ၁၁ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၇ ရက္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးတြင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က အဆိုတင္သြင္းခဲ့ရာမွ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ျဖစ္လာသည္။ မၾကာမီက အသစ္ထပ္မံဖြဲ႔စည္းလိုက္သည့္ သကၤန္းကၽြန္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသိန္းညြန္႔ ဦးေဆာင္သည့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီပါတီသစ္မွာ မွတ္ပံုတင္ မက်ေသး၍ ဖိတ္ၾကားျခင္း မခံရေပ။ ေထာက္လွမ္းေရးအရာရွိ ဗိုလ္မႉးႀကီးစန္းပြင့္ ေထာင္ထဲတြင္ပင္ရွိေသးေထာက္လွမ္းေရးအရာရွိ ဗိုလ္မႉးႀကီးစန္းပြင့္ ေထာင္ထဲတြင္ပင္ရွိေသး by မ်ဳိးသန္႔ ခ်င္းမိုင္ (မဇၩိမ) ။ ။ အစိုးရက ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္တြင္ ဖမ္းဆီးထားခဲ့ေသာ ေထာက္လွမ္းေရး အရာရွိႀကီးေဟာင္း တဦးျဖစ္သူ ဗိုလ္မႉးႀကီးစန္းပြင့္မွာ ေထာင္ထဲတြင္ပင္ ရွိေနေသးေၾကာင္း မိသားစုဝင္တဦးက ေျပာသည္။
အသက္ ၆ဝ ေက်ာ္ခန္႔ရွိ ဗိုလ္မႉးႀကီးစန္းပြင့္သည္ ယခုအခါ မေကြးတိုင္း သရက္ေထာင္တြင္ ျပစ္ဒဏ္မ်ား က်ခံေနရၿပီး တနလၤာေန႔တြင္ ေထာင္ဝင္စာ သြားေရာက္ ေပးပို႔ခဲ့သည္ဟုလည္း ဗိုလ္မႉးႀကီးစန္းပြင့္၏ မိသားစုဝင္က ဆိုသည္။ ၾကာသပေတးေန႔ထုတ္ ဧရာဝတီ သတင္းတပုဒ္တြင္ေတာ့ ဗိုလ္္မႉးႀကီးစန္းပြင့္မွာ ဇြန္လအတြင္းက လြတ္ေျမာက္ လာခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ဗိုလ္မႉးႀကီးစန္းပြင့္မွာ ဆိုင္းငံ့ေထာင္ဒဏ္ ၄၄ ႏွစ္အျပစ္ေပးခံရၿပီး ရန္ကုန္တြင္ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ခံေနရၿပီး တာဝန္မွ ဖယ္ရွားခံလိုက္ရသူ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္းႏွင့္ စစ္ေထာက္လွမ္းေရး အႀကီးကဲေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ၫြန္႔၏ အားကိုးရသူ တဦးလည္း ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ တပ္မေတာ္ ေထာက္လွမ္းေရး ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္႐ံုး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာန အရာရွိ ဒုဗိုလ္မႉးႀကီးေဟာင္း သက္တင္စိန္ကေတာ့ သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ တႏွစ္ေလ်ာ့ ျပစ္ဒဏ္ျဖင့္ ေမလတြင္ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သည္ဟု ေထာက္လွမ္းေရးေဟာင္း သတင္းရပ္ကြက္က ေျပာသည္။ ဗိုလ္မႉးႀကီးစန္းပြင့္ႏွင့္ ဒုဗိုလ္မႉးႀကီး သက္တင္စိန္တို႔မွာ တုိင္းရင္းသားေရးရာ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။ အရာရွိ အမ်ားအျပား ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ က်ခံရၿပီး အမ်ားဆံုး ေထာင္ဒဏ္ ႏွစ္ ၁၆ဝ ထိ ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအတြင္း ႏိုင္ငံတဝွမ္းလံုးရွိ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးကို ဖ်က္သိမ္း အေရးယူမႈ ျပဳသည့္အထဲ ပါဝင္သြားခဲ့ကာ ဗိုလ္မႉးႀကီးစန္းပြင့္ကို အဂတိ လိုက္စားမႈ၊ အာဏာအလြဲသံုးစား လုပ္မႈတို႔ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၄၃ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ဗိုလ္မႉးႀကီး စန္းပြင့္သည္ အဖမ္းခံရခ်ိန္အထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ရွစ္မိုင္လမ္းဆံု အနီးရွိ စစ္ ေထာက္လွမ္းေရး ဌာနခ်ဳပ္တြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ကာ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ဒုတိယ တာဝန္ခံအျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့သည္။ စစ္အစုိးရ စည္းဝိုင္းအတြင္း အားၿပိဳင္မႈ၊ တိုက္ခိုက္ေရး တပ္မ်ားႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရး ယႏၲရား၏ အားၿပိဳင္မႈ အက်ဳိးဆက္မွသည္ ေထာက္လွမ္းေရး ဖ်က္သိမ္းခံရျခင္း အထိ သက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိခဲ့သည္ဟု လူအမ်ားက ယံုၾကည္ၾကသည္။ မိုင္းကုတ္ေက်ာက္မီးေသြး တူးေဖာ္ေရးစီမံကိန္း ထိုင္းပညာရွင္မ်ား ကန့္ကြက္မိုင္းကုတ္ေက်ာက္မီးေသြး တူးေဖာ္ေရးစီမံကိန္း ထိုင္းပညာရွင္မ်ား ကန့္ကြက္ by ေမြေခါဝ္ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းနွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို ဆိုးရြားစြာ ထိခိုက္ေစမည့္ မိုင္းကုတ္ေက်ာက္မီးေသြး တူးေဖာ္ ေရးနွင့္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ ထုတ္လုပ္ေရးကို ထိုင္းပညာရွင္မ်ား ကန့္ကြက္ေၾကာင္း သိရိွရပါသည္။
“ေနေရာင္စြမ္းအင္၊ ေလစြမ္းအင္၊ သတၱဓာတ္ေငြ့(biogas)နဲ့ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ထုတ္ျပီး လက္ေတြ့သံုးနိုင္တယ္။ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို ညစ္ညမ္းေစမဲ့ မိုင္းကုတ္က ေက်ာက္မီးေသြးကို မလိုအပ္ပါဘူး” ဟု ဘန္ေကာက္ အေျခစိုက္ Healthy Public Policy Foundation မွ စုဖကိတ္နနၵေဝါရဂန္း က ေျပာပါသည္။ မိုင္းကုတ္ေက်ာက္မီးေသြး တူးေဖာ္ေရး စီမံကိန္းၾကီး အေကာင္အထည္ေဖာ္နိုင္ပါက ဖုန္မႈန့္ ၁၅၀၀ တန္၊ ျပဒါး ၁၀၂ ကီလိုဂရမ္၊ ဖန္လံုအိမ္ရိွဓာတ္ေငြ့ သန္းေပါင္း ၂၉ တန္ ဒဏ္ကို ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ရိွ ေဒသခံမ်ား နွစ္စဉ္ ခံရျပီး ဆာလဖာဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္နွင့္ နိုက္ထရိုဂ်င္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္တို့၏ ဖ်က္ဆီးမႈဒဏ္ေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္း က်င္(အထူးသျဖင့္ နမ့္ကုတ္ေခ်ာင္း)ကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစနိုင္သည္ဟု ၎ကဆက္လက္ေျပာပါသည္။ နမ့္ကုတ္ေခ်ာင္းသည္ သွ်မ္းျပည္အေရွ့ပိုင္း မိုင္းဆတ္ျမို့နယ္ မိုင္းကုတ္(မိုင္းခုတ္)ျမို့နယ္ခဲြအတြင္းမွ ျမစ္ဖ်ား ခံ၍ သွ်မ္းျပည္ကို ျဖတ္ေက်ာ္ကာ ထိုင္းနိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း မယ့္အိုင္းနွင့္ ခ်င္းရိုင္းျမို့နယ္မ်ားအတြင္းသို့ ဆက္ လက္ စီး ဆင္းျပီး မဲေခါင္ျမစ္ထဲသို့ စီးဝင္သည္။ မိုင္းကုတ္ ေက်ာက္မီးေသြးတူးေဖာ္ေရးမွ အညစ္ အေၾကးမ်ား နမ့္ကုတ္ ေခ်ာင္းထဲသို့ စီးဝင္မည္ျဖစ္သည္။ “နမ့္ကုတ္ေခ်ာင္းက သတၱုရည္ကိုေသာက္ျပီး ခ်င္းရိုင္းျမို့ ထူေထာင္ခဲ့တဲ့နွစ္ ၇၅၀ ျပည့္ အခမ္းအနားကိုေတာ့ မက်င္းပပါရေစနဲ့” ဟု ထိုင္းသဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး ပညာရွင္ မြန္ထရီဂ်န္းထဝုန္း က ေျပာပါသည္။ မိုင္းကုတ္ေက်ာက္မီးေသြးတူးေဖာ္ေရးနွင့္ ပတ္သက္၍ လူထုစုေဝးမႈတစ္ရပ္ ထိုင္းနိုင္ငံ ခ်င္းရိုင္းျမို့ ကိ်တ္ရြက္ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း၌ ယမန္ေန့က ျပုလုပ္က်င္းပခဲ့ရာ ပတ္ဝန္းက်င္ပညာရွင္မ်ား၊ နိုင္ငံေရးပညာရွင္မ်ားနွင့္ အျခား ပရိသတ္ စုစုေပါင္း ၁၀၀ ခန့္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ထိုစီမံကိန္း အနီးတဝိုက္ရိွ လယ္ယာေျမ ေလွ်ာ္ေၾကးအျဖစ္ တစ္ဧက က်ပ္နွစ္ေသာင္းေပးကာ ျမန္မာအာဏာပိုင္ မ်ားက ေဒသခံရြာသားမ်ားအား ေျပာင္းေရွြ့ခိုင္းခဲ့ေၾကာင္း၊ လယ္သမားမ်ား လယ္တစ္ကြက္အတြက္ ၃ နွစ္ၾကာ ျပုစုပို်းေထာင္ရေၾကာင္း၊ လွ်ပ္စစ္မီးကိုမူ ေဒသခံမ်ား ရရိွမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ထိုင္းနိုင္ငံသို့ ေျပာင္းေရွြ့လာသူ ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာပါသည္။ သွ်မ္းျပည္အေရွ့ပိုင္း မိုင္းဆတ္ျမို့ အေရွ့ေျမာက္ဘက္ မိုင္ ၃၀ ေက်ာ္အကြာ ထိုင္းနိုင္ငံ မယ့္ဖလံုခရိုင္ မ်က္နွာ ခ်င္းဆိုင္ရိွ မိုင္းကုတ္(ေခၚ) မိုင္းခုတ္ထြက္ေက်ာက္မီးေသြးကို ထိုင္းနိုင္ငံ ဆာရဘူရီေက်ာက္မီးေသြးကုမၸဏီက ၂၀၀၈ ဒီဇင္ဘာလေနွာင္းပိုင္းကတည္းက တူးေဖာ္ထုတ္ယူခြင့္ နွစ္ ၃၀ ကန္ထရိုက္ ရရိွထားသည္။ စီမံကိန္း ျပီးစီးပါက မိုင္းကုတ္လွ်ပ္စစ္စက္ရံုမွ ၃၆၉ မဂၢါဝပ္ကို ထိုင္းနိုင္ငံ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္ေရး အာဏာ ပိုင္အဖဲြ့ Electricity Generating Authority of Thailand (EGAT)သို့ ၂၀၁၆ ခုနွစ္ အေစာပိုင္းမွစ၍ ၂၅ နွစ္ ၾကာ ေရာင္းခ်မည္ဟုဆို၏။ ေဒ၀ူးသုိ႕ တိုင္းမွဴးေဟာင္း ေမာင္ဦး ေရာင္းစားေသာ သမ၀ါယမပိုင္ ေျမကြက္ ေက်းရြာသားမ်ား အေရးဆိုမည္ေဒ၀ူးသုိ႕ တိုင္းမွဴးေဟာင္း ေမာင္ဦး ေရာင္းစားေသာ သမ၀ါယမပိုင္ ေျမကြက္ ေက်းရြာသားမ်ား အေရးဆိုမည္ ယခုလက္ရွိ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရမွ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးမူ ေလွ်ာ့က်ေရး အတြက္ လယ္ယာကုန္ထုတ္ သမ၀ါယမ အသင္းမ်ားဖြဲ႕စည္းေနရာ ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕နယ္ ဂံုးခ်ိန္ေက်းရြာသားမ်ားက ယခင္ တိုင္းမွဴးေဟာင္း ဦးေမာင္ဦးမွ ဇနီးနာမည္ ေဖါက္ကာ ေဒ၀ူးကုမၸဏီသို႕ ေရာင္းစားထားေသာ သူတို႕ ရြာသားမ်ား ပိုင္ဆိုင္ေသာ သမ၀ါယ ေျမကြက္အား ျပန္လည္ရယူရန္ အေရးဆိုသြားမည္ ဟု သိရသည္။
တိုင္းမွဴး ေမာင္ဦးက အဲဒီေျမကြက္ကို သူလိုခ်င္တယ္ဆိုျပီး သူတိုင္းမွဴး တာ၀န္က်စဥ္မွာ ရယကေတြကို က်ပ္ ၂၅ သိန္းေပးျပီး ေက်းရြာသားေတြ သေဘာမတူဘဲ အတင္းယူသြားပါတယ္။ အဲဒီေျမကြက္ကုိ သူဇနီး ေဒၚညြန္႕ညြန္႕ဦး နာမည္ ေဖါက္ျပီး မနွစ္က သိန္း ၄၅၀ နဲ႕ ေဒ၀ူး ကုမၸဏီကို ေရာင္းစားပါတယ္။ အခု ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ရြာမွာ သမ၀ါယမ ကုန္ထုတ္ အသင္းဖြဲ႕မယ္ဆိုေတာ့ ဒီေျမကို ကၽြန္ေတာ္တို႕ရြာက ျပန္လိုခ်င္ပါတယ္ ဟု အမည္ မေဖၚလိုသူ ရြာလူၾကီး တစ္ဦးက ေျပာသည္။ အဆိုပါ ရခိုင္ တိုင္းမွဴးေဟာင္းလည္းျဖစ္ ျပည္ထဲေရး ၀န္ၾကီးေဟာင္းလည္း ျဖစ္ေသာ ေမာင္ဦးမွ ဇနီးအမည္ႏွင့္ နာမည္ ေဖါက္ကာ ေဒ၀ူးအား ေရာင္းလိုက္ေသာ ေျမမွာ ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕မွ ၅ မိုင္အကြာ ဂံုးခ်ိန္ေက်းရြာမွ ေက်းရြာ သမ၀ါယမ အသင္းပိုင္ အုန္းခင္း တစ္ခု ျဖစ္သည္။ ေက်ာက္ျဖဴ ျမိဳ႕ေပၚမွ ေဒသခံ တစ္ဦးကလည္း အဆိုပါ ေငြကို ယမန္ႏွစ္က ေဒ၀ူးမွ ေလ်ာ္ေၾကး အျဖစ္ ေပးအပ္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။ မႏွစ္က တိုင္းမွဴးေဟာင္း ေမာင္ဦးနဲ႕ ဇနီး ေဒၚညြန္႕ညႊန္႕ဦး တို႕ ေက်ာက္္ျဖဴကို ကား ရွစ္စီး လာလည္ ပါတယ္။ ေက်ာက္ျဖဴ ရဲရိပ္သာမွာ တည္းခိုသြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ လာလည္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ေဒ၀ူးက အဲဒီ ေငြ သိန္း ၄၅၀ ကို ဦးေမာင္ဦး ဇနီးကို ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒီကိစၥကို ေက်ာက္ျဖဴမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိၾကပါတယ္ ဟု ေျပာသည္။ ယခုကဲ့သုိ႕ တိုင္းမွဴးေဟာင္း ေမာင္ဦးမွ ေက်းရြာ သမ၀ါယမပိုင္ ေျမကြက္ကို အပိုင္သိမ္းျပီး မိမိကိုယ္က်ိဳးအတြက္ ေရာင္းစားျခင္းကို ေဒသခံအမ်ားစုက မေက်မနပ္ ျဖစ္ေနၾကသည္ဟု သိရသည္။ အခု ဒီေျမကို သိမ္းျပီး ေရာင္းစားတာကို အေရးဆိုဖို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ တိုင္ပင္ေနပါတယ္။ အခုကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ေရွ႕ေနေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီက လူၾကီးေတြ၊ တျခား တက္ၾကြတဲ့ ပညာတတ္လူငယ္ေတြနဲ႕ ညိွႏိုင္းတိုင္ပင္ေနပါတယ္ ဟု ေျပာသည္။ တိုင္းမွဴးေဟာင္း ေမာင္ဦးသည္ အလားတူ ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕နယ္ မင္းျပင္ ေက်းရြာတြင္လည္း ျပည္သူမ်ား ပိုင္ဆိုင္ေသာ လယ္ေျမမ်ား၊ ဥယ်ာဥ္ျခံေျမမ်ားကို သိမ္းယူျပီး ဇနီးနာမည္ျဖင့္ ေျမစာရင္း ဦးစီးဌာနတြင္ အမည္ေဖါက္ထားေၾကာင္း သိရသည္။ မင္းျပင္ေက်းရြာတြင္ ျပည္သူမ်ားပိုင္ဆိုင္ေသာ လယ္ေျမမ်ားကို ဇနီးအမည္မ်ားျဖင့္ နာမည္ ေဖါက္ကာ သိမ္းယူထားရာတြင္ တိုင္းမွဴးေဟာင္း ေမာင္ဦး သာမက ယခင္တိုင္းမွဴးေဟာင္း ၀င္းျမင့္၊ ဒုတိုင္းမွဴးေဟာင္း သီဟသူရ ေမာင္နီလည္း ပါ၀င္သည္ဟု ေက်းရြာသားမ်ားက ေျပာသည္။ သူတို႕ သိမ္းယူထားေသာ ေျမကြက္မ်ားကို ေက်ာက္ျဖဴ အေျခစုိက္ ခရလ ၃၄ မွ ႏွစ္စဥ္ ျခံထိုးျပီး ေစာင့္ေရွာက္ထားေၾကာင္း သိရသည္။ မြန္အမတ္တစ္ပါးလယ္ေျမပ်က္စာရင္းလုိက္လံေကာက္ခံမြန္အမတ္တစ္ပါးလယ္ေျမပ်က္စာရင္းလုိက္လံေကာက္ခံ ေဟာင္းဒိန္း - မြန္ျပည္နယ္ မုဒုံျမဳိ့နယ္ေတာင္ပိုင္းရွိ ဝင္ဖႏုံဆည္ဧရိယာ႐ွိ စိုက္ပ်ဳိးမရသည့္လယ္ေျမစာရင္းကို မြန္ေဒသလုံးဆိုင္ရာ ဒီမိုကေရစီပါတီမွ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္အမတ္ ႏိုင္ထြန္းအုံမွ လိုက္လံေကာက္ခံေနသည္။ “အခု စိုက္ပ်ဳိးလို႔မရတဲ့လယ္ေျမစာရင္းကို လိုက္ေကာက္ေနတုန္းပဲ။ လယ္ဘယ္ႏွစ္ဧကရွိလဲ၊ ပ်က္တာ ဘယ္ႏွစ္ဧကလဲဆိုတာကို တိတိက်က် လိုက္ေကာက္ေနတယ္” ဟု မုဒုံျမဳိ႔နယ္ ကြမ္ကဗြီးလယ္သမားတစ္ဦးက ေျပာသည္။ ဇူလိုင္လ ၁၈ ရက္ေန႔မွ ၄င္းလယ္ေျမစာရင္းကို မြန္ျပည္နယ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္သို႔ တင္ျပႏုိင္ရန္ ကြမ္ကဗီြးဇာတိျဖစ္ေသာ မြန္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ႏိုင္ထြန္းအုံက ကြင္းဆင္းေကာက္ခံေနျခင္းျဖစ္သည္။ စိုက္ပ်ဳိးရန္မရသည့္လယ္ေျမစာရင္းကို ႏိုင္ထြန္းအုံမွ မြန္ျပည္နယ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဦးအုန္းျမင့္ထံ လြန္ခဲ့သည့္ရက္သတၲပတ္တြင္ တင္ျပခဲ့ေသာ္လည္း ျပည္နယ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္မွ စာရင္းအတိအက်တင္ျပရန္ ႏိုင္ထြန္းအုံးအား ေျပာဆိုခဲ့သျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ေကာက္ခံေနျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သူႏွင့္နီးစပ္သူမ်ားကေျပာသည္။ မုဒုံျမဳိ႔နယ္ေတာင္ပိုင္း ဝင္ဖႏုံဆည္ဧရိယာရွိ ကေလာ့ေသာေက်းရြာ၊ ေကာ့ပီေထာ၊ ဖယ္ဒို၊ ေတာင္ပ၊ ထုံမံ၊ ကြမ္ကဗြီး၊ ဒိုးမား၊ ဆက္သြယ္ေက်းရြာမ်ားမွ လယ္ေျမဧက ၅၀၀၀ အနက္ ၂၅၀၀ ခန္႔မွာ စိုက္ပ်ဳိးရန္ အခက္အခဲရွိသည္ဟု ႏိုင္ထြန္းအုံမွ ဦးအုန္းျမင့္ထံ တင္ျပခဲ့သည္။ ယင္းကဲ့သို႔ လယ္ေျမမ်ား စိုက္ပ်ဳိးရန္အခက္အခဲျဖစ္ရျခင္းမွာ ဝင္ဖႏုံဆည္ေဆာက္လုပ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ျပီး ၄င္းေဒသရွိ လယ္သမား ၂၀ ခန္႔ မြန္ျပည္နယ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ေမြးျမဳေရးဝန္ၾကီးဌာနသို႔ ဝင္ဖႏုံဆည္မွ ေရႏုတ္ေျမာင္း ေဖာက္လုပ္ရန္ ဧျပီလတြင္ ေမတၲာရပ္ခံ တင္ျပခဲ့ရာ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ ေမြးျမဴေရးဝန္ၾကီးမွ လာေရာက္ကြင္းဆင္းျပီး ေရႏုတ္ေျမာင္း အနည္းငယ္သာ ေဖာက္လုပ္ေပးခဲ့သည္။ “အစိုးရသစ္အေနနဲ႔လုပ္မေပးရင္လည္း သူ (ႏိုင္ထြန္းအုံး) က လုပ္ေပးမယ္” ဟု ႏိုင္ထြန္းအုံမွ ကြမ္ကဗြီးေက်းရြာသားမ်ားႏွင့္ေတြ႔ဆုံခဲ့စဥ္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု ကြမ္ကဗြီးလယ္သမားက ေျပာသည္။ “အစိုးရက ေသေသခ်ာခ်ာ လုပ္ေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး၊ အျမဲတမ္း သူတုိ႔ကို တင္ျပေနမွ သူတို႔ လုပ္ေပးမယ္” ဟု ႏိုင္ထြန္းအုံးက အဆုိပါလယ္သမ်ားမ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေဒသခံမ်ားမွာ လယ္ယာေျမႏွင့္ ရာဘာျခံမွ ထြက္ကုန္မ်ားကို အဓိကအားကိုးေနၾကရသည္။ လယ္ယာေျမမ်ား ေရလႊမ္းမုိး၍လယ္လုပ္မရျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ အခက္ေတြ႔ေနၾကရသည္။ လယ္ေျမမ်ားဆည္ေရလႊမ္းမိုးမႈခံေနရျခင္းေၾကာင့္ ေရႏုတ္ေျမာင္းေဖာက္လုပ္ရန္ ၿပီးခဲ့သည့္ဇြန္လအတြင္း လယ္သမားမ်ားထံမွ သက္ဆုိင္ရာေက်း႐ြာအာဏာပုိင္မ်ား ေငြေကာက္ခံခဲ့သည္ယခင္သတင္းမ်ားတြင္ ေဖၚျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ အဆင့္ျမင့္ နိုင္ငံေရးသိပၸံ သင္တန္း NLD စတင္အဆင့္ျမင့္ နိုင္ငံေရးသိပၸံ သင္တန္း NLD စတင္ NLD အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ပါတီ၀င္မ်ား အရည္အခ်င္း ျမွင့္တင္ေရး အစီအစဥ္ တခု အေနနဲ႕ အဆင့္ျမင့္ နိုင္ငံေရးသိပၸံ သင္တန္းကို ဒီကေန႔ စတင္လိုက္ျပီး ေတာင္ကိုရီးယား ႏုိင္ငံ အီ၀ါ အမ်ဳိးသမီး တကၠသုိလ္က ပါေမာကၡ ႏွစ္ဦးက ပို႔ခ်ေပး ပါတယ္။
ဇူလုိင္လ ၂၂ ရက္ေန႔ကေန ဇူလုိင္လ ၂၈ ရက္ေန႔ အထိ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ဘရန္ဒန္ ဟုိ၀ဲလ္ နဲ႔ ေဒါက္တာ မက္သီရပ္စ္ မားစ္ တုိ႔က ပိတ္ရက္ မရွိ ပို႔ခ်သြားမယ္လို႔ NLD ျပန္ႀကားေရး တာ၀န္ခံ ဦးအုန္းႀကိဳင္က ေျပာပါတယ္။ သင္တန္းကို ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းတခုစီက သင္တန္းသား ေလးေယာက္စီ္ တက္ေရာက္ႀကျပီး ေဗဒါ အခမဲ့ အဆင့္ျမင့္ ပညာသင္တန္းေက်ာင္းက သင္တန္းသား ၂၀ လည္း တက္္ေရာက္တဲ့ အျပင္ တျခား မိတ္ဖက္ ပါတီေတြက သင္တန္းသားေတြလည္း တက္ေရာက္ ပါတယ္။ စုစုေပါင္း သင္တန္းသား ၇၈ ဦး ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ မနက္နဲ႕ ညေန တေန႔ ႏွစ္ခ်ိန္ သင္တယ္လို႔ ဦးအုန္းႀကိဳင္က ေျပာပါတယ္။ ေဒါက္တာ ဘရန္ဒန္ ဟုိ၀ဲလ္က မနက္ ၉ နာရီကေန ၁၂ နာရီ အထိ စျပီး ပုိ႔ခ်ပါတယ္။ Human Security and State Security ေခၚ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ လုံျခဳံေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ လုံျခဳံေရး အဲဒီ ဘာသာရပ္ေတြ၊ သူရဲ႕ အလားအလာမ်ားကုိ ပုိ႔ခ်ပါတယ္။ ညေနပုိင္းမွာ ေဒါက္တာ မက္သီရပ္စ္ မားစ္က Introdution to International Relation နိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး မိတ္ဆက္ ဘာသာရပ္ကို ပုိ႔ခ်ပါတယ္။ ပို႕ခ်သူကပဲ ေဟာေျပာ သင္ႀကားေနတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးတဲ့ ပံုစံနဲ႕ ပို႔ခ်တာမို႕ သင္တန္းသားေတြ စိတ္ပါ၀င္စားၾကျပီး အျပန္အလွန္ ေမးျမန္း ေဆြးေႏြးၾက ပါတယ္။ လာမည့္ အဂၤါေန႔မွာ ဒီကေန႔ မနက ္ပို႔ခ်တဲ့ လူသားနဲ႔ နိုင္ငံေတာ္ လံုျခံဳေရးရဲ႕ ဘာသာရပ္ခြဲ တခု အျဖစ္ Art of Negotiation ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြး အေျဖရွာျခင္း နည္းပညာ ပို႔ခ်ပါမယ္။ သင္တန္းသားေတြဟာ အုပ္စုငယ္ေလးေတြ ခြဲျပီး သံုးသပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ စာတမ္းေတြ ျပဳစုၾကဖို႕ စီစဥ္ထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ ပို႕ခ်တာမို႔ သင္ၾကားမွဳ ပိုမို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေအာင္ မနက္ပိုင္းမွာ NLD ဗဟို အလုပ္အမွဴေဆာင္ အဖြဲ႕၀င္ ဦးဟံသာျမင့္က ဘာသာျပန္ေပးျပီး ညေနပိုင္းမွာ ေဗဒါသင္တန္းေက်ာင္းက ကိုမ်ိဳးရန္ေမာင္သိန္းက ဘာသာျပန္ေပးပါတယ္။ သင္တန္းမွဴး အျဖစ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ရံုးအဖြဲ႕မွဴး ဦး၀င္းထိန္က ေဆာင္ရြက္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ NLD ႏိုင္ငံေရးသိပၸံသင္တန္း စတင္NLD ႏိုင္ငံေရးသိပၸံသင္တန္း စတင္ by ကိုေပါက္ နယူးေဒလီ (မဇၥ်ိမ) ။ ။ ရက္သတၱတပတ္ၾကာ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံသင္တန္းကို အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD က ရန္ကုန္တိုင္း ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ ဗဟို႐ံုးခ်ဳပ္၌ ေသာၾကာေန႔တြင္ စတင္လိုက္သည္။ လူသား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏွင့္ လံုၿခံဳေရး Human Development and Human Security ဘာသာရပ္အား ကိုရီးယားႏုိင္ငံ Ewha အမ်ဳိးသမီးတကၠသိုလ္မွ ပါေမာကၡ မစၥတာ Brendam Howe ၏ ပို႔ခ်မႈျဖင့္ ယေန႔မနက္တြင္ စတင္လိုက္သည္။ သင္တန္းဆရာစာရင္းအား NLD က ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာျခင္း မရွိေပ။ “ဆရာ ၂ ေယာက္ ေရာက္ပါၿပီ။ သင္တန္းကို ထိခိုက္မွာစိုးလို႔ သင္တန္းဆရာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အကုန္သတင္း မထုတ္ေသးဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ အေတြ႔အၾကံဳက ၂ ခါ ရွိသြားပါၿပီ။ ဆရာေက်ာ္ရင္လိႈင္တို႔တုန္းကလည္း တခါ၊ ဆရာဦးျမင့္တုန္းကလည္း ပ်က္ဖူးတယ္ဆိုေတာ့ အေတာ္ေလးကို ဂ႐ုစိုက္ၿပီး လုပ္ရပါတယ္” ဟု သင္တန္းသားတဦး ျဖစ္သူ ေဗဒါအင္စတီက်ဳမွ ကိုမ်ဳိးရန္ေနာင္သိန္းက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။ မနက္ ၉ နာရီတြင္ သင္တန္းဖြင့္ပဲြကို ပါတီဒုဥကၠ႒ ဦးတင္ဦးက သဘာပတိလုပ္ကာ ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ့သည္။ သင္တန္းကို ဇူလိုင္ ၂၈ ရက္အထိ နားရက္မရွိ ပို႔ခ်သြားရန္ စီစဥ္ထားသည္။ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္း အသီးသီးမွ NLD ပါတီဝင္မ်ားအျပင္ ေဗဒါအင္စတီက်ဳမွ ေက်ာင္းသား ၃၃ ဦးလည္း တက္ေရာက္ေနသည္။ “တရားဝင္ စာရင္းေပးတက္တာ ၇ဝ ေက်ာ္။ နာမည္စာရင္းမေပးဘဲ နားေထာင္ေနတဲ့ ပရိသတ္လည္း ရွိတယ္ဗ်။ အားလံုးေပါင္း ၁ဝဝ ေက်ာ္ ရွိတယ္။ က်ေနာ္ဆိုရင္ နာမည္မေပးဘဲ တက္တဲ့သူထဲ ပါတာေပါ့” ဟု ကိုမ်ဳိးရန္ေနာင္သိန္းက ဆုိသည္။ end faq |













































